Tam ismi Mevlânâ Yakub b

Tam ismi Mevlânâ Yakub b. Osman b. Mahmud b. Muhammed b. Mahmud el-Gaznevî olan Yakub-ı Çerhî, Afganistan’ın Kâbil ve Gazne şehirleri arasında yer alan Luhûger eyaletine bağlı Çerh’te dünyaya gelmiştir.825 Doğum tarihi bilinmemekle birlikte 8/14. asrın ortalarında dünyaya geldiği anlaşılmaktadır.826 Saygın bir aileye mensup olan827 babası zâhid ve muttakî bir zât olan Ya’kûb Çerhî, ilim tahsili için Çerh’ten ayrılıp büyük şehirlere gitmek istedi. Ancak ilk anda bu mümkün olmadı. Bu esnada rüyasında Hızır(as)’ı gördüğünü ve onun tavsiyesi ile ilim tahsili için sefere çıkmaya kesin olarak karar verdiğini söyleyen Çerhî, ilk tahsilini Herat’ta yüksek tahsilini Mısır’da, mânevî tahsilini Buhara’da tamamladı.828 Çerhî, ilim tahsili için önce Herat’a gitmiş, bir müddet Herat Camii’nde ders görmüştür.829 Herat’ta bulunduğu süre içerisinde Hoca Abdullah Ensârî’nin (ö.481/1088) dergâhında kalmıştır. Bu dergâhı seçişinin sebebini kendisi şu şekilde açıklamaktadır: