MEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Kelâmî Dergâhı (Odabaşı)
1883'te şeyhliğine tayin edildiği ve Kādirî-Hâlidî âdâb üzere irşad ettiği dergâh; 1908 dönüşünde genişletilerek yeniden inşa edilmiştir. Cem'iyyet-i Sûfiyye'nin kuruluş çalışmaları da burada yürütülmüştür. Konum yaklaşıktır.
Kādirîhâne · TürkiyeKādirîhâne
1950'de şeyhi Gavsi Efendi'nin sohbetlerine katıldığı dergâh; İsmâil Rûmî'nin kurduğu Kādiriyye merkez tekkesidir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Sefer Dal : Safer Dal (1926–1999), Fahreddin Erenden ve Muzaffer Ozak halkasında yetişen; Cerrâhî Âsitânesi postnişinliği, tekke mûsikisi arşivi ve eserleriyle yakın dönem irşad…
Kādirîhâne Tekkesi ve hazîresi · TürkiyeKādirîhâne Tekkesi ve hazîresi
Tophane'de Hacı Pîrî adlı bir kişiye ait arsa üzerinde inşa ettirdiği, Kādiriyye'nin merkez tekkesi olan dergâh; vefatında hazîresine defnedilmiştir. Anadolu ve Rumeli'deki Kādirî icâzetnâmeleri buradan tasdik edilirdi. Konum yaklaşıktır.
Alaca Minare Tekkesi · TürkiyeAlaca Minare Tekkesi
1845'te Abdülfettâh el-Akrî ile tanıştığı ve daha sonra Ahmed el-Ervâdî'ye intisap ettiği tekke; İstanbul'daki Hâlidî faaliyetinin merkezlerindendir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ahmed Ziyâeddin Gümüşhânevî : Ahmed Ziyâeddin Gümüşhânevî (1813–1894), hadis öğretimini Hâlidî-Nakşibendî irşadıyla birleştiren; Fatma Sultan Camii çevresinde tekke, matbaa, yardımlaşma…
Ârif Dede Tekkesi · TürkiyeÂrif Dede Tekkesi
Bandırmalızâde'nin Cerrâhî tekkeleri arasında saydığı, Üsküdar'daki tekke. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Mehmed Ârif Dede Efendi : Mehmed Ârif Dede (1752–1823), Anabolu’daki Cerrâhî çevresinde doğup İstanbul’da yetişen; devlet hizmeti, Mora’daki tekke vakıfları ve Cerrâhî Âsitânesi postnişinliğini bir arada yürüten şeyhtir.
Üsküdar · Aziz Mahmud Hüdâyî Âsitânesi · TürkiyeAziz Mahmud Hüdâyî Âsitânesi
1143/1730'da vefat ettiğinde cenazesinin büyük bir cemaatin iştirakiyle kaldırıldığı âsitâne. İlişkili kişi dosyası Ali Alâeddin Köstendilli : Ali Alâeddin Köstendilli (1053/1643–1143/1730), Ali Fâzıl Lofçavî’den hilâfet alan; Köstendil, Hacı Evhad ve Selâmî Ali tekkelerinde irşad eden; Nûreddin Cerrâhî ile Ahmed Raûfî’yi yetiştiren Halvetî-Ramazânî…
Köstendilli Ali Alâeddin Türbesi (açık türbe) · TürkiyeKöstendilli Ali Alâeddin Türbesi (açık türbe)
Toygar tepesi Selâmi Ali mahallesindeki yıkık tekkenin yan tarafında, Kâtibim Aziz Bey sokağı ile Ethem Ağa sokağının birleştiği yerdedir. Sol yanında zevcesi Havva Bacı Hatun, onun solunda oğlu Ömer Efendi (ö. 1194/1780) medfundur. Konum yaklaşıktır.
