tarikat.orgMEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Molla Fenârî Medresesi
1128 Ramazan'ının 5. günü Menteşzâde Mehmed Efendi'nin yerine, dâhil hareket-i misliyyesi itibarıyla bu Bursa medresesine nakledildi. İlişkili kişi dosyası Dıhkî Mustafa Efendi : Bursalı Dıhkî Mustafa Efendi (ö. Zilhicce 1135/Eylül-Ekim 1723), Bâdincânî Mehmed Efendi’den mülâzemet alarak Bursa’daki Köpüklü, Esediyye, Sarrâfiyye ve Molla…
Molla Yegân Medresesi · TürkiyeMolla Yegân Medresesi
935 (1528) yılında ilim tahsilini tamamladıktan sonra ilk müderrislik görevini burada aldı. Kaynak medresenin Bursa'da bulunduğunu söyler, semtini belirtmez; koordinat şehir düzeyindedir. İlişkili kişi dosyası Bostan Mustafa Efendi : Bostan Mustafa Efendi (904/1498-99–27 Ramazan 977/5 Mart 1570), Tireli kıraat âlimi, müfessir ve…
Muradiye Camii · TürkiyeMuradiye Camii
Osman Fazlı Efendi’nin vaaz güzergâhı Sefîne-i Evliyâ , Şeyh Osman Fazlı Efendi’nin Bursa’daki vaaz görevlerine önce Muradiye Camii’nde başladığını; daha sonra Câmi-i Atîk, Yahyâ Paşa, İshak Bey, Îsâ Bey ve Mustafa Paşa camilerinde vaaz ettiğini kaydeder. Mekân kaydının kapsamı Bu dosya Muradiye…
Murâdiye Medresesi · TürkiyeMurâdiye Medresesi
Gençliğinde Molla Ahaveyn ile Hasanzâde Molla Mehmed'den ders aldığı medrese. İlişkili kişi dosyası Lâmiî Çelebi : Bursalı Lâmiî Çelebi, Emîr Ahmed Buhârî'nin sohbetinde yetişen; Fütûhu'l-Mücâhidîn ile Câmî'nin tabakat hafızasını Anadolu sûfîleri, kavram açıklamaları ve şahsî tanıklıklarla genişleten velût bir müelliftir.
Mustafa Paşa Camii · TürkiyeMustafa Paşa Camii
Kaynakta geçen mekân Mustafa Paşa Camii , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki ibadet, ders, irşad ve çevresindeki kişi bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Atpazârî Seyyid Osman…
Münzevî Dergâhı · TürkiyeMünzevî Dergâhı
Kaynakta geçen mekân Münzevî Dergâhı , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Ni’metî Şeyh Ahmed Efendi.
Orta Pazar Camii hazîresi · TürkiyeOrta Pazar Camii hazîresi
Dedesi Nakkaş Ali'nin yaptırdığı cami; 938'de (1532) vefat edince buraya defnedildi. Mezar taşındaki “el-merhûm Şeyh Lâmiî b. Osman” ibaresi, öldüğünde bir tekkede şeyh olduğunu gösterir. İlişkili kişi dosyası Lâmiî Çelebi : Bursalı Lâmiî Çelebi, Emîr Ahmed Buhârî'nin sohbetinde yetişen; Fütûhu'l-Mücâhidîn ile Câmî'nin…
Orta Pazar Camii Hazîresi · TürkiyeOrta Pazar Camii Hazîresi
938 (1532) yılında vefat ettiğinde defnedildiği hazîredir. Cami, Yeşiltürbe’nin nakışlarını yapan dedesi Nakkaş Ali tarafından yaptırılmıştır. Mezar taşındaki “el-merhûm Şeyh Lâmiî b. Osman” ibaresinden, vefatında bir tekkede şeyh olduğu anlaşılmaktadır.
Pınarbaşı · TürkiyePınarbaşı
Bursa'da ilk yerleştiği yer için verilen rivayetlerden biri; ayrıca beraberinde gelen Seyyid Nâsır'ın zâviye açtığı semt. İlişkili kişi dosyası Emîr Sultan : Emîr Sultan (ö. 833/1429 [?]), Buhara’dan Hicaz ve Irak üzerinden Anadolu’ya gelen, Bursa’ya yerleşen, Yıldırım Bayezid’in kızı Hundi Hatun’la evlenen;…
Ramazân Efendi Dergâhı · TürkiyeRamazân Efendi Dergâhı
Kaynakta geçen mekân Ramazân Efendi Dergâhı , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Ramazâneddin Mahfî.
Sa’diyye’den Abdürrezzâk Dergâhı · TürkiyeSa’diyye’den Abdürrezzâk Dergâhı
Kaynakta geçen mekân Sa’diyye’den Abdürrezzâk Dergâhı , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Şeyh Muhammed Efendi Hazretleri.
Selçuk Hatun Camii (Irgandı) · TürkiyeSelçuk Hatun Camii (Irgandı)
Irgandı Köprüsü yanındaki cami; imamı, keramet sahibi bir derviş olan ve çocuk yaşlarından itibaren sohbetinde bulunduğu Muslihuddin Mustafa Efendi'dir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Mehmed Muhyiddin Üftâde : Mehmed Muhyiddin Üftâde (ö. 1580), Bursa’da yetişen, Hızır Dede yanında sülûkünü tamamlayan ve Aziz…
Osmangazi · Setbaşı Salı Tekkesi · TürkiyeSetbaşı Salı Tekkesi
Avnullah Eşrefî’nin irşad merkezi Bursa Setbaşı’ndaki Salı Tekkesi, Şeyh Avnullah Eşrefî Efendi’nin irşad yürüttüğü merkezdir. Şerefeddin Efendi’nin oğlu olan Avnullah Efendi’nin hilâfeti kaynaklarda babasına veya amcası İzzeddin Efendi’ye bağlanır. Şeyhin ilmî ve edebî yönü Avnullah Efendi hat icazeti almış, Avnî mahlasıyla şiirler…
Seyyid Mükerremüddîn Dergâhı · TürkiyeSeyyid Mükerremüddîn Dergâhı
Kaynakta geçen mekân Seyyid Mükerremüddîn Dergâhı , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Şeyh Muhammed Efendi.
Seyyid Usûl Dergâhı · TürkiyeSeyyid Usûl Dergâhı
Kaynakta geçen mekân Seyyid Usûl Dergâhı , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Eşref-zâde Abdullâh-ı Rumî Hazretleri.
Sultaniye Medresesi · TürkiyeSultaniye Medresesi
937'de İsrâfilzâde Fahreddin Efendi'nin yerine müderris olduğu medrese. İlişkili kişi dosyası Samsûnîzâde Ahmed Efendi : Samsûnîzâde Ahmed Efendi (ö. 978/1570), köklü bir ilmiye ailesinden yetişmiş; Bursa, Edirne, İstanbul ve Halep kadılıklarıyla geniş teftiş görevlerinde bulunmuş Osmanlı âlimidir.
Süleyman Çelebi Türbesi · TürkiyeSüleyman Çelebi Türbesi
Kabri Bursa’da Çekirge yolunda, Eski Kaplıca yakınlarındaki Yoğurtlu Baba Zâviyesi önünde bulunan sırt üzerindedir. Türbesi harap bir durumdayken 1952 yılında Bursa Eski Eserleri Sevenler Kurumu aracılığıyla onarılmış ve duvarına Vesîletü’n-necât’ın ilk beyti yazılmıştır.
Şehâbeddin Mahallesi (Bursa) · TürkiyeŞehâbeddin Mahallesi (Bursa)
Uzun süre zâhirî ilimleri tahsil ettiği ve kitap alım satımıyla meşgul olduğu mahalle; “Sahfî” mahlası bu meşgalesinden gelir. İlişkili kişi dosyası Şeyh Muhammed-i Sahfî : Muhammed Sahfî (ö. 1733-34), Bursa’da kitap ticareti ve ilimle uğraşırken Niyâzî-i Mısrî’den hilâfet alan; Mısrî Âsitânesi postunda…
Şeyh Hüsâmeddin Efendi Dergâhı · TürkiyeŞeyh Hüsâmeddin Efendi Dergâhı
Kaynakta geçen mekân Şeyh Hüsâmeddin Efendi Dergâhı , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Şeyh el-Hâc Muhammed…
Temürtaş Mahallesi · TürkiyeTemürtaş Mahallesi
Eyyûb Efendi Zâviyesi’ndeki görevinden azledildikten sonra çekilip bir müddet oturduğu mahalle. İlişkili kişi dosyası Larendeli Seyyid Kemâleddin Efendi : Larendeli Seyyid Kemâleddin (ö. 1067/1657), Üsküdar'daki Şeyh Mahmud Âsitânesi'nden Bursa Eyyûb Efendi Zâviyesi'ne uzanan bir irşad çevresinde yetişmiş şeyhtir.
Ulucami · TürkiyeUlucami
1096 Şâbanından (Temmuz 1685) itibaren vaaz vererek Kur'an'ı Fâtiha'dan başlayarak tefsir ettiği cami; Rûhu'l-beyân bu vaazlardan doğmuştur. İlişkili kişi dosyası Bursalı İsmâil Hakkı : Bursalı İsmâil Hakkı (1653–1725), Atpazarî Osman Fazlı’nın halifesi; Üsküp, Ustrumca, Bursa, Tekirdağ, Şam ve Üsküdar’da irşad faaliyetinde bulunan;…
Vefa · Uşşaki Dergahı · TürkiyeUşşaki Dergahı
Kaynakta geçen mekân Uşşaki Dergahı , Sefîne-i Evliyâ içinde 3 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Şeyh Muhammed Sahâvetüddin Hacı Baba,…
Üftâde Camii ve Tekkesi · TürkiyeÜftâde Camii ve Tekkesi
Uludağ eteklerindeki Pınarbaşı Kuzgunluk mahallesinde inşa ettirdiği, Yerkapı semtindeki camisi 985/1577'de tamamlanan külliye; 988/1580'deki vefatında buraya defnedilmiş, iki oğlu yerine postnişin olmuştur. Yapı tamirlerle günümüze ulaşmıştır.
Üftâde Dergâhı · TürkiyeÜftâde Dergâhı
Muhyiddin Üftâde'ye intisap edip üç yılda sülûkünü tamamladığı yer; Vâkı'ât buradaki sohbetlerin notlarıdır. İlişkili kişi dosyası Aziz Mahmud Hüdâyî : Aziz Mahmud Hüdâyî (1541-1628), Üftâde’nin irfanını Üsküdar merkezli ilim, vaaz, şiir, vakıf ve irşad ağına dönüştüren; Celvetiyye’yi teşkilâtlandırıp Anadolu ve Balkanlara taşıyan…
Vânî Mehmed Efendi Camii, Kestel · TürkiyeVânî Mehmed Efendi Camii, Kestel
1683 Viyana bozgunundan sonra sürgün edildiği köy; burada büyük bir cami ve mektep yaptırmış, 1096/1685'te vefat edip kendi yaptırdığı caminin girişine defnedilmiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Vânî Mehmed Efendi : Vânî Mehmed Efendi (ö. 1096/1685), Hoşap'tan Van, Tebriz, Karabağ ve Erzurum'a…
Veled-i Enbiyâ Mahallesi Mescidi · TürkiyeVeled-i Enbiyâ Mahallesi Mescidi
Halvetî meşâyihinden izin ve icâzet aldıktan sonra Bursa’da cemaate imamlık yaptığı mahalle mescidi. İlişkili kişi dosyası Ermenekli Karabaş Şeyh Mehmed el-Halvetî : Ermenekli Karabaş Şeyh Mehmed (ö. Rebîülevvel 1060/1650), ilim tahsilinden ve Halvetî terbiyesinden sonra Bursa Veled-i Enbiyâ Mahallesi’nde imamlık, Fâtih Sultan…
Yahya Paşa Camii · TürkiyeYahya Paşa Camii
Kaynakta geçen mekân Yahya Paşa Camii , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki ibadet, ders, irşad ve çevresindeki kişi bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Atpazârî Seyyid Osman…
Yâkub Efendi Tekkesi · TürkiyeYâkub Efendi Tekkesi
Babası Yâkub Fânî'nin Bursa'da kendi adına yaptırdığı Halvetî tekkesi; Ramazâniyye'nin Bursa'daki merkezidir. Bu kişi babasının 1642'deki vefatı üzerine buraya şeyh olmuş, yirmi dört yılı aşkın bir süre şeyhlik yapmıştır. Vefatından sonra yerine oğlu İbrâhim Efendi geçmiş ve tekkede yaklaşık kırk beş yıl…
Yâkub Efendi Tekkesi Hazîresi · TürkiyeYâkub Efendi Tekkesi Hazîresi
17 Cemâziyelevvel 1077 (15 Kasım 1666) tarihinde vefat edince tekkenin hazîresinde babasının mezarının yanına defnedilmiştir. İlişkili kişi dosyası Şeyh Ya‘kub Efendizâde Mehmed : Şeyh Mehmed (ö. 17 Cemâziyelevvel 1077/1666), babası Halvetî Şeyh Ya‘kub'un ardından Bursa Karaağaç Zâviyesi postuna geçen şeyhtir.
Yeniyer Mezarlığı · TürkiyeYeniyer Mezarlığı
Çatalfırın civarındaki bu mezarlığa defnedilmiştir; mezarlığın bugün tamamen kaldırılmış olması sebebiyle kabri bilinmemekte, mezar taşı da bulunamamıştır. İlişkili kişi dosyası Bursalı İsmâil Belîğ : Bursalı İsmâil Belîğ (1079/1668-69–22 Ramazan 1142/10 Nisan 1730), yaklaşık elli yıl imamlık yapan; Güldeste-i Riyâz-ı İrfân ile Bursa’nın…
Yeniyer Mezarlığı · TürkiyeYeniyer Mezarlığı
Şeyhlik yaptığı Fenârî Ahmed Paşa Zâviyesi’nin yakınındaki mezarlık; vefatından sonra buraya defnedilmiştir. Kesin konum kaynakta tarif edilmediğinden koordinat verilmemiştir. İlişkili kişi dosyası Tablîzâde Aklî Ali Efendi : Tablîzâde Aklî Ali Efendi (ö. 17 Şâban 1116/15 Aralık 1704), Bursa’da yetişmiş; Debbağ Yunuszâde Mustafa…
Yeşiltürbe · TürkiyeYeşiltürbe
Dedesi Nakkaş Ali b. İlyâs Ali'nin nakışlarını yaptığı yapı; ailenin sanatla bağının simgesi. İlişkili kişi dosyası Lâmiî Çelebi : Bursalı Lâmiî Çelebi, Emîr Ahmed Buhârî'nin sohbetinde yetişen; Fütûhu'l-Mücâhidîn ile Câmî'nin tabakat hafızasını Anadolu sûfîleri, kavram açıklamaları ve şahsî tanıklıklarla genişleten velût bir…
Yunus Emre Dergâhı · TürkiyeYunus Emre Dergâhı
Şeyh Şükrü Efendi’nin meşihatı Sefîne-i Evliyâ , 1255/1839 doğumlu Şeyh Şükrü Efendi’nin Bursa’daki Yunus Emre Dergâhı’nda meşihat görevi üstlendiğini kaydeder. Metin onun önce Sa‘diyye’ye intisap ettiğini, ardından Uşşâkī meşâyihinden Destereci Ahmed Hamdi Efendi’ye bağlandığını bildirir. Kayıt sınırı OCR aktarımında kişi başlığı mekân…
Yûnus Emre Makamı (Bursa) · TürkiyeYûnus Emre Makamı (Bursa)
Bursalı Âşık Yûnus ile karışma ihtimalinin en yüksek olduğu yer. İlişkili kişi dosyası Yûnus Emre : Yûnus Emre (638/1240-41–720/1320), Tapduk Emre’nin irşadında yetişen; Dîvânı ve Risâletü’n-nushiyye’siyle aşk, tevhid, ahlâk ve insan anlayışını Anadolu Türkçesinin kalıcı şiir diline dönüştüren mutasavvıftır.
