MEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Ayn Kelek Senûsî Merkezi
Tarihî işlev Osmanlı-Senûsî idare girişimine konu olan ve 1913'te işgal kuvvetlerince ele geçirilip yıkılan merkez. Zikir, eğitim, üretim, ticaret, konaklama, haberleşme ve siyasî-askerî dönemler aynı mekânda farklı zamanlarda oluşmuştur.
Garû (Borku) · ÇadGarû (Borku)
Mehdî es-Senûsî'nin 1899'da zâviyesini taşıdığı yer; Vedây Sultanlığı topraklarının Fransız işgalini önlemek için yapılan seferlere buradan katıldı. İlişkili kişi dosyası Ömer el-Muhtâr : Ömer el-Muhtâr (1862–1931), Senûsî zâviyelerinde yetişen bir eğitimci ve şeyh; Cebelülahdar kabilelerini teşkilatlandırarak İtalyan işgaline karşı Libya direnişini yöneten…
Beyzâ Zâviyesi · LibyaBeyzâ Zâviyesi
Trablusgarp Valisi Ali Asgar Paşa'nın izniyle Bingazi ile Derne arasında 1843'te kurduğu ilk Libya zâviyesi; ardından üç zâviye daha açılmıştır. İlişkili kişi dosyası Muhammed b. Ali es-Senûsî : Tahsil ve yolculuklar 1787'de Cezayir'de doğdu. Fas Karaviyyîn'de, Kahire'de ve Hicaz'da ilim tahsil etti;…
Beyzâ · Beyzâ / Cebelülahdar Senûsî Zâviyesi · LibyaBeyzâ / Cebelülahdar Senûsî Zâviyesi
Tarihî işlev Senûsiyye'nin Libya doğusundaki erken eğitim ve bölgesel yayılım merkezi. Zikir, eğitim, üretim, ticaret, konaklama, haberleşme ve siyasî-askerî dönemler aynı mekânda farklı zamanlarda oluşmuştur.
Cağbûb Zâviyesi · LibyaCağbûb Zâviyesi
1854'ten sonra kurduğu ve 9 Safer 1276'da (7 Eylül 1859) vefat edip defnedildiği zâviye. Birkaç barakalık vaha iki yılda şehre dönüşmüş, Mısır ve Mağrib'den sonra üçüncü büyük eğitim merkezi olmuş, 8000 ciltlik kütüphane burada kurulmuştur. Konum yaklaşıktır.
Cağbûb · LibyaCağbûb
Senûsiyye'nin merkez zâviyesi; Mehdî es-Senûsî'nin yanında sekiz yıl okudu. 9 Şubat 1929'da direnmeksizin İtalyanlar'a teslim edilmesi onu büyük bir destekten mahrum bıraktı. İlişkili kişi dosyası Ömer el-Muhtâr : Ömer el-Muhtâr (1862–1931), Senûsî zâviyelerinde yetişen bir eğitimci ve şeyh; Cebelülahdar kabilelerini teşkilatlandırarak İtalyan…
Cağbûb Senûsî Merkezi — Ahmed Şerîf'in doğum ve tahsil çevresi · LibyaCağbûb Senûsî Merkezi — Ahmed Şerîf'in doğum ve tahsil çevresi
Doğum ve tahsil Ahmed Şerîf 1873'te Senûsiyye'nin merkez zâviyesinin bulunduğu Cağbûb'da doğdu ve ilk eğitimini burada aldı. İşaret yerleşim merkezini gösterir; tarihî yapı için kesin parsel iddiası taşımaz.
Câğbûb · Câğbûb Senûsî Zâviyesi ve Türbesi · LibyaCâğbûb Senûsî Zâviyesi ve Türbesi
Tarihî işlev 1855'ten itibaren imar edilen ana zâviye, medrese, kütüphane ve kurucu türbesi. Zikir, eğitim, üretim, ticaret, konaklama, haberleşme ve siyasî-askerî dönemler aynı mekânda farklı zamanlarda oluşmuştur.
Cağbûb Zâviyesi · LibyaCağbûb Zâviyesi
Babasının 1854'ten sonra Mısır sınırında inşa ettirdiği ve tarikatın merkezi haline gelen büyük zâviye. Oğlu Ahmed Şerîf burada doğmuş ve dinî ilimleri burada kendisinden okumuştur; babası da burada vefat edip zâviyeye defnedilmiştir.
