Menâkıb-ı Emîr Sultan: Nüsha, Tarih ve Menkıbe

Eser ve müellif

Bursalı Şevkî, Menâkıb-ı Emîr Sultanı Şehzade Bayezid çevresinin teşvikiyle 960/1553’te kaleme aldı. Eser, Emîr Sultan’ın vefatından yaklaşık 124 yıl sonra yazıldığı için doğrudan çağdaş günlük değildir; Bursa’daki yazılı ve sözlü hafızayı derler.

Sekiz nüsha

Araştırmada Şevkî adına kayıtlı sekiz yazma tesbit edilmiştir. Dört nüsha tenkitli metnin kuruluşunda kullanılmış; başlık sırası, eksik satırlar ve nüsha farkları ayrıca gösterilmiştir. Sitede menkıbeler tek bir OCR nüshasından değil bu karşılaştırmalı metin üzerinden bağlanır.

Tarihî omurga

Buhara’dan hareket, Medine ziyareti, Bursa’ya yerleşme, Hundi Hatun’la evlilik, Osmanlı hanedanıyla ilişkiler, halifeler ve 833/1429’daki vefat eserin biyografik omurgasıdır. Bu bilgiler vakıf, kronik ve başka biyografi kaynaklarıyla karşılaştırılır.

Menkıbe katmanı

Ağacın dua ile canlanması, atın uysallaşması, gönderilen kırk kişinin ölümü, sudan geçme, gizli hâlin keşfi ve ölümün önceden bildirilmesi gibi anlatılar topluluğun velâyet tasavvurunu gösterir. Bunlar fizikî olay raporu gibi değil, başlık ve tam anlatı bağlamıyla kişi sayfasındaki menkıbe kartlarına bağlanır.

Hadis ve ibare denetimi

Tez, metinde hadis diye geçen bazı sözlerin Kütüb-i Sitte ve başka hadis kitaplarında bulunamadığını açıkça kaydeder. Bu sözler “hadis” etiketiyle kesinleştirilmez; menâkıbnâmenin nakli olarak gösterilir.