Ara
Menü
1 dakikalık okuma

Şehzade Bayezid ve Selim’e nasihati

Bayezid’i kardeş kavgasından vazgeçirmeye çalıştığı, daha sonra Selim için dua ettiği anlatılır.

Akşehirli Abdullah DedeNev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakā’ik, c. I · s. 403

Metin ve neşir kaydı

Kalıcı okuma konumu: person_insights-5310
Müellif
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Çevirmen
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Hazırlayan
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Bölüm / şiir
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Kaynak
Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakā’ik, c. I
Kaynak sayfası
403
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tamlık / kesilme
İncelenmedi; tamlık veya kesilme doğrulanmadı
Rivayet türü
Gelenek içi anlatı
Editoryal özet

Bayezid’i kardeş kavgasından vazgeçirmeye çalıştığı, daha sonra Selim için dua ettiği anlatılır.

Düzeltilmiş okuma

Ayrı bir düzeltilmiş okuma kaydı henüz yok. Gösterilen kaynak aktarımı onaylanmış düzeltme değildir.

Özgün dijital aktarım / ham OCR

CMS’deki metin burada değiştirilmeden saklanır; etiketler ve olası OCR hataları özgün aktarımın parçasıdır. Basılı nüsha ile karşılaştırma durumu yukarıdadır.

<p>Kanûnî Sultan Süleyman’ın oğlu Şehzade Bayezid, 966/1558-59 yılında kardeşi Selim’le savaşa hazırlanırken Akşehirli Abdullah Dede’nin uzletgâhına geldi. Ondan himmet ve dua istedi; kılıç kuşanma arzusunu bildirdi. Abdullah Dede şehzadeye sert davranmadı, fakat giriştiği işte hayır bulunmadığını açıkça söyledi. Kardeşler arasındaki ayrılık bayrağını kaldırmamasını, boş yere kavga ve savaş çağrısı yapmamasını öğütledi. Bayezid gençlik gururuyla bu nasihati kabul etmedi.</p><p>Daha sonra Şehzade Selim de Abdullah Dede’yi ziyaret ederek dua ve himmet istedi. Dede gönül hoşluğuyla dua etti ve onun galip gelmesini diledi. Atâyî bu noktada şu beyti aktarır:</p><blockquote><p>Dil-i dervîş-i dil-rîşin duâ-yı subhgâhından<br/>Belâlar eksilir, câh u celâl-i kibriyâ artar.</p></blockquote><p>Rivayetin devamında Bayezid’in talihinin söndüğü, Selim’in ikbalinin yükseldiği anlatılır. Kanûnî Nahcıvan seferine giderken Abdullah Dede’ye uğrayıp oğullarından hangisinin saltanat emanetine daha uygun olduğunu sorduğunda Dede yine Sultan Selim’i gösterir. Bu anlatı, doğrulanmış bir siyasî kehanet kaydı olarak değil, Abdullah Dede’nin kardeş kavgasını reddeden nasihati ve Osmanlı tarih hafızasındaki manevî nüfuzu çerçevesinde okunmalıdır.</p>

Kanûnî Sultan Süleyman’ın oğlu Şehzade Bayezid, 966/1558-59 yılında kardeşi Selim’le savaşa hazırlanırken Akşehirli Abdullah Dede’nin uzletgâhına geldi. Ondan himmet ve dua istedi; kılıç kuşanma arzusunu bildirdi. Abdullah Dede şehzadeye sert davranmadı, fakat giriştiği işte hayır bulunmadığını açıkça söyledi. Kardeşler arasındaki ayrılık bayrağını kaldırmamasını, boş yere kavga ve savaş çağrısı yapmamasını öğütledi. Bayezid gençlik gururuyla bu nasihati kabul etmedi.

Daha sonra Şehzade Selim de Abdullah Dede’yi ziyaret ederek dua ve himmet istedi. Dede gönül hoşluğuyla dua etti ve onun galip gelmesini diledi. Atâyî bu noktada şu beyti aktarır:

Dil-i dervîş-i dil-rîşin duâ-yı subhgâhından
Belâlar eksilir, câh u celâl-i kibriyâ artar.

Rivayetin devamında Bayezid’in talihinin söndüğü, Selim’in ikbalinin yükseldiği anlatılır. Kanûnî Nahcıvan seferine giderken Abdullah Dede’ye uğrayıp oğullarından hangisinin saltanat emanetine daha uygun olduğunu sorduğunda Dede yine Sultan Selim’i gösterir. Bu anlatı, doğrulanmış bir siyasî kehanet kaydı olarak değil, Abdullah Dede’nin kardeş kavgasını reddeden nasihati ve Osmanlı tarih hafızasındaki manevî nüfuzu çerçevesinde okunmalıdır.

Okuma notu

Bu metin gelenek içinde aktarılan bir menkıbedir. Tarihî bir tutanak gibi değil; yolun hafızasını, değerlerini ve anlatı dilini taşıyan bir rivayet olarak okunmalıdır.