tarikat.org
Ara ⌕TR
Ara
Menü

ŞAHSİYET DOSYASI

Peyk Ahmed Remzî Dede

Peyk Ahmed Remzî Dede (ö. 1783), Hasan Sezâî-i Gülşenî'nin halifesi, Silivrikapı'da zâviye kuran ve Etvâr-ı Seb‘a yazan Gülşenî şeyhidir.

Vefat
1783
Unvan
Hasan Sezâî halifesi ve Gülşenî müellif

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Hasan Sezâî'nin terbiyesi

Hasan Sezâî-i Gülşenî'nin irşadında yetişti. Vassâf, onun halifeliği hakkındaki tereddüdünü Sezâî'nin mektuplarını görerek giderdiğini söyler. Bu mektuplarda “Peyk Derviş Ahmed”in bir müddet halvete girdiği, seyrüsülûk hâllerini müşâhede ettiği, sikke">sikke giydirilerek vazifesine gönderildiği ve edeple hizmet ettiği belirtilir.

“Peyk Derviş Ahmed tarafımıza arzu edip geldi. Halvete koydum. Cidd ü sa‘y üzeredir… Bir muhlis oğlandır.”

Silivrikapı zâviyesi

İstanbul'da Silivrikapı içinde bir zâviye kurdu ve buraya defnedildi. Zâviye daha sonra Kādirî tekkesine dönüştü; meşihatına Şeyh Gālib Efendi tayin edildi. Bu sonraki kurumsal değişim Peyk Dede'nin Gülşenî aidiyetini değiştirmez.

Eseri ve halifeleri

Etvâr-ı Seb‘a adlı bir eseri vardır. Oğlu Şeyh Mustafa Efendi ile Süleymaniye vâizi Âşık İsmâil Efendi iki halifesi olarak kaydedilir. Kaynağın sonunda verilen 1197/1783 tarihi vefat yılı kabul edilmiştir.

Hasan Sezâî'nin mektuplarındaki izi

Peyk Ahmed Remzî hakkında Sefîne'nin verdiği bilgi, menâkıb rivayetlerinden değil doğrudan Hasan Sezâî'nin mektuplarından gelir. Hüseyin Vassâf, Gülşenî hulefâsından Şehrî Efendi'nin kendisine Hz. Pîr'in damadına yazdığı mektubu gösterdiğini ve Peyk Dede'ye dair fıkrayı burada bulduğunu anlatır.

Mektupta şu satırlar geçer: “Peyk Dervîş Ahmed gelip birkaç zaman sizin hücrede halvet edip … sikkeleyip ol tarafa gönderdik. İnşâallah, encâmı da hayr olur.” Mektûbât-ı Sezâî'de ayrıca “Peyk Dervîş Ahmed tarafımıza arzu edip geldi” kaydı bulunur. Bu iki satır, hem intisabının kendi isteğiyle olduğunu hem de sülûkünü şeyhinin nezâretinde tamamladığını gösterir.

Silivrikapı'daki zâviye

Sefîne'ye göre Peyk Ahmed Remzî, İstanbul'da Silivrikapı dâhilinde bir zâviye tesis etmiştir. Kaynak, bu zâviyenin sonraki dönemde Kādirî tekkesine dönüştüğünü ve meşîhatine Şeyh Gālib Efendi'nin tayin edildiğini de kaydeder.

Metinde zâviyenin kuruluş tarihi, vakfiyesi veya tam yeri hakkında başka bir bilgi bulunmamaktadır.

COĞRAFÎ HAFIZAŞeyh Peyk Ahmed Remzi Dede TürbesiMekân kayıtlarına git →
Koordinatlı mekânŞehir düzeyi1 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

KİŞİLER AĞIBağlantılarını açHoca, talebe ve tarihî etki ağıAğda gör →

ESER / METİN

Eserleri ve metinleri

Yazılı miras, şiirler ve bağlı metinler

3 kayıt

İlk 3 kayıt gösteriliyor

ESER / METİN

Mektûbât-ı Sezâî'de geçen Peyk Dede kaydı

Hüseyin Vassâf, Peyk Dede'ye dair bilgiyi Hasan Sezâî'nin mektuplarından çıkarır; kendisine bu fıkrayı Gülşenî hulefâsından Şehrî Efendi göstermiştir.

Metni gösterMetni daralt

Sefîne'nin bu maddesi bir menâkıb nakli değil, doğrudan mektup metnine dayanır. Vassâf, Gülşenî ureffâ ve hulefâsından Şehrî Efendi'nin kendisine gelerek Hasan Sezâî'nin damadına yazdığı mektubu gösterdiğini, Peyk Dede'ye dair fıkrayı bu mektuptan çıkardığını yazar.

