MEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Aksaray
5 tarihî kayıt ve 5 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Aksaray Merkez · Aksaray — Doğum ve İlim Çevresi · TürkiyeAksaray — Doğum ve İlim Çevresi
Ali b. Şaban Aksarâyî’nin coğrafi hafızası Doğduğu, tahsil gördüğü ve uzun süre müderrislik, vaizlik ve müftülük yaptığı şehir. Biyografideki yeri Ali b. Şaban el-Aksarâyî (ö. 1111/1699-1700), Aksaray’da yaklaşık otuz yıl ders ve vaaz, yirmi yıl fetva hizmeti veren; Kayseri Şifâiyye Medresesi’ne tayin…
Aksaray (Pîr Ali Aksarâyî'nin memleketi) · TürkiyeAksaray (Pîr Ali Aksarâyî'nin memleketi)
Silsilesindeki Pîr Ali Aksarâyî'nin nisbe aldığı şehir; oğlu İsmâil Ma'şûkī bu hattın en meşhur ve idam edilen kutbudur. İstanbul'daki tekkesinin bulunduğu semtin de adı Aksaray'dır; ikisi ayrı yerlerdir.
Aksaray Merkez · Aksaray Ulu Camii · TürkiyeAksaray Ulu Camii
Ali b. Şaban Aksarâyî’nin coğrafi hafızası Yaklaşık otuz yıl vaaz ve dinî öğüt hizmeti verdiği Câmi-i Kebîr. Biyografideki yeri Ali b. Şaban el-Aksarâyî (ö. 1111/1699-1700), Aksaray’da yaklaşık otuz yıl ders ve vaaz, yirmi yıl fetva hizmeti veren; Kayseri Şifâiyye Medresesi’ne tayin edilen…
Melik Mahmud Gazi Hankahı · TürkiyeMelik Mahmud Gazi Hankahı
Yûsuf Hakîkî, Fâtih Sultan Mehmed zamanında bu hankahın başındaydı; Aksaray’ın Osmanlılar tarafından fethedildiği 881 (1476) yılında da yine bu hankahın şeyhiydi. Yapının kesin konumu kaynakta tarif edilmediğinden koordinat verilmemiştir.
Yûnus Emre Makamı (Ortaköy) · TürkiyeYûnus Emre Makamı (Ortaköy)
İlişkili kişi dosyası Yûnus Emre : Yûnus Emre (638/1240-41–720/1320), Tapduk Emre’nin irşadında yetişen; Dîvânı ve Risâletü’n-nushiyye’siyle aşk, tevhid, ahlâk ve insan anlayışını Anadolu Türkçesinin kalıcı şiir diline dönüştüren mutasavvıftır.
Yûsuf Hakîkî Türbesi (Şeyh Hamîd Mahallesi) · TürkiyeYûsuf Hakîkî Türbesi (Şeyh Hamîd Mahallesi)
Türbesi Aksaray’ın Şeyh Hamîd mahallesindedir; aynı mahallede babası Şeyh Hamîd-i Velî adına bir cami ve hankah bulunur. Kesin konum kaynakta tarif edilmediğinden koordinat verilmemiştir. İlişkili kişi dosyası Baba Yûsuf Hakîkî : Baba Yûsuf Hakîkî (ö. 893/1488), Somuncu Baba’nın oğlu; Hacı Bayrâm-ı Velî’nin…
Olanlar Tekkesi (Gavsî Tekkesi) — yıkılmış · TürkiyeOlanlar Tekkesi (Gavsî Tekkesi) — yıkılmış
Şeyh olarak tayin edildiği ve ölümüne kadar postnişin kaldığı tekke; lakabına izâfetle Olanlar Tekkesi denmiştir. Cerrahpaşa'dan Aksaray'a giden yolun sağında, bugün yerinde Ziraat Bankası bulunan yapı 1957'de yıkılmıştır. Konum yaklaşıktır.
Türbesi, Murad Paşa Camii avlusu · TürkiyeTürbesi, Murad Paşa Camii avlusu
22 Rebîülâhir 1065'te (1 Mart 1655) vefat edip tekkesinin hazîresine defnedilmiş; tekke 1957'de yol genişletmesi sırasında yıkılınca türbesi Murad Paşa Camii'nin avlusuna nakledilmiştir. Konum yaklaşıktır.
