tarikat.orgMEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Süleyman Âcizî Baba Tekkesi
Tarihî işlev Bistriça nehri kıyısındaki Âciziyye Balkan âsitânesi ve pîrin türbe merkezi. Kuruluş, kol aidiyeti, post değişimi, mimari yenileme ve güncel durum ayrı dönemler halinde değerlendirilir. Yapıyla ilişkili kişi Süleyman Âcizî Baba (ö. 1738), İstanbul'da tahsil görüp Ebü'l-Vefâ eş-Şâmî'den hilâfet alan; Prizren'de…
Yakova · Âciziyye Tekkesi · KosovaÂciziyye Tekkesi
Tarihî işlev Şeyh Danyal'ın postu ve Âciziyye'nin Kosova-Arnavutluk yayılım merkezi. Kuruluş, kol aidiyeti, post değişimi, mimari yenileme ve güncel durum ayrı dönemler halinde değerlendirilir. Yapıyla ilişkili kişi Şeyh Danyal Âcizî, Âcizî Baba’nın oğlu; Yakova’daki Sa‘dî tekkesinden hareketle Âciziyye irşad çevresini Tepedelen, Berat…
Yakova · Şeyh Zeynelâbidîn Sa‘dî Tekkesi · KosovaŞeyh Zeynelâbidîn Sa‘dî Tekkesi
Tarihî işlev 1768-69 öncesinde kurulan, Yakova'daki ikinci önemli Sa‘dî merkezi. Kuruluş, kol aidiyeti, post değişimi, mimari yenileme ve güncel durum ayrı dönemler halinde değerlendirilir. Bağlı yol Kaynak bu mekânı Sa‘diyye (Cebâviyye) çevresiyle ilişkilendirir. Sa‘deddin Muhammed el-Cebâvî'ye nispet edilen; Suriye'den İstanbul ve Balkanlar'a…
Buhsa · Buhsa Şerrâbiyye Zâviyesi · SuriyeBuhsa Şerrâbiyye Zâviyesi
Tarihî işlev Abdullah Yûnus'un kurduğu ve Şerrâbiyye'nin teşekkül ettiği zâviye. Kuruluş, kol aidiyeti, post değişimi, mimari yenileme ve güncel durum ayrı dönemler halinde değerlendirilir. Yapıyla ilişkili kişi Şeyh Abdullah Yûnus, Sa‘deddin el-Cebâvî’nin küçük kardeşi; Dımaşk’ın güneyindeki Buhsa zâviyesinin kurucusu ve Şerrâbiyye kolunun…
Cebâ · Sa‘deddin el-Cebâvî Âsitânesi ve Türbesi · SuriyeSa‘deddin el-Cebâvî Âsitânesi ve Türbesi
Tarihî işlev Sa‘diyye'nin pîr merkezi; irşad, aile postu, türbe ve bölgesel hizmet ağının çekirdeği. Kuruluş, kol aidiyeti, post değişimi, mimari yenileme ve güncel durum ayrı dönemler halinde değerlendirilir. 1910: vefat sonrası meşihat tevcihi 1910 tarihli kayıtta, Şam’a bağlı Cebâ köyündeki Şeyh Sa‘deddin…
Aziz Efendi'nin Akhisar'daki dergâhı · TürkiyeAziz Efendi'nin Akhisar'daki dergâhı
Babasından hilâfet aldıktan sonra yaptırdığı dergâh. Kaynak yeri “İzmir Akhisar” diye kaydeder. 1329/1911'de vefat edince buraya defnedilmiştir. İlişkili kişi dosyası Şeyh Aziz Vehbîzâde Sa‘dî : Aziz Vehbîzâde Sa‘dî Efendi (1862–1911), babası Şeyh Vehbî'den hilâfet alan, Akhisar'da dergâh kurup uzun yıllar irşad hizmeti…
Edirnekapı · Cafer Ağa Dergâhı · TürkiyeCafer Ağa Dergâhı
Cafer Ağa Dergâhı, Meclis-i Meşâyih ve tekke-zâviye defterlerini inceleyen çalışmada görev tevcihi, merkez tekke düzeni veya tekke ailesi kaydı bağlamında anılır. Bu kayıt kurumun coğrafi denetim ağını görünür kılmak amacıyla yayımlanmıştır; açık adres ve bugünkü yapı durumu ayrıca doğrulanacaktır.
