Seyyid Abdullah Şemdînî

Ailesi ve Nehrî'ye yerleşmesi

Seyyid Abdullah b. Seyyid Sâlih, Şemdinli'nin Humâro nahiyesinde doğdu; doğum tarihi bilinmez. Ailesi nesep bakımından Abdülkādir-i Geylânî'ye bağlanan Kadirî bir çevreydi. Kardeşi Seyyid Ahmed'le birlikte Nehrî'ye yerleşti ve buradaki medrese-tekke hayatının ilk güçlü halkasını kurdu.

Mevlânâ Hâlid ile dostluğu

Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî'nin medrese arkadaşı ve hac yolculuğu refikiydi. Mevlânâ Hâlid Hindistan'a giderken ona eşlik edemedi; dönüşünden sonra Bağdat'a giderek uzun süre sülûk gördü. 1229/1813-14'te mutlak irşad icazeti aldı. Erken Hâlidî kaynaklarından el-Hadîkatü'n-nediyye bu hilâfeti açık biçimde kaydeder.

Nehrî'de irşad

Nehrî'deki dergâhta tedris ve irşadı birlikte yürüttü. Böylece esasen Kadirî nispeti taşıyan Nehrî ailesinin Nakşibendî-Hâlidî çizgiye geçişi Seyyid Tâhâ'dan önce, onun devrinde başladı. Kaynaklar yumuşak huylu oluşunu ve farklı dinî topluluklar nezdindeki saygınlığını özellikle anar; bunlar kaynakların şahsiyet tasviridir.

Hulâsa-i Akāid

Kürtçe Hulâsa-i Akāid ona nispet edilir. Mübtediler için temel inanç esaslarını özetleyen eser, Nehrî müderrisi Ömer b. Circîs Bêdâvî'nin istinsahı ve aile çevresinin aktarımıyla günümüze ulaşmış; daha sonra Türkçeye çevrilmiştir.

Vefatı ve silsiledeki yeri

1235/1819-20'de, mürşidi Mevlânâ Hâlid hayattayken vefat etti. Yaygın bazı kayıtlardaki 1229 tarihi vefat değil, hilâfet yılıdır. Doğrudan bir halife yetiştirdiği kesinleşmez. Nehrî hatminde teberrüken anılsa da icazet silsilesi Mevlânâ Hâlid'den doğrudan Seyyid Tâhâ'ya geçer; Seyyid Abdullah bu zincirde Nehrî'deki kurucu irşad ve kurum halkasıdır. Seyyid Tâhâ, onun ardından Berdesor'dan Nehrî'ye gelerek posta geçti.