Zeynîler Dergâhı · TürkiyeZeynîler Dergâhı
Kaynakta geçen mekân Zeynîler Dergâhı , Sefîne-i Evliyâ içinde 3 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Şeyh Abdullâh Efendi Hazretleri.
Zeyniyye Zâviyesi · TürkiyeZeyniyye Zâviyesi
Doğduğu şehirdeki Zeyniyye zâviyesi. Önce buranın postnişini Şeyh Mehmed Efendi’ye intisap etti, 1018’de onun vefatı üzerine posta oturdu ve 1040 Cemâziyelevvelindeki vefatına kadar burada kaldı; aynı zâviyede toprağa verildi.
Kaditler Mezarlığı · TürkiyeKaditler Mezarlığı
Adının, padişahın gönderdiği kırk kişinin “kadîd” kesilmesi menkıbesinden geldiği rivayet edilen mezarlık. İlişkili kişi dosyası Emîr Sultan : Emîr Sultan (ö. 833/1429 [?]), Buhara’dan Hicaz ve Irak üzerinden Anadolu’ya gelen, Bursa’ya yerleşen, Yıldırım Bayezid’in kızı Hundi Hatun’la evlenen; Kübrevî irşad hattı, külliyesi…
Çâlâk (Çaylak) Tekkesi · TürkiyeÇâlâk (Çaylak) Tekkesi
Halifeleri için inşa edilen tekke; Çâlâk Ahmed Efendi, Mehmed Efendi ve Çâlâkzâde Mustafa Efendi ile önce Ramazâniyye'ye, sonra Cerrâhiyye'ye bağlanmıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Mehmed Muhyiddin Karahisârî : Mehmed Muhyiddin Karahisârî, İbn-i Noktacı adıyla da anılan; Kāsım Çelebi’nin halifesi ve Ramazan…
Gümüşhaneli Dergâhı (Fatma Sultan Camii) — yıkılmış · TürkiyeGümüşhaneli Dergâhı (Fatma Sultan Camii) — yıkılmış
1859'da tekke haline getirdiği cami; hadis okutulduğu için dârülhadis hüviyeti kazanmıştır. 1957'de istimlâk edilerek yıkılmış, arsası üzerinde Defterdarlık binası yapılmıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ahmed Ziyâeddin Gümüşhânevî : Ahmed Ziyâeddin Gümüşhânevî (1813–1894), hadis öğretimini Hâlidî-Nakşibendî irşadıyla birleştiren; Fatma Sultan Camii çevresinde…
Basret (İnceler) Dergâhı · TürkiyeBasret (İnceler) Dergâhı
Hâlid el-Cezerî'nin Cizre'nin hemen yakınında kurduğu dergâh. Sonraki kuşaklarda Şeyh Ömer-i Zengânî burada postnişinlik yapmış, dergâhın adı Şeyh Hüseyin Basretî gibi isimlerin nisbesine geçmiştir. İlişkili kişi dosyası Hâlid el-Cezerî : Mevlânâ Hâlid'in halifesi Hâlid el-Cezerî'ye ulaşan silsileler Suriye, Irak ve Güneydoğu Anadolu'da…
Vefa · Giritli Ali Baba Cizre Makamı · TürkiyeGiritli Ali Baba Cizre Makamı