Emîr Buhârî Tekkesi · TürkiyeEmîr Buhârî Tekkesi
Unkapanı'nda XIX. yüzyılda inşa edilen Nakşibendî tekkesinin son şeyhi Ali Fakrî Efendi'dir (ö. 1928); bu görevi 1877'den tekkelerin kapatıldığı 1925 yılına kadar sürdürmüştür. Tekke 1906'da onarım görmüş, kapatıldığı sırada bakımlı durumdaydı. Adını, kabri üzerine türbe yapılan Nakşibendî şeyhi Emîr Ahmed Buhârî'den alır;…
Üsküdar · Etyemez Dergâhı · TürkiyeEtyemez Dergâhı
Sa‘diyye tekke listesinde Etyemez Dergâhı Sefîne-i Evliyâ içindeki Sa‘diyye tekkeleri cetvelinde Etyemez Dergâhı, pazartesi günü icra edilen âyin ve Şeyh Zâhir Efendi’nin adıyla birlikte kaydedilir. Tablo sınırı Eski OCR aktarımı “dergâhın ismi”, “mahsus gün” ve “şeyhin ismi” sütunlarını yan yana yapıştırmıştı. Başlık…
Fatih / Etyemez · Etyemez Tekkesi ve Mescidi · TürkiyeEtyemez Tekkesi ve Mescidi
Yapı, fetihte bulunduğu kaydedilen Buharalı Ömer oğlu Şeyh Derviş Mirza Bahâ tarafından mescid olarak vakfedilmiştir. 886/1481 tarihli vakfiye kaydı verilir. Hadîkatü’l-Cevâmi‘nin 1987 neşir notu, tekke-mescidin son dönemde Sa‘diyye zâviyesi olarak kullanıldığını ve Kadem-i Şerif Tekkesi diye anıldığını belirtir. Böylece ilk bânilik kaydı…
Eyüpsultan · Gözoğlu Hüseyin Efendi es-Sadi Türbesi · TürkiyeGözoğlu Hüseyin Efendi es-Sadi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH GÖZOĞLU HÜSEYİN EFENDİ ES-SADİ” adıyla, SADİYYE çevresinde, EYÜPSULTAN/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi BAHARİYE CD. NO:23 İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 1151 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle ayrıca karşılaştırılmalıdır.
Üsküdar · Hallaç Baba es-Sadi Türbesi · TürkiyeHallaç Baba es-Sadi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH HALLAÇ BABA ES-SADİ” adıyla, SADİYYE çevresinde, ÜSKÜDAR/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi DR. FAHRİ ATABEY CD. ÜZERİNDE, HALİL RÜŞTÜ İLKÖĞRETİM OKULU BAHÇESİNDE TEKKESİ BULUNMAKTAYDI.
Üsküdar · Hallâç Baba Tekkesi · TürkiyeHallâç Baba Tekkesi
Sa‘diyye tekke listesinde Hallâç Baba Tekkesi Sefîne-i Evliyâ içindeki Sa‘diyye tekkeleri cetvelinde Hallâç Baba Tekkesi, salı günü icra edilen âyin ve Şeyh Şemseddin Efendi’nin adıyla birlikte yer alır. Tablo sınırı OCR aktarımında bir önceki satırın sonu ile bu satırın gün, şeyh ve…
Beyoğlu · Hasirizade Ahmed Muhtar Efendi es-Sadi Türbesi · TürkiyeHasirizade Ahmed Muhtar Efendi es-Sadi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH HASİRİZADE AHMED MUHTAR EFENDİ ES-SADİ” adıyla, SADİYYE çevresinde, BEYOĞLU/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi HASİRİZADE TEKKESİ (ELİF EFENDİ TEKKESİ) İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 22 MUHARREM 1319 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki…
Hasîrîzâde Dergâhı · TürkiyeHasîrîzâde Dergâhı
İstanbul’daki en meşhur Sa‘dî dergâhlarından biri olan bu tekkenin son şeyhidir. 1880’den 1925’e kadar burada şeyhlik yapmış, Mesnevî, şemail, hadis ve dinî ilimleri okutmuş; II. Abdülhamid’in iradesiyle 1887’de yeniden inşa edilen binaların mimarlığını da kendisi üstlenmiştir.
Hasîrîzâde Dergâhı ile Mahmud Ağa Camii arasındaki hazîre · TürkiyeHasîrîzâde Dergâhı ile Mahmud Ağa Camii arasındaki hazîre
3 Ocak 1927 Pazartesi günü vefat ettiğinde, tekkesiyle Mahmud Ağa Camii arasındaki hazîreye defnedilmiştir. İlişkili kişi dosyası Hasîrîzâde Muhammed Elîf Efendi : Hasîrîzâde Muhammed Elîf Efendi (1850–1927), Sütlüce Sa‘dî Dergâhı’nın şeyhi; Mesnevî ve Şemâil dersleri, çoklu icazetleri, Meclis-i Meşâyih reisliği ve eserleriyle…
İstanbul · Hasîrîzâde Sa‘dî Dergâhı · TürkiyeHasîrîzâde Sa‘dî Dergâhı
Tarihî işlev Sütlüce'de Sa‘dî postu, Mesnevî dersleri, çoklu icazet ve şehir tasavvuf kültürünün merkezi. Kuruluş, kol aidiyeti, post değişimi, mimari yenileme ve güncel durum ayrı dönemler halinde değerlendirilir.