Ayrıca Mektûbât-ı Sezâî'de müstakil bir kayda daha rastladığını belirtir: “Peyk Dervîş Ahmed tarafımıza arzu edip geldi.” Bu iki kayıt birlikte, Peyk Dede'nin Sezâî'ye kendi arzusuyla geldiğini ve onun dâiresinde feyz aldığını gösterir.

Çerçeve. Bir dervişin hayatının menkıbeden değil, şeyhinin mektuplarından takip edilebilmesi ender bir imkândır: mektup, yazıldığı anın kaydı olduğu için sonradan kurulan silsile anlatılarından daha güçlü bir delildir. Sefîne burada kaynağını (mektubu gösteren kişiyi ve mecmuayı) açıkça vermekle, kendi nakil zincirini de okura bırakmış olur.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ.
TARİHÎ KAYIT

Mektupları

Bir gün urefa vü hulefa-yı Gülşeniyye'den Şehri Efendi, nezd-i acizlye gelerek, Hz. Plr'in damad-ı mükerremlerine yazdıkları mektubu irae ile, bunda Peyk Dede'ye dfür olan fıkradan istinbiit-ı hakikat ettim.

Metni gösterMetni daralt

Bir gün urefa vü hulefa-yı Gülşeniyye'den Şehri Efendi, nezd-i acizlye gelerek, Hz. Plr'in damad-ı mükerremlerine yazdıkları mektubu irae ile, bunda Peyk Dede'ye dfür olan fıkradan istinbiit-ı hakikat ettim. Pir efendimiz buyuruyorlar ki: "Peyk Derviş Ahmed gelip birkaç zaman sizin hücrede halvet edip, tekrar etvaM enva, rıyla müşahede ettirip, sikkeleyip , ol tarafa gönderdik.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 3.
TARİHÎ KAYIT

Mektupları 1

Bir gün urefa vü hulefa-yı Gülşeniyye'den Şehri Efendi, nezd-i acizlye gelerek, Hz. Plr'in damad-ı mükerremlerine yazdıkları mektubu irae ile, bunda Peyk Dede'ye dfür olan fıkradan istinbiit-ı hakikat ettim.

Metni gösterMetni daralt

Bir gün urefa vü hulefa-yı Gülşeniyye'den Şehri Efendi, nezd-i acizlye gelerek, Hz. Plr'in damad-ı mükerremlerine yazdıkları mektubu irae ile, bunda Peyk Dede'ye dfür olan fıkradan istinbiit-ı hakikat ettim. Pir efendimiz buyuruyorlar ki: "Peyk Derviş Ahmed gelip birkaç zaman sizin hücrede halvet edip, tekrar etvaM enva, rıyla müşahede ettirip, sikkeleyip , ol tarafa gönderdik.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 3.

ÖĞÜT

Öğütleri

Ahlâk, irşad ve yaşayışa ilişkin sözler

2 kayıt

İlk 2 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Söz ve öğüt

Plr'in damad-ı mükerremlerine yazdıkları mektubu irae ile, bunda Peyk Dede'ye dfür olan fıkradan istinbiit-ı hakikat ettim.

Metni gösterMetni daralt

Plr'in damad-ı mükerremlerine yazdıkları mektubu irae ile, bunda Peyk Dede'ye dfür olan fıkradan istinbiit-ı hakikat ettim. Pir efendimiz buyuruyorlar ki: "Peyk Derviş Ahmed gelip birkaç zaman sizin hücrede halvet edip, tekrar etvaM enva, rıyla müşahede ettirip, sikkeleyip , ol tarafa gönderdik. İnşaa'llah, encamı da hayr olur." Yine Mektubiit,ı Seziil'de gördüm ki: "Peyk Derviş Ahmed tarafımıza arzu edip geldi.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 3.
TARİHÎ KAYIT

Söz, öğüt ve irşad kaydı 1

Plr'in damad-ı mükerremlerine yazdıkları mektubu irae ile, bunda Peyk Dede'ye dfür olan fıkradan istinbiit-ı hakikat ettim.

Metni gösterMetni daralt

Plr'in damad-ı mükerremlerine yazdıkları mektubu irae ile, bunda Peyk Dede'ye dfür olan fıkradan istinbiit-ı hakikat ettim. Pir efendimiz buyuruyorlar ki: "Peyk Derviş Ahmed gelip birkaç zaman sizin hücrede halvet edip, tekrar etvaM enva, rıyla müşahede ettirip, sikkeleyip , ol tarafa gönderdik. İnşaa'llah, encamı da hayr olur." Yine Mektubiit,ı Seziil'de gördüm ki: "Peyk Derviş Ahmed tarafımıza arzu edip geldi.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 3.

