MEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Abdal Mûsâ Tekkesi ve Türbesi, Tekkeköy
Evliya Çelebi'nin XVII. yüzyıl ortasında üç yüzden fazla mücerred dervişle gördüğü tekke; XVIII. yüzyıl sonlarından itibaren Girit Bektaşî şeyhleri burada yetişti. 1826'dan sonra Nakşîlere geçtiği tahmin edilir, 1911'de harabe hâlindeydi.
Abdal Mûsâ Zâviyesi, Tekkeköy · TürkiyeAbdal Mûsâ Zâviyesi, Tekkeköy
Kültünün yayılmasında baş rolü oynayan Abdal Mûsâ'nın türbesi. Sulucakarahöyük tekkesinden yetişen Abdal Mûsâ, önce Bursa havalisinde, sonra Bergama ve Antalya'da Osmanlı gazilerine onun menkıbelerini anlatarak tanıtmıştır.
Kâfî Baba Tekkesi, Finike · TürkiyeKâfî Baba Tekkesi, Finike
Fâtih devri Teke-ili belgesinde adı geçen ve XIV. yüzyıl ortalarında kurulduğu anlaşılan tekke; kitâbesinden 1815'te tamir edildiği ve Abdal Mûsâ'nın burada “pîr-i sânî” diye anıldığı bilinir. Konum yaklaşıktır.
Elmalı · Abdal Musa Tekkesi · TürkiyeAbdal Musa Tekkesi
Erken Bektaşî âsitânesi Kesin kuruluş tarihi bilinmemekle birlikte Kaygusuz Abdal’ın Bursa’nın fethinden sonra burada Abdal Mûsâ’ya bağlandığını bildiren gelenek, tekkenin XIV. yüzyılın ikinci yarısında mevcut olduğunu düşündürür. XVII. yüzyılda zengin vakıfları bulunan tam teşekküllü bir Bektaşî âsitânesiydi. Misafirlik ve tekke ekonomisi Tekke…
Antalya · TürkiyeAntalya
Elmalı ile birlikte adının en çok tanındığı çevre. İlişkili kişi dosyası Ümmî Sinân : Ümmî Sinân (ö. 1657), Elmalı merkezli Halvetî şeyhi; Niyâzî-i Mısrî, Muslihuddin Mustafa Uşşâkī, Çavdaroğlu Müftî Derviş ve Eroğlu Nûrî gibi isimlerin yetiştiği irşad çevresinin merkez şahsiyetidir.
Teke-ili (Antalya) · TürkiyeTeke-ili (Antalya)
Rivayetlerin Aydın üzerinden gelip yerleştiği bölge; kaynak burayı “koyu bir Şiî-Bâtınî merkezi” diye tarif eder ve Tahtacılar zümresinin yoğunluğuna dikkat çeker. İlişkili kişi dosyası Abdal Mûsâ : Abdal Mûsâ, tarihî şahsiyeti menkıbelerle iç içe geçen; Bursa ve Teke çevresindeki hatırası, Kaygusuz Abdal…
Abdal Mûsâ Dergâhı (Tekke köyü) · TürkiyeAbdal Mûsâ Dergâhı (Tekke köyü)
Menâkıbnâmeye göre intisap ettiği ve kırk yıl hizmet ettiği dergâh. İlişkili kişi dosyası Kaygusuz Abdal : Kaygusuz Abdal, Abdal Mûsâ çevresine bağlanan menâkıbnâmesi, Kahire dergâhı ve manzum-mensur eserleriyle Bektaşî edebiyat ve erkân hafızasının kurucu isimlerindendir.
Ümmî Sinan Dergâhı · TürkiyeÜmmî Sinan Dergâhı
1057/1647'de Ümmî Sinan'a intisap ettikten sonra dokuz yıl burada şeyhine hizmet ederek seyrüsülûkünü tamamladı. İlişkili kişi dosyası Niyâzî-i Mısrî : Niyâzî-i Mısrî, XVII. yüzyıl Halvetî şiirinin en güçlü temsilcilerinden; sürgünler, vaazlar, irşad halkaları ve Türkçe Dîvân-ı İlâhiyyât'ıyla etkili olmuş sûfîdir.
Ümmî Sinan Camii ve Türbesi · TürkiyeÜmmî Sinan Camii ve Türbesi
Doğduğu, irşad ettiği ve defnedildiği yer. Vakıf defterlerinde “Şeyh Ümmî Sinan Camii”, Evliya Çelebi'de “Ümmî Sinan Efendi Camii” olarak geçer. 1926'da yıkılan yapı 1959'da yeniden inşa edilmiştir. İlişkili kişi dosyası Ümmî Sinân : Ümmî Sinân (ö. 1657), Elmalı merkezli Halvetî şeyhi; Niyâzî-i…