Bağdat dönüşünde Cizre'de vefat ettiği aktarılan Zincirli Ali Baba'nın tarihî makam kaydı; kesin konum araştırılmaktadır. Yapıyla ilişkili kişi Giritli Ali Baba, Kādiriyye’nin Zincîriyye adıyla Balkanlarda yayılan koluna nispet edilen; ağır zincir taşıması, Bağdat dönüşü Cizre’de vefatı ve Bosna-Makedonya-Arnavutluk halife ağı geleneksel kaynaklarda…
Yazıcızâde Mahallesi / Gelibolu · Ahmed-i Bîcân Türbesi · TürkiyeAhmed-i Bîcân Türbesi
Gelibolu’daki türbe XV. yüzyıla tarihlenen türbe Ahmed-i Bîcân adına yapılmış kabul edilir. Ağabeyi Yazıcızâde Mehmed’in kabri ve Yazıcızâde Camii ile aynı tarihî ziyaret çevresindedir. Sofya rivayeti Evliya Çelebi’ye Sofya’da Ahmed Bîcân’a ait olduğu söylenen bir mezar gösterilmiştir; araştırmalarda bu rivayet kabul edilmemiş,…
Kilitbahir / Eceabat · Câhidî Ahmed Efendi Tekkesi · TürkiyeCâhidî Ahmed Efendi Tekkesi
Hilâfet aldıktan sonra Çanakkale'ye giderek Kilitbahir'de bir tekke kurdu ve irşad faaliyetini burada sürdürdü. Kaynak tekkenin Kilitbahir'de bulunduğunu söyler, mevkiini tarif etmez. İlişkili kişi dosyası Edirneli Câhidî Ahmed Efendi : Câhidî Ahmed Efendi (ö. 1070/1659-60), Kilitbahir'de kurduğu tekke çevresinde irşad eden, Câhidiyye'ye…
Kilitbahir / Eceabat · Câhidî Ahmed Efendi Türbesi · TürkiyeCâhidî Ahmed Efendi Türbesi
Türbesi Çanakkale'nin önemli ziyaret yerlerindendir ve kendi adıyla anılan mescidin ön tarafında yer alır. Kaynak, halk arasında yanlışlıkla “Câhide Sultan” diye anıldığını da kaydeder. İlişkili kişi dosyası Edirneli Câhidî Ahmed Efendi : Câhidî Ahmed Efendi (ö. 1070/1659-60), Kilitbahir'de kurduğu tekke çevresinde irşad…
Eceabat Kilitbahir (Tâlib-i İrşâdî Dergâhı) · TürkiyeEceabat Kilitbahir (Tâlib-i İrşâdî Dergâhı)
Bölgede günümüze ulaşan üçüncü tarikat yapısı; harap durumdadır. İlişkili kişi dosyası Hüseyin Azmî Dede : Hüseyin Azmî Dede (1815–1892), dokuz yaşında Gelibolu Mevlevîhânesi postuna geçen, 1870'ten sonra Kahire Mevlevîhânesi'ni yöneten; Mevlevî âdâbı, şiir ve mûsiki alanlarında eser veren şeyhtir.
Gelibolu · TürkiyeGelibolu
Edirne yolculuğunda Muhammediyye müellifi Yazıcızâde Mehmed'in kendisine intisap ettiği yer. İlişkili kişi dosyası Hacı Bayram Velî : Hacı Bayrâm-ı Velî, Ankara merkezli Bayramiyye yolunun pîri; medrese ilmi, sohbet, ortak emek ve topluma hizmeti birleştiren 15. yüzyıl sûfîsidir.
