tarikat.orgMEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Alaca Minare Tekkesi
Vefatından iki yıl önce Üsküdar'da Nuh Kuyusu civarındaki Şeyh Muhammed Sâdık Efendi dergâhının türbesinde kendi lahdini hazırlatmıştı; modern araştırma defin yerini Üsküdar Alaca Minare Tekkesi haziresi olarak kaydeder.
Alaca Minare Tekkesi · TürkiyeAlaca Minare Tekkesi
Üsküdar'da Kartal Baba Caddesi üzerinde Hacı Hüseyin Dede'nin tesis ettiği tekkedir; üçüncü şeyhi Zenbûriyye'nin pîri Müftîzâde Muhammed Sâdık Erzincânî'dir. İbrâhim Hamdi, Sâdık Erzincânî'den sonra bu tekkenin postnişini olmuştur. Zenbûrî tarîkatnâmesindeki vefeyat listesi onun vefatını “Üsküdar'da dergâhta” kaydıyla verir. Tekke sonraki dönemde Hâlidiyye'ye…
Üsküdar · Ali Alaaddin Köstendili er-Ramazani Türbesi · TürkiyeAli Alaaddin Köstendili er-Ramazani Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH ALİ ALAADDİN KÖSTENDİLİ ER-RAMAZANİ” adıyla, RAMAZANİYYE çevresinde, ÜSKÜDAR/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi ETEMAĞA SK. NO:10 İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 1143 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle ayrıca karşılaştırılmalıdır.
Üsküdar · Ali Behçet el-Konevi Türbesi · TürkiyeAli Behçet el-Konevi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “HZ. PİR EŞ-ŞEYH ALİ BEHÇET EL-KONEVİ” adıyla, NAKŞİBENDİYYE çevresinde, ÜSKÜDAR/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi KÜÇÜK SELİMYE CAMİİ'NİN KARACAAHMET MEZARLIĞI KARŞISINDAKİ KAPISINDAN GİRİNCE SOL TARAFTA KABR-İ ŞERİF'İ BULUNMAKTA. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 2…
Eyüpsultan · Ali Deruni el-Uşşaki Türbesi · TürkiyeAli Deruni el-Uşşaki Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH ALİ DERUNİ EL-UŞŞAKİ” adıyla, UŞŞAKİYYE çevresinde, EYÜPSULTAN/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi ŞEYHÜLİSLAM MUSTAFA EFENDİ TEKKESİ HAZİRESİ'NDE MEDFUN. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 25 CEMAZİYELAHİR 1279 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik…
Beyoğlu · Ali Efendi el-Bedevi Türbesi · TürkiyeAli Efendi el-Bedevi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH PİR ALİ EFENDİ EL-BEDEVİ” adıyla, BEDEVİYYE çevresinde, BEYOĞLU/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi ARAPZADE DERGAHI SK. NO:2 İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 1255 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle ayrıca karşılaştırılmalıdır.
