Ara
Menü

Mehmed Selîm Efendi

Mehmed Selîm Efendi (1661-1726), nişancılık, Galata ve Üsküdar kadılığı ile fetva eminliğinde bulunan; üç dilde eser veren Osmanlı âlim ve şairidir.

Doğum
1661
Vefat
1726
Unvan
Osmanlı nişancısı, kadısı ve divan şairi

Ailesi ve doğumu

Mehmed Selîm b. Hüseyin, Gölbâzârî Hüseyin Efendi'nin oğludur. 1072/1661-62'de doğdu. İsmail Ağazâde Ali Efendi'nin Kudüs kadılığına tayini sırasında Muharrem 1091/Şubat-Mart 1680'de ilmiye mülâzemeti aldı.

Medrese ve bürokrasi güzergâhı

Havâss-ı Mahmud Paşa, Anbar Gazi, Cafer Paşa, İsmihan Sultan, Sahn-ı Semân, Şeyhülislâm Muîd Ahmed, Kasımpaşa ve Hâkāniyye-i Vefâ medreselerinde görev yaptı. Şeyhülislâm Feyzullah Efendi'nin çevresinde mektupçuluk yaptığı için Edirne Vak‘ası'nın ardından iki yıldan fazla görev dışında kaldı; daha sonra Molla Gürânî ve başka medreselerle ilmiye yoluna döndü.

Nişancılık ve kadılıklar

1128/1716'da nişancı oldu. Üsküdar ve Galata kadılıklarında, fetva eminliğinde bulundu; Mekke payesi aldı. Bu idarî ve ilmî görevler tarikat aidiyeti olarak yorumlanmadı.

Vefatı ve defni

11 Zilhicce 1138/10 Ağustos 1726 Cumartesi gecesi Kanlıca'daki sahilhânesinde vefat etti. Üsküdar Vâlide Sultan Camii'ndeki cenaze namazından sonra Karaca Ahmed Zâviyesi yakınında, babası ile şair Kâmî Efendi'nin yanına defnedildi. Defin çevresi tek başına yol bağlantısı sayılmadı.

İlim, dil ve şiir

Fıkıh ve usulün yanı sıra aklî ve naklî ilimlerde yetişti; Arapça, Farsça ve Türkçe şiir ve nesir kaleme aldı. Selîm mahlasıyla mürettep bir divan oluşturdu. Şeyhî'nin seçtiği şiirler ayrı eser katmanında sunulmuştur.

COĞRAFÎ HAFIZA3 coğrafî bağlantı
Koordinatlı mekânŞehir düzeyi3 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

Ağ ve yol

Hayatından kayıtlar

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Hoca, talebe ve irşad bağı

Gölpazarlı Hüseyin Efendi (babası).

Metni gösterMetni daralt

Gölpazarlı Hüseyin Efendi (babası).

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: İSAM Ulema Veritabanı.

Eserleri ve metinleri

İlk 2 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Selîm Dîvânı'ndan

Gölbâzârîzâde Mehmed Selîm'in Vekāyi‘u’l-fuzalâ'da aktarılan gazel ve beyitlerinden geniş bir seçki.

Metni gösterMetni daralt

Dil kim dehânın öpmeği dâim hayâl eder
Yok yere vehme uymuş o fikr-i muhâl eder

Sîmîn-teninle mûy-ı miyânında bahs eden
Vâsıl olunca künhine çok kîl ü kâl eder

Ruhsat verirse gör mey-i la‘lin gönül anı
Kat kat tebessüm-i nemekîni helâl eder

Baksam cemâline ruhı gül-reng-i şerm olur
Gûyâ ki aklım almağıçün bana âl eder

O dem ki neşve-i meyden izârı gül gül olur
Safâ-yı bezm-i ümîde kadeh kadeh mül olur

N'ola görünse hatı pîşgâh-ı zülfinde
Bahâr mevsimidir şimdi saçlı sünbül olur

O şehnâzın lebinden tâze-nakş bûselik iste
Gönül uşşâkdan feryâd-ı köhne-kârı kim dinler

Serâser şeş-cihât-ı rub‘-ı meskûn bezm-i hayretde
Sadâ-yı çâr-pâre nağme-i şeş-târı kim dinler

Ne geşt-i bâğ ne seyr-i hisâra çekmektir
Murâd o servi hemân bir kenâra çekmektir

Nihân getirmeyelim duhter-i rezi bezme
Yiğitlik anı begüm âşikâre çekmektir

Yürüt piyâleyi zehr-i gam ise de sâkî
Hüner bu sâgarı da aşk-ı yâra çekmektir

Dil-i âşüftemi ol turre-i tarrâra gösterdim
Uçurdum saydgâh-ı yâra bir âvâre gösterdim

Girîbân-çâk olup sînemde bir bir şerhalar çektim
O tıfla bir nakışlı nâzenîn gehvâre gösterdim

O tıfl-ı nev-resi ârâyiş-i âgûş-ı vasl ettim
Derûn-ı hâlede ağyâra bir meh-pâre gösterdim

Haylî sirişki verdim akın kûy-ı dilbere
Dil verdim anda bir gözü hûn-rîz kâfire

Uşşâka kibr ü kîn ile bir kasdı var gibi
Bir yere geldi kaşları etti müşâvere

Dîdâr-ı ceyş-i hüsnü yazıldı gelip hatı
Serdâr-ı kâkül olsa revâdır bu leşkere

Sâkî ayak ayak yürüt imdâdına meyi
Gam hayli demdir etti Selîm'i muhâsara

Salındırdı yanınca âhir ol serv-i hırâmânı
Gönül n'ettiyse etti kendüye bir tâze uydurdu

Ne hoş düştü hat-ı nev-levha-i ruhsâr-ı yâr üzre
Felek mecmûa-i hüsne aceb şîrâze uydurdu

Gönül tıflın gözümden sakınırken ben Selîm ol şûh
Anı başdan çıkardı bir levend-i tâze uydurdu

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-fuzalâ, c. IV, s. 3155-3167.
TARİHÎ KAYIT

Eser kaydı

Divan.

Metni gösterMetni daralt

Divan.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: İSAM Ulema Veritabanı.

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

  1. [1]Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-fuzalâ, c. IV, s. 3155-3167
  2. [2]İSAM Ulema Veritabanı
Ortak kaynak kataloğunu aç →