Gelenek içi anlatı
Bu bölüm, bağlı topluluğun aktardığı menkıbe hafızasıdır; tarihî biyografiyle aynı kesinlik düzeyinde değerlendirilmez.
Gazneli Mahmud’un ziyareti
Attâr’ın naklettiği anlatıya göre Gazneli Mahmud kıyafet değiştirerek Ebü’l-Hasan el-Harakānî’yi ziyaret eder ve kendisini sınamak ister. Şeyh onu tanıdığı hâlde padişahlık gururuyla oturduğu sırada ayağa kalkmaz.
Mahmud sohbetten etkilenip kırılmış bir gönülle ayrılacağı sırada Harakānî ayağa kalkar. Sebebi sorulduğunda, gelişinde hükümdarlık gururuyla, gidişinde ise dervişlik ve tevazuyla bulunduğunu; ayağa kalkışının saltanata değil bu yeni hâle hürmet olduğunu söyler.