Ara
Menü

Safiye Sultanzâde Mehmed Rezmî

Safiye Sultanzâde Mehmed Rezmî (yaklaşık 1640-50 – 21 Ocak 1719), IV. Murad'ın torunu; saray ve divan görevlerinin yanında şiir, resim ve mûsikiyle ilgilenen çok yönlü sanatkârdır.

Doğum
1645
Vefat
1719
Unvan
Osmanlı hanedan mensubu, bürokrat, ressam ve divan şairi

Hanedan bağlantısı

Beşiktaş'ta doğdu. Babası Hüseyin Paşa, annesi IV. Murad'ın kızı Safiye Sultan'dır; bu sebeple Safiye Sultanzâde diye anıldı. II. Mustafa'nın aynı adlı kızı Safiye Sultan'ın soyuyla karıştırılmamalıdır.

Saray ve devlet görevleri

IV. Mehmed devrinde silahşor, daha sonra kapıcıbaşı oldu. 1706'da silahtar ağalığına, 1710'da şıkk-ı sânî defterdarlığına, 1718'de Rumeli beylerbeyiliği pâyesiyle kapıcılar kethüdâlığına getirildi. Aynı yıl emekliye ayrıldı.

Şiir, resim ve mûsiki

Rezmî mahlası silahşorluk geçmişini hatırlatsa da şiirlerinde savaş yerine bahar, çiçek, şehir hayatı ve bezm dünyası öne çıkar. Beşiktaş'taki köşkünün bazı binalarını resmedip üzerlerine şiirler yazarak padişaha sunduğunu bildirir. Mûsiki terimleri ve besteli icra çevresi de şiirlerine yansır.

Divanı

1110/1698'de tertip edilen divanın tek nüshasında iki mesnevi, on üç kaside, 530 gazel, üç tahmis, bir tercî-bend, kırk dokuz kıta ve 188 müfred olmak üzere 786 şiir bulunur. Gündelik söyleyişe yakın, nispeten yalın Türkçesi edebî kimliğinin ayırt edici yanıdır.

Vefatı

29 Safer 1131/21 Ocak 1719'da vefat etti. Beşiktaş'taki köşkünün yakınında oluşan Safiye Sultanzâdeler aile mezarlığına defnedildi.

Ağ ve yol

Eserleri ve metinleri

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

786 şiirlik Rezmî Divanı

Bahar, çiçek, bezm, gündelik hayat ve Beşiktaş çevresini geniş bir nazım çeşitliliğiyle işleyen divan.

Metni gösterMetni daralt

Şiir sayıları modern tenkitli çalışma üzerinden doğrulandı; Vekāyi‘teki sınırlı örnek bütün külliyatın yerine geçirilmedi.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 4, s. 3413-3424; TDV İslâm Ansiklopedisi ve TEİS karşılaştırması.