Kasımpaşa · Ali Fevzi Efendi Tekkesi · TürkiyeAli Fevzi Efendi Tekkesi
Tarihî kimlik Ali Fevzi Efendi Tekkesi , 1925 öncesi İstanbul Rifâî merkezleri listesinde Kasımpaşa çevresiyle kaydedilir. Kimlik denetimi Kasımpaşa'daki Aynî Ali, Çürüklük, Arasta ve Ma‘rûfî merkezlerinden ayrı envanter kaydıdır. Bilginin sınırı Eldeki kayıt yapı adı ve semt düzeyindedir. Bânî, postnişin silsilesi, âyin…
Eyüpsultan · Ali Haydar Efendi En-Nakşibendi Türbesi · TürkiyeAli Haydar Efendi En-Nakşibendi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH ALİ HAYDAR EFENDİ EN-NAKŞİBENDİ” adıyla, HALİDİYYE çevresinde, EYÜPSULTAN/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi SAKIZAĞACI MEZARLIĞI'NDA MEDFUN. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 7 SAFER 1380 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle ayrıca…
Eyüpsultan · Ali Haydar Hidayetullah Efendi el-Cerrahi Türbesi · TürkiyeAli Haydar Hidayetullah Efendi el-Cerrahi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH ALİ HAYDAR HİDAYETULLAH EFENDİ EL-CERRAHİ” adıyla, CERRAHİYYE çevresinde, EYÜPSULTAN/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi EDİRNEKAPI DÜRRİZADE TARLASI'NDA MEDFUN. BU BÖLGE ŞAİR BAKİ'NİN KABRİ CİVARIDIR. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 8 MUHARREM 1378 olarak…
Eyüpsultan · Ali Neş'Et Efendi el-Cerrahi Türbesi · TürkiyeAli Neş'Et Efendi el-Cerrahi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH ALİ NEŞ'ET EFENDİ EL-CERRAHİ” adıyla, CERRAHİYYE çevresinde, EYÜPSULTAN/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi EDİRNEKAPI'DA MEDFUN İMİŞ, TAM KONUM BİLİNMİYOR. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 23 RAMAZAN 1349 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki…
Zeytinburnu · Ali Nutki Dede el-Mevlevi Türbesi · TürkiyeAli Nutki Dede el-Mevlevi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “ALİ NUTKİ DEDE EL-MEVLEVİ” adıyla, MEVLEVİYYE çevresinde, ZEYTİNBURNU/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi YENİKAPI MEVLEVİHANESİ'NDE MEDFUN. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi CEMAZİYELEVVEL 1219 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle ayrıca karşılaştırılmalıdır.
Ali Nutkî Dede Kabri — Yenikapı Mevlevîhânesi · TürkiyeAli Nutkî Dede Kabri — Yenikapı Mevlevîhânesi
Ali Nutkî Dede, yaklaşık otuz yıl postnişinlik yaptığı Yenikapı Mevlevîhânesi’nde 11 Ağustos 1804’te vefat etmiş ve dergâh hazîresine defnedilmiştir. Mekân onun irşadı, Defter-i Dervîşân kayıtları ve Şevkutarab Âyini’nin ilk icrasıyla birlikte anılır.
Fatih · Ali Paşa Zâviyesi · TürkiyeAli Paşa Zâviyesi
Zeyrek’te bir Celvetî irşad durağı Zâkirzâde Abdullah Efendi, Aziz Mahmud Hüdâyî’nin başzâkiri Şaban Efendi’nin oğlu ve Muk‘ad Ahmed Efendi’nin halifesiydi. Kaynaklar onun İstanbul’da Zeyrek ve Ali Paşa zâviyelerinde irşad yürüttüğünü bildirir. Şahsiyet ve şiir çevresi 1068/1658’de vefat eden Abdullah Efendi aynı zamanda…
Fatih · Ali Vasfi Efendi En-Nakşibendi Türbesi · TürkiyeAli Vasfi Efendi En-Nakşibendi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH ALİ VASFİ EFENDİ EN-NAKŞİBENDİ” adıyla, NAKŞİBENDİYYE çevresinde, FATİH/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi DRAMAN CAMİİ TERCÜMAN YUNUS CAMİİ HAZİRESİ'NDE BULUNMAKTA. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 27 CEMAZİYELEVVEL 1328 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet…
Altıparmakzâde Abdülbâkī Efendi’nin İstanbul medreseleri · TürkiyeAltıparmakzâde Abdülbâkī Efendi’nin İstanbul medreseleri
1684-1707 arasındaki geniş müderrislik güzergâhının şehir ölçeğindeki toplu kaydı. Yapıyla ilişkili kişi Altıparmakzâde Abdülbâkī Efendi (1650-1721), Altıparmak İbrahim Efendi’nin oğlu; İstanbul’un yüksek medreselerinden Yenişehir, Halep ve Edirne kadılıklarına yükselen Osmanlı ilmiye mensubudur. Yapının adı ve biyografik kayıt aynı kişide birleşir.
