MEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Akhisar — Doğum Çevresi
Mustafa Efendi’nin kadılık güzergâhı Akhisarlı Mustafa Efendi’nin doğduğu şehir. Harita işareti tarihî mahkeme binasını değil, kaynakta adı geçen şehir merkezini gösterir. Biyografideki yeri Akhisarlı Şeyhzâde Mustafa Efendi (ö. 6 Zilkade 1137/17 Temmuz 1725), Feyzullah Efendi’den mülâzemet aldıktan sonra Siroz, Belgrad, Lefkoşa, Kütahya,…
Yûnus Emre Makamı (Emresultan köyü) · TürkiyeYûnus Emre Makamı (Emresultan köyü)
İlişkili kişi dosyası Yûnus Emre : Yûnus Emre (638/1240-41–720/1320), Tapduk Emre’nin irşadında yetişen; Dîvânı ve Risâletü’n-nushiyye’siyle aşk, tevhid, ahlâk ve insan anlayışını Anadolu Türkçesinin kalıcı şiir diline dönüştüren mutasavvıftır.
Akhisar · TürkiyeAkhisar
Doğduğu köyün bağlı olduğu kaza; aynı ilçeden İbn Îsâ Akhisarî de bir sûfî şairdir. İlişkili kişi dosyası Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin Marmaravî : Ahmediyye'nin teşekkülü Pîr Muhammed Erzincânî, Tâceddin İbrahim Kayserî ve Alâeddin Uşşâkî hattından gelen Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin Marmaravî, Halvetiyye'nin dört ana…
Akhisar · TürkiyeAkhisar
Perde gazeline nazîre yazdığı İbn Îsâ Akhisarî'nin (ö. 1531) nisbesini aldığı ilçe. İlişkili kişi dosyası Birrî Mehmed Dede : Birrî Mehmed Dede (1080/1669-70–1128/1715-16), Manisa Mevlevîhânesinde bin bir günlük çilesini tamamlayan; attarlıkla geçindiği için Attâr Birrî diye anılan, Dîvân ve Bülbüliyye müellifi Mevlevî…
Göl Marmarası (Marmaracık) · TürkiyeGöl Marmarası (Marmaracık)
839/1435-36'da doğduğu, Akhisar'a bağlı köy; kaynak iki ad verir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin Marmaravî : Ahmediyye'nin teşekkülü Pîr Muhammed Erzincânî, Tâceddin İbrahim Kayserî ve Alâeddin Uşşâkî hattından gelen Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin Marmaravî, Halvetiyye'nin dört ana kolundan Ahmediyye'nin pîri…
Manisa · TürkiyeManisa
8 tarihî kayıt ve 8 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Manisa — kadılık · TürkiyeManisa — kadılık
1128-1129/1715-1716 arasında Manisa kadılığı yaptı. İşaret tarihî şehir merkezini gösterir. Biyografideki yeri Çavuşzâde Hüseyin Efendi (ö. Cemâziyelevvel 1141/Aralık 1728-Ocak 1729), Kasımpaşa’da yetişen; İstanbul medreselerinde müderrislik yaptıktan sonra Sakız, Erzurum, Manisa, Kayseri ve Diyarbakır kadılıklarında bulunan Osmanlı âlimi ve kadısıdır. Bu mekân dosyası,…
Manisa (Fâtih ile görüşme) · TürkiyeManisa (Fâtih ile görüşme)
Fâtih Sultan Mehmed ile o daha şehzadeyken burada görüştü. İlişkili kişi dosyası Otman Baba : Otman Baba, Hüsam Şah (780/1378-79–8 Receb 883/5 Ekim 1478), Anadolu’dan Rumeli’ye uzanan hareketli irşadı, yörük-abdal çevresi ve Küçük Abdal’ın Vilâyetnâme’sinde korunan hatırasıyla Balkan tasavvuf tarihinin başlıca Kalenderî…
Manisa (şehzade hocalığı) · TürkiyeManisa (şehzade hocalığı)
Mayıs 1573'te Şehzade Murad'ın hocası olarak gönderildiği yer; hayatının dönüm noktası. Sekiz ay sonra öğrencisiyle birlikte İstanbul'a döndü. İlişkili kişi dosyası Hoca Sâdeddin Efendi : Hoca Sâdeddin Efendi (943-1008/1536-1599), III. Murad'ın şehzadelik hocası; III. Murad ve III. Mehmed dönemlerinde devlet işlerinde etkili…
Manisa (Yiğitbaşı Türbesi) · TürkiyeManisa (Yiğitbaşı Türbesi)
Silsilenin üç halka öncesindeki Ahmediyye pîri Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin'in (ö. 910/1504) medfeni. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Mehmed Muhyiddin Karahisârî : Mehmed Muhyiddin Karahisârî, İbn-i Noktacı adıyla da anılan; Kāsım Çelebi’nin halifesi ve Ramazan Mahfî’nin seyrüsülûkünü tamamladığı Halvetî şeyhidir.
