Târîh-i Râşid'de kaydedilen katl hâdisesi

Râşid Târîhi, onun bir gece evine gelen dört kişi tarafından öldürülüşünü ve katillerin yakalanıp kısas edilişini “Katl-i Nazmîzâde” başlığıyla anlatır.

Ayrı bir düzeltilmiş okuma kaydı henüz yok. Gösterilen kaynak aktarımı onaylanmış düzeltme değildir.

CMS’deki metin burada değiştirilmeden saklanır; etiketler ve olası OCR hataları özgün aktarımın parçasıdır. Basılı nüsha ile karşılaştırma durumu yukarıdadır.

<p>Hüseyin Vassâf, Târîh-i Râşid'de gördüğü “Katl-i Nazmîzâde ve tertîb-i cezâ-yı kātilân” kaydını görüp aynen istinsah ettiğini ve ibret verici bulduğunu söyler. Nakle göre bir dellâk, yanına aldığı bir gulâmla anlaşarak üç arkadaşıyla birlikte akşamdan sonra şeyhin kapısını çalmıştır. Evde hizmetkâr bulunmadığından kapıyı bizzat şeyh açmış, “Ne aceb geciktiniz, size taam çıkarayım” diyerek yemek teklif etmiş; gelenler karınlarının tok olduğunu, sohbet etmek istediklerini söylemişlerdir. Bunun üzerine şeyh kahve getirmek üzere içeri yönelmiştir.</p><p>Cinayetin ayrıntılarını anlatan satırlar metinde okunaksızdır. Kayıt, eşkıyanın Kaptanpaşa Hamamı'nda yakalandığını, gulâmın iki defa yüzleştirme sırasında olanı ikrar ve itiraf ettiğini, bunun üzerine kısas hükmünün geciktirilmeden yerine getirildiğini ve verilen cezayla diğer fesat ehline gözdağı verildiğini bildirir.</p><p><strong>Çerçeve.</strong> Bir tekke şeyhinin ölümünün menâkıb değil vak'anüvis kaydıyla belgelenmesi ender bir durumdur: burada anlatı, resmî tarihin adlî diliyle gelir ve soruşturma, ikrar ve infaz zinciri açıkça izlenir. Sefîne'nin bu pasajı kendi diliyle değil aynen istinsah ederek alması da, bilginin kaynağını okurun görebilmesi içindir; buna karşılık metnin OCR'da bozulan kısımları sebebiyle olayın bazı ayrıntıları bugün eksik kalmaktadır.</p>