Fatih-Lâlezâr · Alyanak Ali Efendi · TürkiyeAlyanak Ali Efendi
Cami içindeki Rifâî meşihatı Alyanak Ali Tekkesi, XIX. yüzyılın ikinci yarısında Fatih'teki Zihgirci Camii içinde Rifâî meşihatı kurulmasıyla oluştu. Bu sebeple kayıt bağımsız bir büyük dergâhtan çok cami-tekke işlevi taşıyan irşad merkezini ifade eder. Adlandırma Risâle-i Rifâiyye yapıyı “Alyanak Ali Efendi, Lâlezâr”…
Fatih (Saraçhane) · Amcazâde Hüseyin Paşa Dârülhadisi · TürkiyeAmcazâde Hüseyin Paşa Dârülhadisi
1112'de (1700-1701) müderris olarak görev yaptığı dârülhadis. Haremeyn, Şam, Kahire, Kudüs ve Remle'de topladığı icâzetlerin kurumsal öğretime dönüştüğü yer; Buhârî'nin el-Câmiu's-sahîh ini ve Beyzâvî'nin Envârü't-tenzîl ini ikişer defa, Begavî'nin Mesâbîhu's-sünne si ile Kādî İyâz'ın eş-Şifâ sını defalarca okutmuştur.
Beyoğlu · Amr bin As Makamı / Türbesi · TürkiyeAmr bin As Makamı / Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “HZ. AMR BİN AS (R.A.)” adıyla, SAHABE çevresinde, BEYOĞLU/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Sahabe nispetli İstanbul ziyaretgâhlarında kabir, makam ve geleneksel nispet birbirine eşit sayılmamalıdır. Adres tarifi KEMANKEŞ CD. NO:23, YER ALTI CAMİİ İÇERİSİNDE. İrtihal kaydı Kaynak veri…
Beyoğlu · Ankaravi İsmail Rusuhi Dede el-Mevlevi Türbesi · TürkiyeAnkaravi İsmail Rusuhi Dede el-Mevlevi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “ANKARAVİ İSMAİL RUSUHİ DEDE EL-MEVLEVİ” adıyla, MEVLEVİYYE çevresinde, BEYOĞLU/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi GALİP DEDE CD. NO:15, GALATA MEVLEVİHANESİ İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 1041 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle…
Üsküdar · Arabzâde Tekkesi · TürkiyeArabzâde Tekkesi
Kaynakta geçen mekân Arabzâde Tekkesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Seyyid Velâyet Hazretleri.
Üsküdar (Kapıağası) · Arakiyeci Hacı Mehmed Efendi Mescidi Cerrâhî Dergâhı · TürkiyeArakiyeci Hacı Mehmed Efendi Mescidi Cerrâhî Dergâhı
Mütevellilik ve meşihatını 1910'da oğlu Fahreddin Efendi'ye devrettiği dergâh. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Mehmed Rızâeddin Yaşar Efendi : Seyyid Mehmed Rızâeddin Yaşar Efendi (1845–1913), Abdülaziz Zihnî’nin oğlu; hat, klasik ilimler ve Farsça tahsilinin ardından Kapıağası Tekkesi ile Cerrâhiyye Âsitânesi’nde hizmet…
Üsküdar (Kapıağası) · Arakiyeci Hacı Mehmed Efendi Mescidi Cerrâhî Dergâhı · TürkiyeArakiyeci Hacı Mehmed Efendi Mescidi Cerrâhî Dergâhı
Babasının 1910'da mütevellilik ve meşihatını devrettiği dergâh; 1925'e kadar her perşembe Karagümrük'ten buraya gelip Cerrâhî âyinini icra etmiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid İbrâhim Fahreddin Şevkî Erenden : Seyyid İbrâhim Fahreddin Şevkî Erenden (1885–1966), Cerrâhiyye Âsitânesi’nin 18. postnişini; tekke arşivini ve…
Üsküdar · Arapkapısı Tekkesi · TürkiyeArapkapısı Tekkesi
Kaynakta geçen mekân Arapkapısı Tekkesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Seyyid Velâyet Hazretleri.