Cağbûb Zâviyesi · LibyaCağbûb Zâviyesi
Dedesi Muhammed b. Ali es-Senûsî'nin kurduğu, Senûsiyye'nin merkez zâviyesi. 12 Mart 1890'da burada doğmuş, eğitimini de burada Senûsî şeyhlerinin yanında tamamlamıştır. İlişkili kişi dosyası I. İdrîs es-Senûsî : Muhammed İdrîs es-Senûsî (1890–1983), Cağbûb'daki Senûsî zâviyesinde yetişen, 1917'de tarikat liderliğini üstlenen ve 1951'de…
Câğbûb · Ömer el-Muhtâr'ın Câğbûb Eğitim Çevresi · LibyaÖmer el-Muhtâr'ın Câğbûb Eğitim Çevresi
Tarihî işlev Ömer el-Muhtâr'ın Senûsî ilim ve irşad disiplini içinde yetiştiği merkez. Zikir, eğitim, üretim, ticaret, konaklama, haberleşme ve siyasî-askerî dönemler aynı mekânda farklı zamanlarda oluşmuştur.
Derne · LibyaDerne
1846'da hacca giderken ailesini ve Senûsiyye'yi sürdürecek iki oğlunu (Muhammed Mehdî ve Muhammed Şerîf) yerleştirdiği zâviyenin bulunduğu şehir. İlişkili kişi dosyası Muhammed b. Ali es-Senûsî : Tahsil ve yolculuklar 1787'de Cezayir'de doğdu. Fas Karaviyyîn'de, Kahire'de ve Hicaz'da ilim tahsil etti; fıkıh, hadis…
Derne Zâviyesi · LibyaDerne Zâviyesi
Babası 1846'da hac için Hicaz'a giderken iki oğluyla birlikte ailesini buraya yerleştirmiştir; ilk çocukluk yılları Derne'nin dindar aileleri ve bedevî Araplar arasında geçmiştir. İlişkili kişi dosyası Muhammed Şerîf es-Senûsî : Muhammed Şerîf es-Senûsî (1845/46–1896), tarikatın kurucusu Muhammed b. Ali es-Senûsî'nin oğlu; ikinci…
Kufra (Tâc köyü) · LibyaKufra (Tâc köyü)
1895'te Mehdî es-Senûsî ile birlikte gittiği yeni merkez zâviye; 18 Ocak 1931'de İtalyanlar'ın eline geçti. İlişkili kişi dosyası Ömer el-Muhtâr : Ömer el-Muhtâr (1862–1931), Senûsî zâviyelerinde yetişen bir eğitimci ve şeyh; Cebelülahdar kabilelerini teşkilatlandırarak İtalyan işgaline karşı Libya direnişini yöneten bağımsızlık önderidir.
Kufra Senûsî Merkezi — Ahmed Şerîf'in irşad ve idare durağı · LibyaKufra Senûsî Merkezi — Ahmed Şerîf'in irşad ve idare durağı
Merkez ve sorumluluk Senûsî merkezinin Kufra'ya taşınmasıyla Ahmed Şerîf burada amcası Muhammed el-Mehdî'nin yanında görev aldı. İşaret şehir merkezidir. Biyografideki yeri Seyyid Ahmed Şerîf es-Senûsî (1873–1933), Cağbûb'da yetişen Senûsiyye'nin üçüncü şeyhi; Fransız ve İtalyan sömürgeciliğine karşı Sahra ve Trablusgarp direnişini yöneten, 1918'den…
Kufra · Tâc / Kufra Senûsî Zâviyesi · LibyaTâc / Kufra Senûsî Zâviyesi
Tarihî işlev Muhammed el-Mehdî ve Ahmed Şerîf dönemlerinde Sahra ağının ana yönetim merkezi. Zikir, eğitim, üretim, ticaret, konaklama, haberleşme ve siyasî-askerî dönemler aynı mekânda farklı zamanlarda oluşmuştur.
Kasûr Zâviyesi (Merc çevresi) · LibyaKasûr Zâviyesi (Merc çevresi)
1897'de şeyh tayin edildiği zâviye; Ubeyd kabilesini Osmanlı idaresine yaklaştırdı ve cihadın öncü kuvveti olacak şekilde eğitti. İlişkili kişi dosyası Ömer el-Muhtâr : Ömer el-Muhtâr (1862–1931), Senûsî zâviyelerinde yetişen bir eğitimci ve şeyh; Cebelülahdar kabilelerini teşkilatlandırarak İtalyan işgaline karşı Libya direnişini yöneten…
Zenzûr Zâviyesi · LibyaZenzûr Zâviyesi
Kardeşiyle birlikte tahsil için gönderildiği ilk zâviye; babasının ölümünden sonra şeyhi Seyyid Hüseyin el-Garyânî'nin himayesine girdi. İlişkili kişi dosyası Ömer el-Muhtâr : Ömer el-Muhtâr (1862–1931), Senûsî zâviyelerinde yetişen bir eğitimci ve şeyh; Cebelülahdar kabilelerini teşkilatlandırarak İtalyan işgaline karşı Libya direnişini yöneten bağımsızlık…
Sellûm — Ahmed Şerîf es-Senûsî'nin Mısır cephesi · MısırSellûm — Ahmed Şerîf es-Senûsî'nin Mısır cephesi
Mısır harekâtı Senûsî kuvvetleri Kasım 1915'te Sellûm'u aldı; İngiliz kuvvetleri 24 Mart 1916'da bölgeyi geri aldı. Biyografideki yeri Seyyid Ahmed Şerîf es-Senûsî (1873–1933), Cağbûb'da yetişen Senûsiyye'nin üçüncü şeyhi; Fransız ve İtalyan sömürgeciliğine karşı Sahra ve Trablusgarp direnişini yöneten, 1918'den sonra Anadolu'da Millî…
Cennetü'l-bakî · Suudi ArabistanCennetü'l-bakî
Kabrinin bulunduğu Medine'deki kabristan. 25 Mayıs 1983'te Kahire'de vefat etmiş, buraya defnedilmiştir. İlişkili kişi dosyası I. İdrîs es-Senûsî : Muhammed İdrîs es-Senûsî (1890–1983), Cağbûb'daki Senûsî zâviyesinde yetişen, 1917'de tarikat liderliğini üstlenen ve 1951'de bağımsız Libya'nın ilk kralı olan dinî-siyasî şahsiyettir.