Hasîrîzâde Tekkesi · TürkiyeHasîrîzâde Tekkesi
Hasırcızâde Tekkesi olarak da anılan, Sütlüce semtinde Elifî Efendi sokağı ile Çavuşbaşı Mescidi’nin sınırladığı arsada yer alan Sa‘dî tekkesidir. Babası Hasîrîzâde Şeyh Mustafa İzzî Efendi tarafından 1199’da (1785) kurulmuş, 1201’de (1787) vakfiyesi düzenlenmiştir; kendisi tekkenin ikinci postnişinidir. Cümle kapısına yerleştirilen 1252 (1836-37)…
Fatih · Kadem-i Şerif Sa‘dî Tekkesi · TürkiyeKadem-i Şerif Sa‘dî Tekkesi
Kuruluş Kadem-i Şerif Tekkesi, Sadrazam Halil Hamîd Paşa’nın Etyemez-Davutpaşa çevresindeki Kapıcıbaşı Konağı’nı satın alıp vakfetmesiyle yaklaşık 1190/1776’da kuruldu. Şam’dan İstanbul’a gelen Sa‘dî şeyhi Muhammed Ziyâd Efendi kurucu postnişin oldu. Âyin günü ve şehir hayatı Başlangıçta perşembe günleri yapılan Sa‘dî mukabelesi, Etyemez Dergâhı’nın…
Beyoğlu · Mehmed Elif Efendi es-Sadi Türbesi · TürkiyeMehmed Elif Efendi es-Sadi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH MEHMED ELİF EFENDİ ES-SADİ” adıyla, SADİYYE çevresinde, BEYOĞLU/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi ELİF EFENDİ TEKKESİ İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 28 CEMAZİYELAHİR 1345 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle ayrıca…
İstanbul · Mirza Baba Sa‘dî Tekkesi · TürkiyeMirza Baba Sa‘dî Tekkesi
Tarihî işlev 1784'te Halil Hamid Paşa tarafından yaptırılan İstanbul Sa‘diyye merkezlerinden biri. Kuruluş, kol aidiyeti, post değişimi, mimari yenileme ve güncel durum ayrı dönemler halinde değerlendirilir.
Beyoğlu · Mustafa İzzi Efendi es-Sadi Türbesi · TürkiyeMustafa İzzi Efendi es-Sadi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH MUSTAFA İZZİ EFENDİ ES-SADİ” adıyla, SADİYYE çevresinde, BEYOĞLU/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi ELİF EFENDİ TEKKESİ'NDE MEDFUN. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 1239 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle ayrıca karşılaştırılmalıdır.
İstanbul · Sa‘dî Âsitânesi / Papaszâde Mustafa Çelebi Dergâhı · TürkiyeSa‘dî Âsitânesi / Papaszâde Mustafa Çelebi Dergâhı
Tarihî işlev 1714'te Abdüsselâm eş-Şeybânî'ye verilen, İstanbul Abdüsselâmiyye/Selâmiyye post merkezidir. Kuruluş, kol aidiyeti, post değişimi, mimari yenileme ve güncel durum ayrı dönemler halinde değerlendirilir.
Üsküdar · Sadeddin Nüzhet Ergun es-Sadi Türbesi · TürkiyeSadeddin Nüzhet Ergun es-Sadi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH SADEDDİN NÜZHET ERGUN ES-SADİ” adıyla, SADİYYE çevresinde, ÜSKÜDAR/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi KARACAAHMET'DE ŞAİR NEDİM'İN KABRİNE YAKIN KABRİ BULUNMAKTA. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 23 CEMAZİYELEVVEL 1365 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet…
Sünbül Efendi Hankâhı (Koca Mustafa Paşa Dergâhı) · TürkiyeSünbül Efendi Hankâhı (Koca Mustafa Paşa Dergâhı)
Sefîne, Karasarıklı İbrâhim Efendi'nin bu hankâhın semâhânesinde zikre katıldığını ve bir cem‘iyyette cezbeye tutulduğunu kendi ağzından naklettiğini kaydeder. Metinde "Sünbül Hankāhı" ve "Hankāh-ı Hazret-i Sünbül" olarak iki kez geçer.