Kasımpaşa · Arasta · TürkiyeArasta
1924-25'teki kayıt Âraste Tekkesi , Hüseyin Vassâf'ın tekkelerin kapanmasından hemen önce verdiği cetvelde Rifâiyye'ye bağlı görünür. Kayıt yeri Kasımpaşa , âyin günü ise Pazar olarak verilmiştir. Postnişin Cetvelde tekkenin şeyhi Şeyh Sâdık Efendi (Âraste) olarak kayıtlıdır. Bu bağlantı, yalnızca ad benzerliğine değil…
Kartal · Âraste Tekkesi · TürkiyeÂraste Tekkesi
Kaynakta geçen mekân Âraste Tekkesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Seyyid Velâyet Hazretleri.
Arpacılar Camii — Şeyh Muhammed-i Geylânî’nin Kabri · TürkiyeArpacılar Camii — Şeyh Muhammed-i Geylânî’nin Kabri
Fetih çevresindeki şahsiyet Sefîne-i Evliyâ, Şeyh Muhammed-i Geylânî’yi Şeyh Nasrullah Efendi ile birlikte İstanbul’un fethi sırasında kapı ve çevresine gelen mücahitlerden sayar. Kabrinin Arpacılar Camii’nin altında bulunduğunu kaydeder. Belgeleme sınırı Bu anlatı geç dönem tarihî kaynak kaydıdır; kişi için ayrıca doğrulanmış biyografi…
Arpaemini Mustafa Efendi Mektebi Hazîresi · TürkiyeArpaemini Mustafa Efendi Mektebi Hazîresi
Kalenderhâne Camii yakınındaki mektep hazîresi. Kendi yaptırdığı mektebin yakınına defnedildiği kaydedilir; araştırmalar sonucunda mezarının, oğlu Mirzazâde Sâlim Efendi'nin mezarıyla birlikte burada bulunduğu tespit edilmiştir.
Üsküdar · Asadar Baba el-Celveti Türbesi · TürkiyeAsadar Baba el-Celveti Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH ASADAR BABA EL-CELVETİ” adıyla, CELVETİYYE çevresinde, ÜSKÜDAR/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi SELANİKLİLER SK. FEVZİYE HATUN CAMİSİNİN BAHÇESİNDE BULUNMAKTA. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 1038 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle…
Aksaray · Âsitânesi Perşembe Şeyh Mustafâ Sâfî Efendi Hâlid Efendi Tekkesi · TürkiyeÂsitânesi Perşembe Şeyh Mustafâ Sâfî Efendi Hâlid Efendi Tekkesi
Kaynakta geçen mekân Âsitânesi Perşembe Şeyh Mustafâ Sâfî Efendi Hâlid Efendi Tekkesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan…
Âşık Paşa Külliyesi Tekkesi (Seyyid Velâyet Tekkesi) · TürkiyeÂşık Paşa Külliyesi Tekkesi (Seyyid Velâyet Tekkesi)
Fatih-Haydar'daki Âşık Paşa Külliyesi bünyesindeki tekke; Seyyid Velâyet'ten sonra postuna geçtiği, Zeynîliğin İstanbul'daki ilk iki merkezinden biri olan zâviye. İlişkili kişi dosyası Gazâlîzâde Abdullah Efendi : Gazâlîzâde Abdullah b. Abdülkādir (ö. Zilhicce 977/1570), Osmanlı ilmiye ve kadılık görevlerini Seyyid Velâyet’in Zeynî terbiyesiyle…
Âşıkpaşa Tekkesi · TürkiyeÂşıkpaşa Tekkesi
Kaynakta geçen mekân Âşıkpaşa Tekkesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Şeyh Ahmed Efendi.
