tarikat.orgNişâbur çevresinde ihlâs, fütüvvet, emek ve hâli gizleme üzerine iki kaynağın birlikte ve kaynak türleri ayrılarak okunmasına dayalı editoryal dosya.
Gösterilmeyen iyilik
Erken Melâmetî metinlerinde temel kaygı, ibadetin ve iyiliğin insanlar tarafından görülmesiyle nefse yeni bir üstünlük alanı açılmasıdır. Bu sebeple amel gizlenir; fakat kusuru sergilemek veya dinî sınırları ihlal etmek amaçlanmaz.
Nefsi itham
Kişi başarıyı kendinden bilmez, iç niyetini sürekli sorgular. Halkın övgüsü kadar yergisine bağımlı olmak da eleştirilir; ölçü, insanların tepkisi değil amelin doğruluğu ve ihlâstır.
Fütüvvet ve emek
Başkasını kendine tercih etme, hizmet, cömertlik ve helal kazanç önemli unsurlardır. Melâmetî, özel bir zümre görüntüsü oluşturmak yerine mesleğini sürdürür ve toplum içinde yaşar.
Sınır: Kalenderî gösteri
Şer'î yasağı sırf kınanmak için işlemek veya aykırı davranışı kimlik gösterisine çevirmek Melâmetîlik olarak değerlendirilmez. Kaynakların bir kısmı bu ayrımı özellikle vurgular.