Aksaray · TürkiyeAksaray
8 Mart 1872'de doğduğu semt; Vâlide Rüşdiyesi'ne devam ettiği yıllarda Mehmed Esad Dede'den Farsça dersleri de burada almıştır. İlişkili kişi dosyası Osmânzâde Hüseyin Vassâf : Osmânzâde Hüseyin Vassâf, beş ciltlik Sefîne-i Evliyâ’sıyla geç Osmanlı tasavvuf, tekke, kişi ve edebiyat tarihinin en geniş…
Aksaray · Aksaray Ebu'l-Hayr Tekkesi · TürkiyeAksaray Ebu'l-Hayr Tekkesi
Tarihî kayıt 1924-25 Rifâî cetvelinde Şeyh Şâkir Efendi'nin postunda görünen merkez. Sefîne-i Evliyâ cetvelinde âyin günü Gün belirtilmemiş olarak verilir. Güncel yapı durumu ve kesin koordinatı ayrıca saha/arşiv denetimi beklemektedir.
Aksaray Şekerci Sokağı Dergâhı · TürkiyeAksaray Şekerci Sokağı Dergâhı
Yangında yanan Nakşibendî dergâhının arsasına Fahreddin Efendi tarafından yeniden inşa edilen dergâh; Pazar günleri âyin yapılır, zikirden önce hatm-i hâcegân okunurdu. Bahçesine defnedilmiştir. İlişkili kişi dosyası Şeyh Muhammed Fahreddin-i Himmetî : Muhammed Fahreddin-i Himmetî (1849–1915), Nazilli’den İstanbul’a uzanan memuriyet hayatını Uşşâkî hizmetiyle…
Aksaray · Aksaray Uşşâkî Dergâhı · TürkiyeAksaray Uşşâkî Dergâhı
Kaynakta geçen mekân Aksaray Uşşâkî Dergâhı , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Osmân-zâde Hüseyin Vassâf.
Aksaray, Muhtesip Karagöz mahallesi · TürkiyeAksaray, Muhtesip Karagöz mahallesi
26 Mart 1871'de doğduğu yer; bugün İstanbul Belediye Sarayı'nın giriş kapısının bulunduğu nokta. İlişkili kişi dosyası Rauf Yektâ Bey : Rauf Yektâ Bey (1871-1935), Zekâi Dede'nin talebesi; Mevlevî çevrelerde ney ve nazariyat öğrenen, tarihî repertuvarı tasnif eden ve Türk musikisini modern araştırma…
Aksaray · Aksaray'da Olanlar Dergahı · TürkiyeAksaray'da Olanlar Dergahı
Kaynakta geçen mekân Aksaray'da Olanlar Dergahı , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Olanlar Şeyhi İbrâhim Efendi.…
Aksaray · Aksaray'da Sofular'da Şeyh Ekmeleddin Dergahı · TürkiyeAksaray'da Sofular'da Şeyh Ekmeleddin Dergahı
Kaynakta geçen mekân Aksaray'da Sofular'da Şeyh Ekmeleddin Dergahı , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Çerkeşşeyhizâde Mehmed…
Aksaray · Aksaray'dadır) Pazar Şeyh Emîn Efendi Mustafâ Efendi Tekkesi · TürkiyeAksaray'dadır) Pazar Şeyh Emîn Efendi Mustafâ Efendi Tekkesi
Kaynakta geçen mekân Aksaray'dadır) Pazar Şeyh Emîn Efendi Mustafâ Efendi Tekkesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen…
Aksaray · Âsitânesi Perşembe Şeyh Mustafâ Sâfî Efendi Hâlid Efendi Tekkesi · TürkiyeÂsitânesi Perşembe Şeyh Mustafâ Sâfî Efendi Hâlid Efendi Tekkesi
Kaynakta geçen mekân Âsitânesi Perşembe Şeyh Mustafâ Sâfî Efendi Hâlid Efendi Tekkesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan…
Aksaray Sofular · Ekmel Dergâhı · TürkiyeEkmel Dergâhı
Şâbânî-Çerkeşî tekkesi; Geredeli Halil'in halifesi Ömer Fuâdî uzun yıllar burada şeyhlik yaptı, torunu Mehmed Tevfik Efendi de buraya defnedildi. İlişkili kişi dosyası Çerkeşî Mustafa Efendi : Çerkeşî Mustafa Efendi (1743-1814), Zoralı Şeyh Mehmed Efendi’den hilâfet alan; Şâbâniyye’nin Çerkeşiyye kolunu geniş bir coğrafyaya…
Aksaray · Keçeciler) Salı Şeyh Hazmî Efendi Hoca-zâde Tekkesi · TürkiyeKeçeciler) Salı Şeyh Hazmî Efendi Hoca-zâde Tekkesi