Atik Ali Paşa Medresesi — 1546 tayini · TürkiyeAtik Ali Paşa Medresesi — 1546 tayini
1546 yılında Atik Ali Paşa Medresesi’ne müderris tayin edildi. Yapıyla ilişkili kişi Çandarlı Halil Bey (1508–1570), Çandarlı Îsâ Paşa’nın oğlu; medrese öğretiminden Maraş defterdarlığına, Afyonkarahisar sancak beyliği ve Şehzade Orhan’ın lalalığından Budin defterdarlığına geçen Osmanlı ilim ve devlet adamıdır. Şiirlerinde Muhlisî ve…
Atpazarı Celvetî Tekkesi, Üsküdar · TürkiyeAtpazarı Celvetî Tekkesi, Üsküdar
Şeyhi Bilecikli Osman Efendi'nin tekkesi; burada intisap edip hilâfet almış, Osman Efendi'nin kızıyla evlenmiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ya‘kūb Afvî Efendi : Ya‘kūb Afvî Efendi (ö. 1149/1736), Mustafa Fenâî’nin oğlu ve Osman Efendi’nin damadı; Hüdâyî Âsitânesi’nde dokuz yıl postnişinlik yapan, Celvetî…
Atpazarî Tekkesi · TürkiyeAtpazarî Tekkesi
Beypazarlı Ali Efendi'nin misafir olarak kaldığı tekkedir. Kuşadalı, anlamını çözemediği bir âyeti burada ona sormuş, aldığı yorum üzerine kendisine intisap etmiştir. İlişkili kişi dosyası Kuşadalı İbrâhim Efendi : Kuşadalı İbrâhim Efendi (1774–1846), Şâbâniyye'nin Çerkeşiyye hattından doğan İbrâhimiyye kolunun pîri; tekke ve kıyafet…
Ayakapısı · Ayakapısı Karasarıklı Rifâî Tekkesi · TürkiyeAyakapısı Karasarıklı Rifâî Tekkesi
İkinci kaynakta yer kaydı XIX. yüzyıl İstanbul tekkelerini inceleyen kurum tarihi çalışması Karasarıklı Rifâî Tekkesi'ni Ayakapısı civarında gösterir. Dolmabahçe kaydıyla ihtilaf Risâle-i Rifâiyye'nin 56 merkezlik listesinde Karasarıklı adı Dolmabahçe semtiyle verilir. Bunun aynı yapının taşınmış hâli mi, yoksa adları benzeyen iki ayrı…
Ayasofya · TürkiyeAyasofya
Cuma vaazlarını verdiği ve ardından dervişleriyle Halvetî devranı icra ettiği ikinci selâtin camii; devran tartışmasının görünürlüğü buradan gelir. İlişkili kişi dosyası Sünbül Sinân Efendi : Sünbül Sinân Efendi (856/1452–936/1529), Cemâl-i Halvetî'nin halifesi; Koca Mustafa Paşa Âsitânesi'nin şeyhi ve Halvetiyye'nin İstanbul'da teşekkül eden…
Ayasofya · TürkiyeAyasofya
Fetihten sonra kılınan ilk cuma namazında hutbeyi okuduğu yer. İlişkili kişi dosyası Akşemseddin : Şemseddin Muhammed b. Hamza, Akşemseddin (1390-1459), Hacı Bayrâm-ı Velî’nin halifesi, Şemsiyye-i Bayramiyye’nin pîri; âlim, hekim, şair ve İstanbul’un fethinin manevî rehberlerindendir.
