Cism-i Latîf İsmail Efendi'nin dinî ilimler, tıp ve Farsça tahsilini; iki aşamalı irşad bağını ve Aksaray Tekkesi postunu birlikte ele alır.
Aksaray'daki başlangıç
Babası Hüseyin Ağa Camii imamıydı. Bu aile çevresi, İsmail Efendi'nin ilk eğitimini İstanbul'un cami ve ders halkaları içinde almasını sağladı.
Tıp ve dil eğitimi
Dinî ilimler yanında tıp ve Farsça öğrenmesi, XVII. yüzyıl tekke şahsiyetlerinin tek bir eğitim alanına hapsedilemeyeceğini gösterir.
İki şeyhli terbiye
Erdebîlizâde Ahmed'e intisap, Hacı Evhad Şeyhi Seyyid Hüseyin'den ise hilâfet kaydedilir. Metnin bu ayrımı korunarak her iki isim aynı rolün mükerreri yapılmamıştır.
Aksaray postu
Oğlan Şeyhi İbrahim'in ardından Aksaray Tekkesi'ne geçmiştir. Yapının kimliği kesinleştirilmeden bugünkü bir adrese bağlanmamıştır.
Defin ve aktarım hafızası
Mürşidinin yanına defnedilmesi, öğretim ve hilâfet bağının hazîre içinde mekânsal bir beraberliğe dönüştüğünü gösterir.