Gelibolu · TürkiyeGelibolu
Kendi ifadesiyle “deniz kenarında gaziler şehri”; ailesinin yerleştiği, bütün eserlerini yazdığı ve gazâlara katıldığı şehir. İlişkili kişi dosyası Ahmed-i Bîcân : Ahmed-i Bîcân (ö. 870/1466’dan sonra), Gelibolu’da Hacı Bayrâm-ı Velî’nin irşad çevresinde yetişen; Envârü’l-âşıkīn başta olmak üzere Türkçe dinî, tasavvufî ve ansiklopedik…
Gelibolu · TürkiyeGelibolu
Mensuplarının Rumeli yakasına geçip mürşidlerinin âdet ve menkıbelerini sınır boylarına taşımaya başladığı nokta. İlişkili kişi dosyası Emîr Sultan : Emîr Sultan (ö. 833/1429 [?]), Buhara’dan Hicaz ve Irak üzerinden Anadolu’ya gelen, Bursa’ya yerleşen, Yıldırım Bayezid’in kızı Hundi Hatun’la evlenen; Kübrevî irşad hattı,…
Gelibolu · TürkiyeGelibolu
Çanakkale'deki tasavvufî ortamın en yoğunlaştığı yer; on üçten fazla tarikatın etkin olduğu bölgenin merkezi. İlişkili kişi dosyası Hüseyin Azmî Dede : Hüseyin Azmî Dede (1815–1892), dokuz yaşında Gelibolu Mevlevîhânesi postuna geçen, 1870'ten sonra Kahire Mevlevîhânesi'ni yöneten; Mevlevî âdâbı, şiir ve mûsiki alanlarında…
Gelibolu Mevlevîhânesi · TürkiyeGelibolu Mevlevîhânesi
Çanakkale'de günümüze nispeten iyi durumda ulaşabilen iki tarikat yapısından biri; bölgenin tasavvufî hayatının merkezidir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Hüseyin Azmî Dede : Hüseyin Azmî Dede (1815–1892), dokuz yaşında Gelibolu Mevlevîhânesi postuna geçen, 1870'ten sonra Kahire Mevlevîhânesi'ni yöneten; Mevlevî âdâbı, şiir ve…
Çanakkale-Gelibolu · Gelibolu Mevlevîhânesi · TürkiyeGelibolu Mevlevîhânesi
Tarihî işlev Gelibolu Mevlevîhânesi, İstanbul ile Balkanlar arasındaki geçiş hattında büyük semâhânesi ve edebî-musiki çevresiyle öne çıktı. İlişki ağı Bu merkez yalnız semâ yapılan yapı olarak değil; post, Mesnevî dersi, musiki meşki, matbah hizmeti, misafirlik ve şehirler arası derviş dolaşımıyla Mevleviyye ağının…
Kilitbahir Dergâhı · TürkiyeKilitbahir Dergâhı
Sefîne'ye göre Üftâde Hüseyin Hüsnü Efendi'nin otuz kırk seneden beri inzivâî bir hayat sürdüğü dergâh. Cemâziyelevvel 1343/(Aralık 1925) tarihinde burada vefat etmiş ve dergâha defnedilmiştir. Koordinat Kilitbahir yerleşimi için yaklaşık değerdir; dergâhın kesin yeri metinde tarif edilmez.
Lapseki · TürkiyeLapseki
Ezine, Eceabat, Bayramiç ve Biga ile birlikte bölgede tarikatların etkin olduğu ilçelerden. İlişkili kişi dosyası Hüseyin Azmî Dede : Hüseyin Azmî Dede (1815–1892), dokuz yaşında Gelibolu Mevlevîhânesi postuna geçen, 1870'ten sonra Kahire Mevlevîhânesi'ni yöneten; Mevlevî âdâbı, şiir ve mûsiki alanlarında eser veren…
Yazıcızâde Çilehânesi · TürkiyeYazıcızâde Çilehânesi
Gelibolu Mevlevîhânesi ile birlikte bölgede ayakta kalabilen ikinci tarikat yapısı; Muhammediyye müellifi Yazıcıoğlu Mehmed'in çilehânesidir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Hüseyin Azmî Dede : Hüseyin Azmî Dede (1815–1892), dokuz yaşında Gelibolu Mevlevîhânesi postuna geçen, 1870'ten sonra Kahire Mevlevîhânesi'ni yöneten; Mevlevî âdâbı, şiir…
Çankırı · TürkiyeÇankırı
İlk tahsilini yaptığı ve sonradan sülûkünü tamamlamadan dervişler arasındaki anlaşmazlığı halletmek için gönderildiği şehir. İlişkili kişi dosyası Karabaş-ı Velî : Karabaş-ı Velî (1611–1686), Şâbâniyye içinde Karabaşiyye nispetinin pîri; seyrüsülûk, âdâb, halvet ve vahdet-i vücûd üzerine çok sayıda risalenin müellifidir.