Kaynakta geçen mekân Keçeciler) Salı Şeyh Hazmî Efendi Hoca-zâde Tekkesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler:…
Aksaray · Nakşıbendl Dergahı · TürkiyeNakşıbendl Dergahı
Kaynakta geçen mekân Nakşıbendl Dergahı , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: El-Hâc Şeyh Abalı Hâfız Muhammed…
Aksaray / Çakırağa · Oğlanlar Tekkesi · TürkiyeOğlanlar Tekkesi
Aksaray’daki Oğlanlar Tekkesi Kaynaklar tekkeyi Aksaray’da, Çakırağa Mahallesi’nde, Millet Caddesi ile Cerrahpaşa Caddesi’nin kavşak çevresinde gösterir. Akademik çalışmada tarihî yer 872 ada 3 parsel olarak kaydedilir. Yapı Millet Caddesi açılırken ortadan kaldırılmıştır. Adları ve irşad çevresi Tekke Oğlanlar Tekkesi ve Olanlar Dergâhı…
Aksaray / Çakırağa · Oğlanlar Tekkesi · TürkiyeOğlanlar Tekkesi
Aksaray’daki Oğlanlar Tekkesi Kaynaklar tekkeyi Aksaray’da, Çakırağa Mahallesi’nde, Millet Caddesi ile Cerrahpaşa Caddesi’nin kavşak çevresinde gösterir. Akademik çalışmada tarihî yer 872 ada 3 parsel olarak kaydedilir. Yapı Millet Caddesi açılırken ortadan kaldırılmıştır. Adları ve irşad çevresi Tekke Oğlanlar Tekkesi ve Olanlar Dergâhı…
Aksaray · Olanlar Tekkesi · TürkiyeOlanlar Tekkesi
Kaynakta geçen mekân Olanlar Tekkesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 2 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Olanlar Şeyhi İbrâhim Efendi, Şeyh…
Aksaray · Samatya'da'dır) Cum’a Şeyh Şihâb Efendi Fahrî Efendi Tekkesi · TürkiyeSamatya'da'dır) Cum’a Şeyh Şihâb Efendi Fahrî Efendi Tekkesi
Kaynakta geçen mekân Samatya'da'dır) Cum’a Şeyh Şihâb Efendi Fahrî Efendi Tekkesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen…
Aksaray · Şeyh Hâcı Mustafâ Efendi Bedrüddîn Efendi Tekkesi · TürkiyeŞeyh Hâcı Mustafâ Efendi Bedrüddîn Efendi Tekkesi
Kaynakta geçen mekân Şeyh Hâcı Mustafâ Efendi Bedrüddîn Efendi Tekkesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler:…
Üsküdar · Şeyh Seyfeddîn Efendi Aksaray Ebulhayr Tekkesi · TürkiyeŞeyh Seyfeddîn Efendi Aksaray Ebulhayr Tekkesi
Kaynakta geçen mekân Şeyh Seyfeddîn Efendi Aksaray Ebulhayr Tekkesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Seyyid…
Murad Paşa Medresesi · TürkiyeMurad Paşa Medresesi
Ebüssuûd Efendi'den mülâzemetle 1556'da tayin edildiği ilk müderrislik. İlişkili kişi dosyası Hoca Sâdeddin Efendi : Hoca Sâdeddin Efendi (943-1008/1536-1599), III. Murad'ın şehzadelik hocası; III. Murad ve III. Mehmed dönemlerinde devlet işlerinde etkili olmuş şeyhülislâm ve Tâcü't-Tevârîh müellifidir.
Sineklibakkal Tekkesi · TürkiyeSineklibakkal Tekkesi
1820'de meşihatını kabul ettiği ve 1832'de yanan tekke; yeniden yapılmasına izin vermedi. İlişkili kişi dosyası Kuşadalı İbrâhim Efendi : Kuşadalı İbrâhim Efendi (1774–1846), Şâbâniyye'nin Çerkeşiyye hattından doğan İbrâhimiyye kolunun pîri; tekke ve kıyafet yerine sohbeti, iç terbiyeyi ve mânaya yönelişi öne çıkaran…
Aksaray · Karaman'da Konya Aksaray'ında Sofuoğlu Dergahı · TürkiyeKaraman'da Konya Aksaray'ında Sofuoğlu Dergahı
Kaynakta geçen mekân Karaman'da Konya Aksaray'ında Sofuoğlu Dergahı , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Hammâmî İsmâil…