Ahkâm

| حكا م) Hüküm.

1. Hükümler.
2. tas. Zahir ve bâtın fiillerin aldıkları hükümler.

Çl^l) [Ar.hükm’ün ç. b.] “Karar, yargı, ilim, anlayış” kavramlarını içeren “hüküm” sözünün çokluk biçimi, hükümler. bk. hüküm § tam. ahkâm-ı adâlet ç. a (Jlji ^l) huk. Hukuk düzeni, adalet sistemi ahkâm-ı adliyye ç. a (djc ^1) huk. Hukukla ilgili hükümler. ahkâm-ı akliyye ç. a. (ûk ^(^aJ) Akim bir şeyin var oluşu kavramıyla münasebeti konusunda yapacağı değerlendirmeler için kullanılan kelâm terimi. ahkâm-ı âmire ç. a («^1 ^lial) huk. Taraflarm iradeleriyle değiştirile meyen kanun hükümleri. ahkâm-ı asr ç. a (^^ fKal) Çağm getirdikleri, dönemin değer yargıları. ahkâm-ı bâtına ç. a. (<1L fKa.1) Batmî fıkıh. ahkâm-ı hamse ç. a (lu^ ^l) “Vacib, mendub, mubah, mekruh, haram”dan oluşan beş hüküm. “Vacib”, kesin bir delille yapılması düşünülen dini görevler” (bk. bu made); “mendub”, farz ve vaciplerin dışında yapılması istenen dini görevler” (bk. bu made); “mubah” yapılıp yapılmaması insanların isteğine bırakılan dini görevler” (bk. bu made); “mekruh”, kesin bir delille yapılması yasaklanan fiiller” (bk. bu made); “haram” kesinlikle yapılması yasaklanan ve yapılması hâlinde günaha girileceği belirtilen dini görevler” (bk. bu made), “ahkâm-ı hamse” olarak nitelenmiştir. ahkâm-ı nâhiye ç. a. (<^ü fKa.l) huk Yapılmasma izin vermediği kanunun hükümleri. ahkâm-ı şahsiyye ç. a. («tu^i ^ı) huk. Şahsın ülke ve ülke dışında kanun önünde hak sahibi olduğunu içeren yasal hükümler. ahkâm-ı şer'iyye ç. a. («ut^d, ^1) huk. İnanç dünyasına, ibadete ve eylemlere ilişkin şer’î hükümler. ahkâm-ı zâhire ç. a (»^ih ^l) Namaz, oruç, hac, zekât ve şer’î ibadetler. ahkâmü’l-hâkimîn ç. a. (j^Ul ^1) Hüküm verenlerin en üstünü anlamında Allah’a izafe edilen bir terim. ahkâmü’l-Kur’ân ç. a (jljüi f& J) İbadet, muâmelât, keffâret, ukubât ile ilgili ayetlerin yorumuna konu olan bilim dalı. ahkâm hadisleri ç. a.

1. Hadis biliminde, genellikle haram, helâl, mekrûh gibi şerî bir hüküm ihtiva eden hadisler. Bu konuda derlenmiş pek çok hadis mecmuaları da vardır. 2. Hadis biliminde, genellikle insanlara hayırh sözler ve işleri anlatan, kötü söz ve davranışlardan uzak durmayı öneren, dolayısıyla onları iyilik ve güzelliğe özendiren ahlâkî içerikli hadisler.
2. Hadis biliminde, genellikle insanlara hayırh sözler ve işleri anlatan, kötü söz ve davranışlardan uzak durmayı öneren, dolayısıyla onları iyilik ve güzelliğe özendiren ahlâkî içerikli hadisler.

Hükümler. Allahü teâlânın emirleri ve yasakları. Hükm'ün çokluk şeklidir.

Peygamberler aleyhimüsselâm, Allahü teâlânın kendilerine melek (Cebrâil) ile bildirdiği ahkâmı kendi zamanındaki insanlara noksansız olarak bildirmişlerdir. (Abdülganî Nablüsî)

Kur'ân-ı kerîm, bütün peygamberlere aleyhimüsselâm gönderilmiş olan ahkâmı ve daha fazlasını kendisinde toplamıştır. (Abdülhakîm Arvâsî)

Îmân ve ahkâm bilgilerini öğrenmeyen ve çocuklarına öğretmeyen, kulluk vazîfesini yapmamış olur. (İmâm-ı Gazâlî)