Kurban

( هر با Allah'a yakınlık peyda etmek niyetiyle belli özelliklere sahip hayvanın ibadet maksadıyla kesilmesi. 2. tas. Fena mertebesi, fedakârlık, kulun kendisini (nefsini) Allah yolunda feda etmesi. En büyük kurban kulun nefsini feda etmesidir. Kurbanlık koç (kebeş) nefsin simgesidir. Arafat'ta kurban kesen hacı aslında nefsini boğazladığının şuurunda olmalıdır. Bazı mutasavvıflar “Allah bir sığır (bakara) kesmenizi emrediyor,” (Bakara Suresi 67) mealindeki ayeti “Nefsinizi kesmenizi emrediyor” şeklinde anlamışlardır.

Âdet oldur, yar ilinde can alırlar hüsne tac Niyazi Diğer varlıkların Hakk'a ermelerine aracı olması itibariyle insana kurban-ı ekrem denilmiştir. Nefsin üç hali vardır ve bunlara kebs, bakara, bedene denir. Nefsin sülüktan evvelki haline kebş (koç), sülüka başlamasına ve bunun iyi bir gelişme göstermesine bakara (sığır), makam ve menzilleri katetmesine bedene (deve) denir (kı). Burada kebş, bakara ve bedene deyimleriyle nefsin Hak için kurban edilmesi gerektiği anlatılır. Bayramda kurban kesmeyi de nefsi öldürmenin bir simgesi sayarlar. Zebh-i nefs: Canını feda etme.

Ismailim Hak yoluna canım kurban eyledim Çün bu can kurban sana ben koç kurbanı neylerim Yünus Vermeyen canın sana bulmaz hayat-ı câvidan Zinde-i cavid ana derler ki kurbandır sana Fuzüli Yılda bir kurban keserler halk-ı âlem id için Dem be-dem, sâat be-sdat ben senin kurbaninm Fuzüli

Allah’a yalanlık sağlama ve ibadet amacıyla kurban kesme ve kesilen bu kurbana verilen ad. Bu ibadet, hemen hemen bütün dinlerde ortak nitelik taşımaktadır. İslâmiyette ise ibadet amacıyla kesilene “udhiyye” adı verilmiştir.

Hac ve umre sırasında kesilen hayvana “hedy” (sevk edilip götürülen, sunulan) (bk. bu madde) denilirken büyük baş hay van için “bedene” (bk. bu mad de), küçük baş hayvan için “dem” (bk.

bu madde) terim kullanılmıştır. Türkçede genel likle “kurbân” sözü, kuran bay rammın ilk üç gününde ibade amacıyla kesüen hayvanı ifade ederken, bunun dışında kesilen hayvanlara ise “adak kurbanı (bk. adak) veya “kefâret kur banı” (bk.

kefâret) gibi adla verilmiştir. kurbân bayramı a. bk.

bayram kurbet a. [Ar. ] İnşam Allah’ yaklaştıran ve sevap kazanmaya sebep olan bütün eylemler ve davranışlar.

Kureyş suresi a. Ç^j^ Jt^) [ Ar. “Sûretü’l- Kureyş” (^jill s ^)] Kur’ân-ı Kerîm’in yüz al tmcı, iniş sırasına göre yirm dokuzuncu suresi olup “Tîn su resi” (85)nden sonra ve “Kâri'a suresi” (42)nden önce Mekk döneminde nazil olmuştur v dört âyetten meydana gelmek tedir.

Adını ilk ayettek “Kureyş” sözünden yani Kurey kabilesi adından almaktadır. Su renin özünde Allah’ın bu kabile ye verdiği önem yatmaktadır karşılığında da kabilenin Allah’ itaatte ve ibadette kusur etme meleri tavsiye edilmektedir. kurrâ a.

[Ar. ] Çok Kur’ân okuyan ve Kur’ân kıraati konu 419 kusûf y sunda uzman kişiler anlamında d bir terim. n

Allahü teâlâya yakınlık. Mükîm (yolcu olmayan), âkıl (akıllı), bâliğ (ergen, evlenecek çağa gelmiş), hür ve dînen zengin sayılan, müslüman erkek ve kadın tarafından, Allah rızâsı için kurban niyetiyle kurban bayramının ilk üç gününde (Zilhicce ayının on, on bir ve on ikinci günlerinin her hangi birinde) kesilmesi vâcib olan koyun, keçi, sığır ve deve gibi hayvanlardan her biri. Kurban kesilen günlere Eyyâm-ı Nahr denir.

Peygamber efendimize Kevser sûresi nâzil olup (inip); "O hâlde Rabbin için namaz kıl ve kurban kes" (Âyet: 2) buyrularak kurban kesmesi emrolundu. Peygamber efendimiz biri kendisi, biri de ümmeti için iki kurban keserler, kurban kesmeyi ve kurban kesenleri överlerdi. (İbn-i Âbidîn)

Hasîslerin (cimrilerin) en kötüsü (kesmesi vâcib olduğu hâlde) kurban kesmeyendir. (Hadîs-i şerîf-İbn-i Âbidîn)

Kurban edilen hayvanın üzerindeki kıllar sayısınca, sâhibine sevâb yazılır. (Hadîs-i şerîf-Riyâdünnâsihîn)

Ey Fâtıma! Kalk, kurbanının yanına git ve kesilirken şu duâyı oku: "İnne salâtî ve nüsükî ve mahyâye ve memâtî lillâhi Rabbil âlemîne lâ şerîkeleh." (mânâsı: Şüphesiz

benim namazım, ibâdetlerim, hayatım ve ölümüm, âlemlerin Rabbi olan Allah içindir. O'nun

ortağı yoktur.) Muhakkak ki kurbanından yere damlayan ilk kan damlası ile, ömründe

işlemiş olduğun her günah bağışlanır, affolunur. Muhakkak yarın kıyâmet günü, kestiğin

bu kurbanın kanını ve etini yetmiş kat fazlasıyla getirip terâzinin sevâblar kefesine

koyarlar (Bu müjdelere kurban kesen bütün müslümanlar ortaktır). (Hadîs-i

şerîf-Riyâdünnâsihîn)

Kurban kesen kendini Cehennem'den âzâd etmiş, kurtarmış olur. (İbn-i Âbidîn)

Kurbana verilen paranın sevâbı, yüz misli yâni pekçok parayı sadaka vermek sevâbından daha fazladır. (Ebû Bekr Ali)

Kurban keserken üç kere bayram tekbiri okunur. Sonra "Bismillahi Allahü ekber" diyerek deveden başka hayvanın boğazının her hangi bir yerinden kesilir. Bismillahi derken (H)'yi

belli etmek lâzımdır. (İbn-i Âbidîn)

Arapça, yaklaşmayı ifade eder. Şer’an malum özellikleri taşıyan bir hayvan (deve, sığır, koyun, keçi)’ın, ibadet amacıyla kesilmesi. Tasavvufta, dış âlemdeki hayvan kurban etmek, kulun iç alemindeki hayvani yönlerinin Allah rızası için kurban edilmesi yani öldürülmesi manasına gelir.