İllet

1. Sebep.
2. tas. a Bir sebep göstererek veya sebebsiz olarak Hakk'ın kulunu uyarması (irm). b Sonradan meydana gelen şeyler. Her şeyin illeti (sebebi) Hakk'ın yapıcılığıdır, onun yapıcılığının bir illeti yoktur ( İFM 11:646; Gİ 1:79). İllet-i vücut Hak. Kılar delâlet-i illet-i vücüd her mevcud Veli ne süd ki sahib-i nazar değil âmâ Hayri

1. Evrende bir r. nesnenin veya olaym meydana u gelmesini sağlayan unsur anla ) mında kelâm terimi. 2. Bir ha - diste anlaşılması zor, anlam bae kımından kapalı, gizli veya metu ne zarar veren kusurların bua lunması durumu. l
2. Bir ha - diste anlaşılması zor, anlam bae kımından kapalı, gizli veya metu ne zarar veren kusurların bua lunması durumu. l

Bir şeyin veya hükmün meydana gelmesine doğrudan te'sir eden iş, sebeb.

İlletin bulunduğu yerde; te'sir ettiği, meydana getirdiği şey veya hüküm de bulunur. İllet bulunmayınca bunlar da bulunmaz. Satış akdi, mülkiyet için illettir. Akd yapılınca, satıcı sattığı eşyânın bedeli olan şeye, alıcı da mala sâhib olur. Satış akdi olmayınca, alıcı da, satıcı da hiçbir şeye mâlik olamazlar. Yâni mülkiyet denen şey meydana gelmez. Aynı şekilde, nikah da evliliğin meydana gelmesinin illetidir. Nikâh varsa, evlilik vardır. Nikâh yoksa, evlilik de yoktur, yâni evlilik hâli yaşansa bile meşrû (dîne uygun) değildir. (Serahsî)

Arapça, sebeb, hastalık vs. gibi manaları ihtiva eder. Allah’ın, sebepli veya sebepsiz olarak kulunu uyarmasıdır. Zünnun şöyle der: “Herşeyin illeti, Allah’ın yaratmasıdır; O’nun yaratmasının bir illeti yoktur.”