Cevşen

1. Zirh, savas elbisesi.
2. tas. Okunduğu zaman kişiyi zırh gibi koruduğuna inanılan dua, vird.

Sözlük anlamı “zırh, savaş giysisi” olan bu söz, “ehl-i beyt”ten gelen bilgiler ışığı altında Hz. Peygamber’e isnat edüen iki duanm adı. Bunlar, “cevşen-i kebîr / cevşenü’lkebîr” (büyük cevşen duası) ve “cevşen-i sagîr / cevşenü’ssagîr” (küçük cevşen duası) dır.

Bu iki duadan en yaygın olanı büyük cevşen duası olup onunla ilgili şu hadise rivayet olunmuştur. Hz. Muhammed, İslâmiyet’in yayılması sürecinde cereyan eden savaşların birinde, bir rivayete göre de Uhud Savaşı sırasında üzerinde taşıdığı zırhın kendisini fazlasıyla sıkması üzerine ellerini açarak Allah’a dua etmiş; bunun üzerine Cebrail gelerek Muhammed’e bir dua sunmuş ve okumasını önermiştir.

Bu dua, hem kendisini hem de ümmetini koruyacaktır, demiştir. Bu dua, kâinat yaratılmadan 50 000 yıl önce arşın direklerine yazılmıştı. Bu duayı okuyan veya yazdı olarak üzerinde taşıyan bir mümin her türlü felâketten, hastalıktan ve kötülüklerden kurtulacak, bütün arzuları yerine getirüecektir.

“cevşen-i kebîr / cevşenü’l-kebîr” (büyük cevşen duası) her biri Allah’ın isim ve sıfatlanndan on tanesini içine alan ve yüz bölümden meydana gelen uzunca bir duadır ve her biri besmele de başlamaktadır. Bu dua, özellikle Şiî dünyasında çok okunmuş ve yayılmış; gerek müstakd olarak gerekse başka mecmuaların içinde pek çok kez yayımlanmıştır. Aynca özündeki derinlik ve okunuşundaki akıcılık sebebiyle bu dua, Sünnî Müslümanlar arasmda da yaygınlaşmış; çok okunmuş, hatta Türkçeye çevirisi yapdarak pek çok baskısı yapdmıştır.

“cevşen-i sagîr / cevşenü’s-sagîr” (küçük cevşen duası) ise her biri “Allahümme kem min” sözü de başlayan ve on dokuz bölümden oluşan kısa bir duadır.