Naîmî Çeşmecizâde Nimetullah

Yol medreselerinde basamak basamak yükseldikten sonra dokuz yüz altmış tarihinde İstanbul'daki Kadı Hüsam Medresesi'nde hâriç rütbesini elde etti.

On sene kadar bu medresede ifâde hizmetine girişti, tahkik ve icâde işini üstlendi. Dokuz yüz yetmiş dört senesinin Ramazan ayında vefat etti; kaynağın ölümünü anlatan cümlesi, lakabına yakışır biçimde bir çeşme istiaresiyle kurulmuştur: âb-ı hayât çeşmesinin yolu kapanmıştır.

Hakkındaki değerlendirmenin en canlı kısmı bir şahitliğe dayanır: talebesi Niksârîzâde, hocasının yüce faziletlerini naklederdi.

Ona göre hocasının tahkik kaleminin bereketi telif tarlasını sulamış, riyâzî ilimler bahçesi onun elinde yemyeşil kalmış, dibi görünmez kelâm havuzları mîzan ilminin terazisiyle hüner kaynağına dönüşmüştü. Kaynak bu övgüleri aktarırken, Niksârîzâde'nin methinde «tasdiki güç mübalağalara» vardığını da açıkça belirtir.

Kendisi ise şöyle tarif edilir: dağınık ilimleri bir araya getiren, âbid ve ârif, mârifetler mecmuası, hüsn-i hat ve inşâda mâhir, ilim ehli ve şair bir zat.