Ara
Menü

Şeyh İbrâhim-i Erdebîlî

Şeyh İbrâhim-i Erdebîlî (ö. 1447), Hâce Ali'nin oğlu, Şeyh Cüneyd'in babası ve 1429-1447 arasında Erdebil merkezli Safeviyye irşad ağının başındaki sûfîdir.

Vefat
1447
Unvan
Safeviyye postnişini

Ailesi ve postnişinliği

Safeviyye şeyhi Hâce Ali'nin oğludur. Babasının 1427 veya 1429'da vefatından sonra Erdebil'deki merkez tekkenin başına geçti ve 1447'deki vefatına kadar irşad faaliyetini sürdürdü. Kaynaklarda Şeyh İbrâhim veya Şeyh Şah adıyla da anılır.

Erdebil tekkesi

Onun devrinde Safeviyye, yalnız Erdebil çevresine kapanmış bir yapı değildi; Anadolu, Azerbaycan ve komşu bölgelerdeki mürid ve halife ağları merkez tekkeyle irtibatını koruyordu. Bu yaygın ilişki ağı, daha sonraki siyasî gelişmelerle aynı şey değildir ve İbrâhim'in dönemi sonradan oluşan Safevî Devleti'nin kurumları geriye doğru taşınarak okunmamalıdır.

Sonraki nesil

Yerine oğlu Şeyh Cüneyd geçti. Tarikatın siyasî ve askerî karakterinin belirginleşmesi esas olarak Cüneyd ve onun oğlu Haydar dönemlerinde hızlandı. Bu sebeple eski kayıttaki bütün dönüşümü doğrudan İbrâhim'e bağlayan ve mezhep mensuplarını tahkir eden ifade çıkarıldı; aile silsilesi ile tarihî dönüşüm birbirinden ayrıldı.

Bayramiyye-Himmetiyye tâcı
BAĞLI YOLUN MADDÎ HAFIZASIBayramiyye-Himmetiyye tâcı

Terksiz Himmetiyye tâcı. Müze kaydında Himmetzâde Dergâhı'nın son şeyhi Tâhir Himmetoğlu ile ilişkilendirilir.

Ağ ve yol

Menkıbeler

İlk 1 kayıt gösteriliyor

MENKIBE · GELENEK İÇİ

Pederinden iktibas-ı envar edip, tac-ı keramet ve hırka-i tarikatı giymiş ve derya-yı…

Pederinden iktibas-ı envar edip, tac-ı keramet ve hırka-i tarikatı giymiş ve derya-yı ma'rifete dalmıştır. Bunun oğlu Şeyh Cüneyd, onun oğlu Şeyh Haydar olup, Nuşirevan tarafından katl olunmuştur.

Tam anlatıyı okuAnlatıyı daralt
Menâkıbnâme’de tam metni aç
Gelenek içi anlatı

Bu bölüm kaynak biyografideki bağlamıyla verilir; tarihî biyografiyle aynı kesinlik düzeyinde değerlendirilmez.

İBRAHİM-İ ERDEBiLi Hace Ali'nin oğludur. Pederinden iktibas-ı envar edip, tac-ı keramet ve hırka-i tarikatı giymiş ve derya-yı ma'rifete dalmıştır. Bunun oğlu Şeyh Cüneyd, onun oğlu Şeyh Haydar olup, Nuşirevan tarafından katl olunmuştur. Rafiziler ile müluk-ı Safa­ viyye ondan türedi. ŞEYH HAM

Bu anlatı gelenek hafızasına aittir; doğrulanabilir tarihî olayla aynı kesinlikte sunulmaz. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 2.