Selâmi Ali Efendi Dergâhı · TürkiyeSelâmi Ali Efendi Dergâhı
Halifesinin padişah iradesiyle tayin edildiği ve tekkenin Ramazâniyye'ye intikal ettiği dergâh. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ali Fâzıl Lofçavî : Ali Fâzıl Lofçavî (ö. 1095/1683-84), Debbâğ Ali er-Rûmî’den aldığı Ramazânî terbiyeyi Lofça’da temsil eden ve Ali Alâeddin Köstendilli’ye irşad icâzeti veren Rumeli…
Selâmi Ali Efendi Dergâhı · TürkiyeSelâmi Ali Efendi Dergâhı
Şeyhleri Köstendilli Ali Alâeddin'in postnişini olduğu dergâh; Nûreddin Cerrâhî de buraya intisap etmiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Süleyman Veliyyüddin Efendi : Süleyman Veliyyüddin Efendi (1673–1745), Köstendilli Ali Efendi’ye intisap edip Nûreddin Cerrâhî tarafından yetiştirilen; 1721’den itibaren yirmi beş yıl Cerrâhî Âsitânesi…
Selâmi Ali Efendi Dergâhı · TürkiyeSelâmi Ali Efendi Dergâhı
İlk şeyhi Köstendilli Ali Alâeddin'in postnişini olduğu dergâh. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası İğci Mehmed Hüsâmeddin Efendi : İğci Mehmed Hüsâmeddin Efendi (ö. 1755), Nûreddin Cerrâhî'nin yedi halifesinden biri; Fatih Otlukçu Yokuşu'ndaki Hâcegî Mescidi Tekkesi'nin kurucusu ve Cerrâhîliğin günümüze ulaşan ana irşad…
Selimiye Dergâhı (Çiçekçi) · TürkiyeSelimiye Dergâhı (Çiçekçi)
Meşihatını üzerine alıp oğlu Mehmed Ali Efendi'yi vekâleten şeyhliğine tayin ettirdiği dergâh; 1925'e kadar zaman zaman buraya da gitmiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Esad Erbîlî : Muhammed Esad Erbîlî (1847–1931), Erbil Hâlidî çevresinden İstanbul’a gelerek Kelâmî ve Selimiye dergâhlarında irşad…
Şeyh Vefâ Tekkesi · TürkiyeŞeyh Vefâ Tekkesi
İstanbul'a geldiğinde arayıp bulduğu ilk yer; Şeyh Vefâ ile görüşüp bir süre misafiri olmuştur. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Ahmed-i Buhârî : Seyyid Ahmed-i Buhârî (ö. 994/1586), XVI. yüzyıl ortalarında Buhara’dan İstanbul’a gelerek Unkapanı-Yeşil Tulumba çevresine yerleşen; türbesi II. Mahmud döneminde…
Saçlı Mustafa Efendi Tekkesi · TürkiyeSaçlı Mustafa Efendi Tekkesi
Müridi Şeyh Saçlı Mustafa'nın (ö. 1173/1759-60) kurduğu tekke; onun vefatından sonra Rifâiyye'ye geçmiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Süleyman Veliyyüddin Efendi : Süleyman Veliyyüddin Efendi (1673–1745), Köstendilli Ali Efendi’ye intisap edip Nûreddin Cerrâhî tarafından yetiştirilen; 1721’den itibaren yirmi beş yıl Cerrâhî Âsitânesi…
Hacı Evhad Dergâhı · TürkiyeHacı Evhad Dergâhı
İstanbul'a ilk gelişinde postnişinlik yaptığı, Halvetiyye'nin Sünbüliyye koluna ait dergâh; Köstendil müftülüğüne tayin edilince postu Kutub Hüseyin Efendi'ye bırakmıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ali Alâeddin Köstendilli : Ali Alâeddin Köstendilli (1053/1643–1143/1730), Ali Fâzıl Lofçavî’den hilâfet alan; Köstendil, Hacı Evhad ve Selâmî…
Pîrî Paşa (Soğukkuyu) Camii hazîresi · TürkiyePîrî Paşa (Soğukkuyu) Camii hazîresi
10 Şevval 1202'de (14 Temmuz 1788) vefat edip şeyhi Mehmed Emin Tokadî'nin kabri yanına defnedildiği hazîre. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Müstakimzâde Süleyman Sa‘deddin Efendi : Müstakimzâde Süleyman Sa‘deddin (1719–1788), Mehmed Emin Tokadî'nin müridi; hat, biyografi, tasavvuf ve lügat alanlarında elliyi aşkın…