Ayasofya · TürkiyeAyasofya
Ahmed b. Süleymân Ervâdî'nin iki sene okuttuğu hadis derslerine Gümüşhânevî ile birlikte devam ettiği cami. İlişkili kişi dosyası Hasan Hilmi Efendi : Hasan Hilmi Efendi (1825–1911), Azdavaylı; Gümüşhaneli Ahmed Ziyâeddin’in yaklaşık elli yıllık hizmetinde yetişen, iki defa vekilliğini ve ardından Gümüşhânevî Dergâhı…
Fatih · Ayasofya — salı vaizliği · TürkiyeAyasofya — salı vaizliği
Hamza Efendi 1066/1655-1656’da Ayasofya’da salı vaizi oldu. Yapıyla ilişkili kişi Çağalı Şeyh Hamza Efendi (1014-1111/1605-1700), Bolu’nun Çağa yöresinden İstanbul’a gelerek medrese tahsili gören, Abdülehad Nûrî’nin yanında Halvetî-Sivâsî terbiyesini tamamlayan; Mehmed Ağa Dârülhadisi, Haseki ve Ayasofya kürsüleri ile Bayram Paşa Zâviyesi’nde hizmet eden…
Cankurtaran, Fatih · Ayasofya Camii · TürkiyeAyasofya Camii
Şeyhülislâm olarak her cuma burada fetva veriyordu; 2 Ekim 1599'da III. Murad için okunacak mevlide gelirken burada vefat etti. İlişkili kişi dosyası Hoca Sâdeddin Efendi : Hoca Sâdeddin Efendi (943-1008/1536-1599), III. Murad'ın şehzadelik hocası; III. Murad ve III. Mehmed dönemlerinde devlet işlerinde…
Cankurtaran, Fatih · Ayasofya Camii · TürkiyeAyasofya Camii
Bostancı Ocağı'nda görevliyken beş vakit namazını kıldığı ve Terler Direk karşısındaki meczubla karşılaştığı cami. İlişkili kişi dosyası Lebeni Şeyh Beşir Ağa : Beşir Ağa" derler. Fukara ve ahbabını dil.ima adab-ı şeriat u tarikat ile terbiyeye çalışırlar imiş. Erbab-ı a'razın te'slriyle doksan yaşında…
Cankurtaran, Fatih · Ayasofya Camii · TürkiyeAyasofya Camii
İstanbul'daki ilk görevi olan vâizliği burada yaptı; ders verirken sırtını bir mermer sütuna dayadığından “Üstüvânî” lakabını aldı. İlişkili kişi dosyası Üstüvânî Mehmed Efendi : Üstüvânî Mehmed Efendi (1608-1661), Şam ve Kahire'de tahsil gören; Ayasofya, Sultan Ahmed ve Fatih camilerinde vaaz eden, 1656'da…
Cankurtaran, Fatih · Ayasofya Camii · TürkiyeAyasofya Camii
1052 hudûdundan 1057'deki vefatına kadar vaizlik yaptığı kürsü; selefi Şeyh İsmail Efendi, halefi Abdülahad Nûrî Efendi. İlişkili kişi dosyası Evliyâzâde Mustafa Efendi : Evliyâzâde Mustafa Efendi (ö. yaklaşık 1057/1647), Siroz’dan ilmiye mesleğine girip İzmit kadılığı yapan; ardından Kızılmusluk Zâviyesi ile Bayezid, Süleymaniye…
Cankurtaran, Fatih · Ayasofya Camii · TürkiyeAyasofya Camii
1041/1631-32'de vaizliğine tayin edildiği ve şöhretinin zirveye çıktığı cami. İlişkili kişi dosyası Kādızâde Mehmed Efendi el-Balıkesrî : Kādızâde Mehmed Efendi (ö. 1045/1635-36), Balıkesir doğumlu; İstanbul'un büyük camilerinde ders ve vaaz veren, tasavvuf pratiklerine yönelik eleştirileriyle tartışma doğuran vaizdir.
Cankurtaran, Fatih · Ayasofya Camii · TürkiyeAyasofya Camii
III. Mehmed’in daveti üzerine 1008’de (1599) İstanbul’a gelen Abdülmecid Sivâsî ilk zamanlarda Ayasofya yakınında bir evde oturdu ve padişahın isteğiyle bu camide vaaz vermeye, hadis ve tefsir okutmaya başladı.
Cankurtaran, Fatih · Ayasofya Camii · TürkiyeAyasofya Camii
Bir cuma namazı çıkışında avlusunda Bayramî-Melâmî kutbu İdrîs-i Muhtefî ile karşılaştı. İlişkili kişi dosyası Sarı Abdullah Efendi : Sarı Abdullah Efendi (1584–1660), İdrîs-i Muhtefî çevresinde yetişen; reisülküttaplık yapan, Mesnevî şerhi ve tasavvufî eserleriyle tanınan Bayramî-Melâmî müelliftir.