KAVRAM

Kavram dünyası

Bu şahsiyetle birlikte öne çıkan düşünceler

3 kayıt

İlk 3 kayıt gösteriliyor

KAVRAM

Hücrede halvet, sikke giydirilmesi ve gönderilişi

Hasan Sezâî, damadına yazdığı mektupta Peyk Dervîş Ahmed'in hücrede halvete girdiğini, etvârını gördürdüğünü, sikke giydirip gönderdiğini bildirir.

Metni gösterMetni daralt

Hasan Sezâî'nin damadına yazdığı mektupta Peyk Dede için şu satırlar geçer: “Peyk Dervîş Ahmed gelip birkaç zaman sizin hücrede halvet edip … sikkeleyip ol tarafa gönderdik. İnşâallah, encâmı da hayr olur.” Cümlenin ortasındaki ibare metinde okunaklı olmadığı için burada boş bırakılmıştır.

Kayıt, sülûkün üç merhalesini tek cümlede toplar: belirli bir hücrede halvet, etvârın şeyh nezâretinde geçirilmesi ve sikke giydirilerek bir başka beldeye gönderilmesi. Sezâî'nin “encâmı da hayr olur” temennisi, henüz yolun başındaki bir dervişten söz edildiğini düşündürür.

Çerçeve. Sikke giydirmek, Gülşenî-Halvetî usulünde dervişin belli bir merhaleyi tamamladığının alâmetidir; “ol tarafa gönderdik” ifadesi ise irşad ağının şeyhler arası sevk ile işlediğini gösterir. Bu bilgi menkıbe değil, mektup kaydıdır; ancak halvet süresinin ne kadar olduğu ve gönderildiği yerin neresi olduğu metinden anlaşılmamaktadır.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ.
KAVRAM

Silivrikapı'daki zâviyesi ve sonradan Kādirî tekkesi oluşu

İstanbul'da Silivrikapı dâhilinde bir zâviye kurmuş; bu zâviye sonradan Kādirî tekkesine dönüşmüş ve meşîhatine Şeyh Gālib Efendi tayin edilmiştir.

Metni gösterMetni daralt

Sefîne, Peyk Ahmed Remzî'nin İstanbul'da Silivrikapı dâhilinde bir zâviye tesis ettiğini kaydeder. Aynı cümlenin devamında, bu zâviyenin bilâhare Kādirî tekkesi olduğu ve meşîhatine Şeyh Gālib Efendi'nin tayin edildiği belirtilir.

Böylece Gülşenî bir dervişin kurduğu mekân, sonraki dönemde başka bir tarîkatın hizmetine geçmiş olur; kaynağın verdiği tek somut mekân bilgisi de budur.

Çerçeve. İstanbul tekkelerinde meşîhatin ve tarîkat nispetinin zamanla değişmesi istisna değil, olağan bir durumdur: vakıf ve bina kalıcıdır, yol nispeti postnişine göre değişebilir. Bu kayıt, kurucusunun adı bugün türbesiyle yaşayan bir zâviyenin kurumsal geçmişinde nasıl bir kırılma bulunduğunu göstermesi bakımından değerlidir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ.
TARİHÎ KAYIT

Tekke ve irşad mekânı 1

Sezal'den mazhar-ı feyz olmuştur. lstanbul'da Silivrikapı dahilinde bir zavi­ ye te'sls eylemişti. Bu zaviye bi'l-ahare Kadiri tekkesi olmuş ve meşlhatine Şeyh Galib Efendi ta'yln kılınmıştı. Bir gün urefa vü hulefa-yı Gülşeniyye'den Şehri Efendi, nezd-i acizlye gelerek, Hz.

Metni gösterMetni daralt

Sezal'den mazhar-ı feyz olmuştur. lstanbul'da Silivrikapı dahilinde bir zavi­ ye te'sls eylemişti. Bu zaviye bi'l-ahare Kadiri tekkesi olmuş ve meşlhatine Şeyh Galib Efendi ta'yln kılınmıştı. Bir gün urefa vü hulefa-yı Gülşeniyye'den Şehri Efendi, nezd-i acizlye gelerek, Hz.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 3.

MEKÂN BAĞLANTILARI · VERİTABANI

Tekke, türbe ve irşad coğrafyası

SAYFA KAYNAKÇASI

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

  1. [1]Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ
  2. [2]Sefîne-i Evliyâ - Cilt 3
  3. [3]Hatırat / İstanbul Ziyaretgâhları uygulaması, sürüm 1.0.5 — çıkarılmış veri kümesi
Ortak kaynak kataloğunu aç →