Medine — Ahmed Şerîf es-Senûsî'nin vefat şehri · Suudi ArabistanMedine — Ahmed Şerîf es-Senûsî'nin vefat şehri
Vefat Ahmed Şerîf es-Senûsî 10 Mart 1933'te Medine'de vefat etti. İşaret vefat şehrini gösterir; kesin kabir koordinatı değildir. Biyografideki yeri Seyyid Ahmed Şerîf es-Senûsî (1873–1933), Cağbûb'da yetişen Senûsiyye'nin üçüncü şeyhi; Fransız ve İtalyan sömürgeciliğine karşı Sahra ve Trablusgarp direnişini yöneten, 1918'den sonra…
Mekke · Ebûkubeys Senûsî Zâviyesi · Suudi ArabistanEbûkubeys Senûsî Zâviyesi
Tarihî işlev Muhammed b. Ali es-Senûsî'nin Hicaz'daki ilk irşad merkezlerinden. Zikir, eğitim, üretim, ticaret, konaklama, haberleşme ve siyasî-askerî dönemler aynı mekânda farklı zamanlarda oluşmuştur.
Ebûkubeys Zâviyesi · Suudi ArabistanEbûkubeys Zâviyesi
1837'de Ebûkubeys dağında açtığı ve irşad faaliyetine başladığı zâviye; şeyhi Ahmed b. İdrîs'in Asîr'e çekilmesinden sonra Mekke'de halifesi olarak kalmıştır. 29 Şubat 1840'ta Mekke'den ayrılmıştır. Konum yaklaşıktır.
Ankara — Ahmed Şerîf es-Senûsî'nin Millî Mücadele temasları · TürkiyeAnkara — Ahmed Şerîf es-Senûsî'nin Millî Mücadele temasları
Ankara görüşmeleri 15 Kasım 1920'de Ankara'ya gelen Ahmed Şerîf, 25 Kasım'da Mustafa Kemal Paşa ile görüştü. İşaret şehir merkezini gösterir. Biyografideki yeri Seyyid Ahmed Şerîf es-Senûsî (1873–1933), Cağbûb'da yetişen Senûsiyye'nin üçüncü şeyhi; Fransız ve İtalyan sömürgeciliğine karşı Sahra ve Trablusgarp direnişini yöneten,…
Eyüp Sultan — Ahmed Şerîf'in kılıç kuşatma merasimi · TürkiyeEyüp Sultan — Ahmed Şerîf'in kılıç kuşatma merasimi
1918 merasimi Ahmed Şerîf es-Senûsî, İstanbul'a gelişinden sonra Sultan Vahdeddin'e burada kılıç kuşattı. Biyografideki yeri Seyyid Ahmed Şerîf es-Senûsî (1873–1933), Cağbûb'da yetişen Senûsiyye'nin üçüncü şeyhi; Fransız ve İtalyan sömürgeciliğine karşı Sahra ve Trablusgarp direnişini yöneten, 1918'den sonra Anadolu'da Millî Mücadele'yi destekleyen âlim…
Sivas Ulu Camii — Büyük İslâm Kongresi · TürkiyeSivas Ulu Camii — Büyük İslâm Kongresi
Millî Mücadele konuşması Ahmed Şerîf, 18 Şubat 1921'de burada toplanan Büyük İslâm Kongresi'ne başkanlık etti. Biyografideki yeri Seyyid Ahmed Şerîf es-Senûsî (1873–1933), Cağbûb'da yetişen Senûsiyye'nin üçüncü şeyhi; Fransız ve İtalyan sömürgeciliğine karşı Sahra ve Trablusgarp direnişini yöneten, 1918'den sonra Anadolu'da Millî Mücadele'yi…