Fatih / Sultanahmet · Ayasofya Camii — Ali Sırrî’nin cenaze namazı · TürkiyeAyasofya Camii — Ali Sırrî’nin cenaze namazı
Ali Sırrî’nin cenaze namazı 1904’te Ayasofya Camii’nde kılındı; ardından naaşı Üsküdar’a geçirildi. Yapıyla ilişkili kişi Ali Sırrî Efendi (ö. 28 Safer 1322/30 Nisan 1904), Bursa İncirli Dergâhı ve İznik Eşrefiyye Hankāhı’nda hizmet ettikten sonra Ahmed Gazzî Dergâhı postnişini olan; Osman Şems Efendi’den…
Ayasofya civarındaki konağı · TürkiyeAyasofya civarındaki konağı
İstanbul'a gelince II. Selim'in iltifatına mazhar oldu ve Ayasofya yakınında, yeni saraya bakan bir konağa yerleştirildi; kendisine pâdişah sofrası ve sürekli tahsisat bağlandı. İlişkili kişi dosyası Fâzıl-ı Taşkendî Hâce Hâfız : Mehmed b. Kemâleddin eş-Şâşî el-Ferkendî, Hâce Hâfız et-Taşkendî adıyla tanınan; 980/1572-73…
Sultanahmet · Ayasofya Medresesi · TürkiyeAyasofya Medresesi
Alâeddin Ali el-Manavî’nin coğrafi hafızası 961/1554-55’te altmış akçe ile tayin edildiği Ayasofya Medresesi çevresi. Yapıyla ilişkili kişi Alâeddin Ali el-Manavî (ö. 974/1566-67), Kemalpaşazâde’den mülâzemet alan; İnegöl, İstanbul, Trabzon ve Manisa medreselerinden Bağdat kadılığına yükselen Osmanlı âlimidir. Kayıt, Alâeddin Ali el-Manavî’in hayat güzergâhındaki…
Ayasofya Medresesi · TürkiyeAyasofya Medresesi
992 Şâbânında tayin edildiği, tekaüde çekildikten sonra da yıllarca ilim ve ibadetle meşgul olarak kaldığı medrese. İlişkili kişi dosyası Hamîdî Seyfullah Efendi : Hamîdî Seyfullah Efendi (ö. Safer 1010/Ağustos 1601), Hamid vilâyetinden yetişerek Şah-ı Hûbân, Şah Sultan, Sahn ve Ayasofya medreselerinde ders…
Ayasofya vakıf dersiyyesi — ilk yüksek derece · TürkiyeAyasofya vakıf dersiyyesi — ilk yüksek derece
Seyyid Ömer Efendi’nin Ayasofya-i Kebîr Camii vakfına bağlı dersiyyesi ibtidâ-i hâric derecesine yükseltildi. Tarihteki yazma farkı kişi dosyasında açıklanmıştır. Yapıyla ilişkili kişi Çavuşzâde Mülâzımı Seyyid Ömer Efendi (ö. Cemâziyelevvel 1142/Kasım-Aralık 1729), Çavuşzâde Ahmed Efendi’den mülâzemet alan; Ayasofya vakıf dersiyyesinden Sahn-ı Semân ve…
Ayasofya-i Kebîr Medresesi · TürkiyeAyasofya-i Kebîr Medresesi
1122 Cemâziyelâhir'inin 26. günü es-Seyyid Mutahhar Efendi'den boşalan yere, hareket itibarıyla bu medreseye tayin edildi. İlişkili kişi dosyası Atâzâde Ahmed Efendi : Atâzâde Ahmed Efendi (ö. 13 Rebîülâhir 1136/Ocak 1724), Atâullah Efendi’nin oğlu; 1686’da mülâzemet alıp Kadızâde, Ayasofya, İbrâhim Paşa, Kürkçübaşı, Sahn-ı…
Ayasofya, III. Murad şehzâdeleri türbesi · TürkiyeAyasofya, III. Murad şehzâdeleri türbesi
Selânik'in kaybından sonra İstanbul'a gelince kendisine tevcih edilen türbedarlık görevinin yeri. İlişkili kişi dosyası Şeyh Yûnus-ı Bahrî Efendi : Yûnus-ı Bahrî Efendi (d. 1260/1844), Köstendil’de Şeyh Ali Efendi’nin yanında otuz yıl yetişen; İştip ve Selânik’ten İstanbul’a göç ederek türbedarlık yapan Ramazânî-Halvetî şeyhidir.