Manisa (Yiğitbaşı Türbesi) · TürkiyeManisa (Yiğitbaşı Türbesi)
Silsilede iki halka öncesindeki Ahmediyye pîri Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin'in (ö. 910/1504) medfeni. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Mehmed Kâsım Lârendevî : Mehmed Kâsım Lârendevî (ö. 941/1535), Antakya ve Bursa çevrelerinde bulunan, İzzeddin Ali el-Karamânî’nin halifesi olarak İnegöl’de irşad hizmeti yürüten Cevâhirü’l-ahbâr müellifidir.
Manisa (Yiğitbaşı Türbesi) · TürkiyeManisa (Yiğitbaşı Türbesi)
Zincirin iki halka sonra vardığı yer; Ahmediyye burada kurulmuş, ondan Ramazâniyye ve Cerrâhiyye doğmuştur. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Tâceddin İbrâhim Kayserî : Tâceddin İbrâhim Kayserî (ö. 1455–56), ticaret hayatından tasavvuf yoluna yönelen; Erzincan’daki terbiyesinin ardından Kayseri’de irşadla görevlendirilen Halvetî şeyhidir.
Manisa (Yiğitbaşı Velî) · TürkiyeManisa (Yiğitbaşı Velî)
Silsilenin birleştiği Ahmediyye kolunun pîri Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin'in (ö. 910/1504) merkezi. İlişkili kişi dosyası Hasan Burhâneddin Cihângîrî : Hasan Burhâneddin Cihângîrî (yaklaşık 1592–Kasım 1663), Perçenç’ten Bursa’ya giderek Ya‘kūb-ı Fânî’den hilâfet alan; İstanbul Cihangir Camii yanında tekke kuran Halvetî şeyhidir.
Tarihî şehir çevresi · Manisa çevresi — Mustafa Efendi’nin öldürüldüğü yol · TürkiyeManisa çevresi — Mustafa Efendi’nin öldürüldüğü yol
İzmir yolundaki saldırı 29 Cemâziyelâhir 1135’te İzmir kadılığı görevine giderken Manisa çevresinde eşkıya saldırısına uğrayarak öldürüldü. Kaynak kesin yol noktasını ve mezar yerini bildirmez; işaret bölgesel hafızayı gösterir.
Manisa Mevlevîhânesi · TürkiyeManisa Mevlevîhânesi
Şehrin Mevlevî muhitinin merkezi; Nakşî Ali Dede ve oğlu Lütfî Mehmed Dede'nin şeyhlik yaptığı, Birrî Mehmed Dede'nin de içinde yetiştiği çevredir. Konum şehir merkezine göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Birrî Mehmed Dede : Birrî Mehmed Dede (1080/1669-70–1128/1715-16), Manisa Mevlevîhânesinde bin bir günlük…
Manisa-Yukarı Tabakhane · Manisa Mevlevîhânesi · TürkiyeManisa Mevlevîhânesi
Tarihî işlev Saruhanoğulları döneminden Osmanlı devrine uzanan Manisa Mevlevîhânesi, şehzade, musiki ve Mesnevî çevreleriyle ilişkilidir. İlişki ağı Bu merkez yalnız semâ yapılan yapı olarak değil; post, Mesnevî dersi, musiki meşki, matbah hizmeti, misafirlik ve şehirler arası derviş dolaşımıyla Mevleviyye ağının bir düğümüdür.…
Şehzadeler · Manisa müderrislik ve müftülük çevresi · TürkiyeManisa müderrislik ve müftülük çevresi
Alâeddin Ali el-Manavî’nin coğrafi hafızası 955/1548-49’da müderrislik ve müftülüğü birlikte yürüttüğü şehir. Biyografideki yeri Alâeddin Ali el-Manavî (ö. 974/1566-67), Kemalpaşazâde’den mülâzemet alan; İnegöl, İstanbul, Trabzon ve Manisa medreselerinden Bağdat kadılığına yükselen Osmanlı âlimidir. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Manisa müderrislik…
Manisa'da Ali Naili Dergahı · TürkiyeManisa'da Ali Naili Dergahı
Kaynakta geçen mekân Manisa'da Ali Naili Dergahı , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Terlikçi Osmân Efendi.
Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin Tekkesi · TürkiyeYiğitbaşı Ahmed Şemseddin Tekkesi
Türbesinin yanında bulunan ve irşad görevini son olarak sürdürdüğü tekke; başlangıçta bir mescidle birlikte yaptırıldığı kaydedilir. Manisa merkezindeki çeşitli camilerde sürdürdüğü irşadı buraya taşımıştır. Zamanla yıkılıp kaybolmak üzere olan tekkenin yerine, adına kurulan Yiğitbaşı Vakfı tarafından bir mescid inşa ettirilmiştir. Bulunduğu mahalle…
Yiğitbaşı Türbesi, Seyyid Hoca mahallesi · TürkiyeYiğitbaşı Türbesi, Seyyid Hoca mahallesi
İrşadını sürdürdüğü tekkenin yanındaki türbe; 910/1504'te vefatında buraya defnedilmiştir. Zamanla yıkılan tekkenin yerine Yiğitbaşı Vakfı tarafından bir mescid inşa ettirilmiştir. Konum şehir merkezine göre yaklaşıktır.