ism-i a'zam

Çki ^j) “Allah'ın en büyük ismi.” anlamında kullanılan bir te rim. Hz. Peygamber, “isma'zam”ın “Bakara suresi, 2 255”nde yer alan “Allahü lâ ilahe illâ hüve’l hayyu’lkayyum...” ibaresiyle başlayan ayetin tamanundan ibaret olduğunu söylemiştir Bir başka hadiste de ayn ayet için, “Bu duayı okuyan Allah’ın ism-i a'zamı ile dilek te bulunmuş olur. Allah isma'zamı ile dilekte bulunanlara talebi yerine getirir, isma'zam ile dua edildiğinde dua yı kabul eder.” demektedir

En büyük isim. Allahü teâlânın bütün sıfatlarını kendinde toplayan ism-i şerîfi. Hadîs-i şerîfte İsm-i A'zamın Bekara ve Âl-i İmrân sûrelerinde olduğu bildirilmiştir. Bâzı âlimler, İsm-i A'zamın "Allahu lâ ilâhe illâ huvel hayy-ul-kayyûm" bâzıları "Lâ ilâhe illâ ente sübhâneke innî küntü minezzâlimîn", bâzıları "Yâ ze'l-Celâli ve'l-ikrâm", bâzıları, sâdece "Allah" ism-i şerîfi olduğunu bildirmişlerdir.

Mûsâ aleyhisselâm zamânında Bel'âm-ı Baûrâ, ism-i a'zamı biliyordu. Her duâsı kabûl olurdu. İlmi ve ibâdeti o derecede idi ki, sözlerini yazıp istifâde etmek için, iki bin kişi hokka, kalem ile yanında bulunurdu. Bu Bel'am, Allahü teâlânın az bir haramına meyl ettiği için îmânsız gitti. (Senâullah Dehlevî)

Arapça, en büyük isim demektir. ism-i Azam, “Allah” lafzı olup, bütün İlâhî isimleri içinde bulundurduğu için “ism-i azam” denmiştir.Kulun içinde bulunduğu halde kendisine hakim olan, kendisini etkisi altında tutan isme de, ism-i Azam denir. Acıma, rahmet ve şefkatin etkisi altında olanda İsm-i Azam; er-Rahim, veya er-Rahmân olur. İsm-i Azam’ın “Zât” ismi olduğu kaydedilir. Allah’ın bir kısım isimleri sıfat-isimdir; Hayy, Semî, Basir vs. gibi. Yine bir kısım isimleri de fiil isimlerindendir; el-Mu’tî, el-Muğnî, er-Rezzâk gibi. ism-i Azam’ı bilmek, Allah’ın ahlâkını oluşturan, Allah’ın, Hz. Adem’e talîm ettiği 99 güzel ismin gereğini yerine getirmek demektir. Herkes ism-i Azam’ı kitaptan veya ezberden okur geçer. Okumak değil o isimleri yaşamak marifettir. Dilin er-Rahîm’i okur da, merhametsiz olursan,İsm-i Azam’ı daha tanımamış, bilememişsin demektir. “Emanet”, “Hilâfet” gibi özellikleri taşıdığı için, Allah’ın 99 güzel isminin tümünü birden tahakkuk ettirip ortaya çıkaracak yegane varlık, “insan”dır. Diğer varlıklar, kendilerinde bu 99 ismin tümünü birden yansıtacak kabiliyette değildirler. Bu istidad ve kabiliyet, sadece halife olan insanda bulunur. Allah’ın ahlakıyla ahlâklanmaya muvaffak olmuş, yani kendinde potansiyel olarak bulunan 99 esmayı gerçekleştiren insana, olgun insan denir. İsm-i Azam’ı bilenin yaptığı duaların, çabucak kabul göreceği kaydedilir. İsm-i Azam’ın Allah lafzı değil de “Hû” ifadesi olduğunu söyleyenler de vardır.Hûda var eyleyüb yoktan keramet verdi insana Bilürsen, ilmü’l-esmâ okursan ism-i âzamdıLâ-edrîŞeyhine eylemiş müridi sual, İsm-i azamdan ala tâ ki haber. Şeyh-i kâmil demiş ki Mevtanın Bilmem hangi ismidir asgar (küçük).İzzet Molla.