Aydınoğlu Dergâhı · TürkiyeAydınoğlu Dergâhı
Kaynakta geçen mekân Aydınoğlu Dergâhı , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Kaynakta mekân adı açıkça geçmekle birlikte ilgili şahsiyet eşleştirmesi…
Sirkeci · Aydınoğlu Tekkesi ve Mescidi · TürkiyeAydınoğlu Tekkesi ve Mescidi
Hadîkatü’l-Cevâmi‘, yapının bânisini Tebrizli Saçlı Emîr Muhyiddin Mehmed Efendi olarak kaydeder. Sultan II. Bayezid devrinde müderrislik ve İstanbul kadılığı yapan bâninin mescidinin minberini Aydınzâde Şeyh Mehmed Efendi koydurmuş; yapı bu sebeple Aydınoğlu Tekkesi adıyla tanınmıştır. Hadîka kaydı Aydınzâde’yi Kādirî olarak gösterir ve…
Aydınoğlu Tekkesi ve Türbesi · TürkiyeAydınoğlu Tekkesi ve Türbesi
Kırk bir yıl boyunca ikamet edip irşad ettiği kendi hankahı; taş türbesi de buradadır. Mevcut kayıtta tekkenin yeri Alay Köşkü civarı olarak veriliyor. İlişkili kişi dosyası Şeyh Hasan Ünsi Efendi : Hasan Ünsî (1642-1723), Karabaş-ı Velî’nin halifesi; kırk bir yıl Aydınoğlu Tekkesi’nde…
Kasımpaşa · Ayn-i Ali Baba · TürkiyeAyn-i Ali Baba
Ayn-i Ali Baba (Kasımpaşa) , Risâle-i Rifâiyye içinde 1925 öncesi İstanbul Rifâî tekke ve zâviyeleri arasında kaydedilir. Ad bazen yapının resmî adını, bazen şeyh veya mahalle lakabını yansıtabilir. Bâni, açık adres, postnişin silsilesi ve bugünkü yapı durumu ikincil kaynak ve arşiv kaydıyla…
Aynî Ali Baba Tekkesi · TürkiyeAynî Ali Baba Tekkesi
Ailesine ait Şişhane mevkiindeki evlerinin yakınında bulunan dergâh; Osman Hâdî Efendi Rifâîlik geleneğiyle burada tanışmış ve küçük yaşta Muhammed el-Ensârî'ye burada intisap etmiştir. Dergâhta dinî bilgilerin yanı sıra alperenlik ve ahîlik edebiyle esnaflık da öğrenmiştir. Metrûk bir bina iken, Sivas nakîbüleşrâfı ve…
Ayşe Hatun (Cuma) Tekkesi · TürkiyeAyşe Hatun (Cuma) Tekkesi
Annesi Ayşe Hatun'un Resmî Tekkesi'nin yakınında, Neslişah mahallesinde Neyzenler sokağında yaptırdığı ikinci tekke. Meşihatını Şeyh Mustafa Âhî Resmî Efendi üstlenmiştir. Kaynaklarda Ayşe Hatun, Cuma, Resmî, Şeyh Seyyid Resmî ve Şeyh Said Efendi adlarıyla anılır; aynı semtteki Resmî Tekkesi ile bazı yayınlarda karıştırılmıştır.
Ayşe Sultan Medresesi · TürkiyeAyşe Sultan Medresesi
14 Şevval 1113'te (14 Mart 1702) müderris olduğu, Edirnekapı'daki medrese. İlişkili kişi dosyası Uşşâkīzâde Seyyid İbrahim Hasîb Efendi : Seyyid İbrahim Hasîb Efendi (1075/1664–2 Şevval 1136/24 Haziran 1724), medrese ve kadılık görevleri üstlenen; Zeyl-i Şakā’ik ve Târîh-i Uşşâkīzâde adlı eserleriyle tanınan Osmanlı…