Çerkeş · TürkiyeÇerkeş
Silsilesinin bağlandığı Çerkeşî Mustafa Efendi'nin merkezi; Kuşadaviyye, Çerkeşiyye kolundan doğdu. İlişkili kişi dosyası Kuşadalı İbrâhim Efendi : Kuşadalı İbrâhim Efendi (1774–1846), Şâbâniyye'nin Çerkeşiyye hattından doğan İbrâhimiyye kolunun pîri; tekke ve kıyafet yerine sohbeti, iç terbiyeyi ve mânaya yönelişi öne çıkaran Osmanlı sûfîsidir.
Çerkeş (pîr-i sânî Çerkeşî Mustafa Efendi) · TürkiyeÇerkeş (pîr-i sânî Çerkeşî Mustafa Efendi)
XVIII. yüzyıl sonunda Şâbâniyye'nin pîr-i sânîsi sayılan Çerkeşî Mustafa Efendi'nin merkezi; Çerkeşiyye, Halîliyye ve Kuşadaviyye kolları buradan doğdu. İlişkili kişi dosyası Şâbân-ı Velî : Şa‘bân-ı Velî, Hayreddin Tokadî'nin terbiyesinde yetişen, Kastamonu'daki irşadıyla Halvetiyye'nin Şâbâniyye koluna adını veren XVI. yüzyıl sûfîsidir.
Molla Pîrî Camii · TürkiyeMolla Pîrî Camii
İstanbul'a geldiğinde müezzin odasına yerleştiği cami; ilk yıllarının mütevazı şartlarını gösterir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Esad Erbîlî : Muhammed Esad Erbîlî (1847–1931), Erbil Hâlidî çevresinden İstanbul’a gelerek Kelâmî ve Selimiye dergâhlarında irşad faaliyetini sürdüren; Cem‘iyyet-i Sûfiyye ile Meclis-i Meşâyih’te görev…
Çerkeş · TürkiyeÇerkeş
Gençlik yıllarında bir arkadaşıyla çıktığı seyahat sırasında gördüğü rüyanın etkisiyle Ankara'nın Çubuk ilçesinde arkadaşından ayrılarak yöneldiği kasaba. Burada Şâbâniyye'nin Çerkeşiyye kolunun pîri Çerkeşî Mustafa Efendi'ye intisap etti ve 1811'de seyrüsülûkünü tamamlayıp hilâfet aldı. Kaynak Çerkeş'te kaldığı süreyi ve ikamet ettiği yapıyı belirtmez;…
Çerkeşî Mustafa Efendi Camii ve Türbesi · TürkiyeÇerkeşî Mustafa Efendi Camii ve Türbesi
Doğduğu ve irşad ettiği ilçe; türbesi kendi adıyla anılan caminin içindedir. Risâle fî tahkīki't-tasavvuf 'un sülüs hatla yazılmış levhası da buraya asılmıştır. İlişkili kişi dosyası Çerkeşî Mustafa Efendi : Çerkeşî Mustafa Efendi (1743-1814), Zoralı Şeyh Mehmed Efendi’den hilâfet alan; Şâbâniyye’nin Çerkeşiyye kolunu…