Nefeszâde Mustafa Efendi

Amasya’dan İstanbul’a

Amasya’da doğdu. Kaynağın salih bir kişi diye andığı Hacı Nefes’in oğluydu; bu sebeple Nefeszâde adıyla tanındı. Dönemin âlimlerinden tahsil gördükten sonra Ebüssuûd Efendi’den mülâzemet aldı.

Medrese kariyeri

Kazzâzhâne’den Kapudan Ali Paşa, Yeni Ali Paşa, Eyüp, Sahn-ı Semân ve Sultan Selim medreselerine yükseldi. 1010/1601-02’de Sultan Selim Medresesi’nde müderrislerin başında bulunuyordu.

Poyraz vakası ve dönüşü

Sunullah Efendi çevresinde gelişen “poyraz vakası” sırasında onun tarafında görüldüğü için Amasya fetvasına tayin edildi; görevi kabul etmeyince azledildi ve bir süre gizlendi. Sunullah Efendi yeniden şeyhülislâm olunca Vefâ’daki Hâkāniyye Medresesi’ne getirildi. Bu kayıt bir mezhep ihtilafından ziyade dönemin ilmiye siyaseti içinde değerlendirilmiştir.

En‘âm dersi ve risalesi

1006/1597-98’de Valide Sultan’ın yaptırdığı yeni medresenin umuma açık ilk dersinde En‘âm sûresinin başlangıcı işlendi. Nefeszâde, Yavuz Çelebi ile birlikte dersin iki ana hocasından biriydi. Nev‘îzâde, o meclis için yazdığı risaleyi gördüğünü ve ilmî seviyesinin buradan anlaşılacağını söyler.

Vefatı

1011 Zilkadesinin on birinci günü verem hastalığından vefat etti. Fâtih Camii’nde cenaze namazı kılındıktan sonra Emir Buhârî Tekkesi yakınında defnedildi.