COĞRAFİ HAFIZA · CANLI VERİ

Tasavvuf haritası

Harita, Directus’taki mekân koleksiyonundan otomatik beslenir. Yapı koordinatları ve şehir düzeyindeki tarihî kayıtlar birbirinden ayrılır; konumu bulunmayan kayıtlar araştırma dizininde kalır.

Koordinatlı mekânŞehir düzeyi3550 nokta · 3548 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

3679toplam tarihî kayıt

3551haritada görünür

128konumu araştırılıyor

633şehir / bölge

Ayrıntılı mekân dizini →

METİN ALTERNATİFİ · SÜZÜLMÜŞ DİZİN913–960 / 3679

Haritadaki kayıtların klavyeyle erişilebilir metin karşılığı. Her sayfada en fazla 48 mekân gösterilir.

Mekke · Suudi ArabistanMekke (hac)Nakşibendî Mahmud Çelebi'den inâbe alarak tasavvufa yöneldikten hemen sonra hacca gitti ; dönüşünde 930 (1524) yılında Sarıca Paşa Medresesi müderrisliğine tayin edildi. İlişkili kişi dosyası Sürûrî Mustafa Çelebi : Sürûrî Mustafa Çelebi (ö. 969/1562), Gelibolu doğumlu; Emir Buhârî çevresinde tasavvuf terbiyesi alan, Mesnevî okutan ve Arapça, Farsça, Türkçe yaklaşık otuz eser veren âlimdir.KOORDİNATLI Mekke · Suudi ArabistanMekke Mevlevîhânesi1102'de (1691) hac için Mısır'dan ayrılıp Mekke'ye geldiğinde buranın şeyhliğini yaptı; 1112'de (1700) Medine'den Mekke'ye dönünce tekrar aynı tekkeye şeyh oldu. İlişkili kişi dosyası Müneccimbaşı Ahmed Dede (Âşık) : Müneccimbaşı Ahmed Dede (yaklaşık 1630-1702), Selânik'te yetişen; Mevlevî terbiyesiyle tefsir, hadis, matematik ve astronomi tahsilini birleştiren Osmanlı müneccimbaşısı, tarihçisi, müellifi ve şairidir.KOORDİNATLI Mekke · Suudi ArabistanMekke ve Arafat1258/1842'de çıktığı hac yolculuğunun varış noktası. Medine'den sonra bir deve kiralayarak Mekke'ye gitti, Arafat'taki Cebel-i Rahme'ye yürüyerek çıkıp indi ve hac farîzasını yerine getirdi. Dönüşte Cidde'den bindiği geminin direğinin kırılıp su alması ve “Yâ Şâh-ı Nakşibend” nidâsıyla kurtuluş anlatısı bu yolculuğa aittir.KOORDİNATLI Mekke · Suudi ArabistanMekke ve çevresindeki vadilerŞeyh Bakkāl'ın “fetih sana Mısır'da değil Mekke'de gelecek” işareti üzerine geldiği şehir. Muhtemelen 613-628 (1216-1231) yılları arasında Mekke çevresindeki dağ ve vadilerde çile çıkardı; kaynak bu çetin dönemin ruhî hayatında derin izler bıraktığını söyler. 628'de burada Avârifü'l-maârif müellifi Şehâbeddin es-Sühreverdî ile görüştü.KOORDİNATLI Mekke · Suudi ArabistanMekke — Ahmed Yekdest-i Cüryânî’nin irşad çevresiHarem-i şerif çevresindeki irşad Ahmed Yekdest-i Cüryânî, Muhammed Ma‘sûm Sirhindî tarafından Mekke’de irşadla görevlendirildi. Hac mevsimlerinde farklı coğrafyalardan gelen âlim ve sûfîlerle buluşan sohbet halkası, Müceddidiyye’nin Hicaz dışına taşınmasında etkili oldu. Koordinatın sınırı İşaret Mescid-i Harâm merkezini gösterir. Şeyhin kesin ikamet, tekke veya kabir parseli doğrulanmadığından belirli bir yapı iddiası taşımaz.KOORDİNATLI Mekke · Suudi ArabistanMekke — Kebîrîzâde'nin son kadılığı ve vefat yeri1133'te Mekke-i Muazzama kadılığına tayin edildi; şehre vardıktan sonra 1134 şevvalinde burada vefat etti. İlişkili kişi dosyası Kebîrîzâde Abdurrahman Efendi : Kebîrîzâde Abdurrahman Efendi (ö. 1722), İstanbul ve Edirne medreselerinden Halep, Edirne ve Mekke kadılıklarına uzanan bir ilmiye kariyeri sürdüren Osmanlı âlimidir.KOORDİNATLI Mekke · Suudi ArabistanMekke — hac durağıAbdurrahim Efendi 1125/1713’te hac vazifesini yerine getirdi. Biyografideki yeri Çâker Ağa Şeyhi Abdurrahim Celvetî (ö. 1125/1713), Bursa Mecnun Dede Mahallesi imamı Hattat Abdullah Efendi’nin oğlu; Sun‘ullah Efendi’nin hizmetinde yetişen, Bursa Ulu Camii’nde sabah ve akşam zikir halkası kuran ve hac dönüşünde Maân menzilinde vefat eden Celvetî şeyhidir. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Mekke — hac durağı” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLI Mekke · Suudi ArabistanMekke — hac yolculuğuHamza Efendi 1084/1673-1674’te hac vazifesini yerine getirdi. Biyografideki yeri Çağalı Şeyh Hamza Efendi (1014-1111/1605-1700), Bolu’nun Çağa yöresinden İstanbul’a gelerek medrese tahsili gören, Abdülehad Nûrî’nin yanında Halvetî-Sivâsî terbiyesini tamamlayan; Mehmed Ağa Dârülhadisi, Haseki ve Ayasofya kürsüleri ile Bayram Paşa Zâviyesi’nde hizmet eden muhaddis, vaiz ve şeyhtir. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Mekke — hac yolculuğu” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLI Mekke · Suudi ArabistanMekke — hac yolculuğuMekke — hac yolculuğu. Hac güzergâhının şehir ölçeğindeki işaretidir. Biyografideki yeri Ali b. Meymûn el-Mağribî (1450–1511), Mağrib’den Hicaz, Suriye, Lübnan ve Bursa’ya uzanan irşad ağıyla Şâzeliyye’nin Anadolu’daki ilk güçlü temaslarından birini kuran; zühd, sünnete bağlılık ve doğrudan terbiye anlayışıyla tanınan sûfî ve âlimdir. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Mekke — hac yolculuğu” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLI Mekke · Suudi ArabistanMekke — İbn Gānim’in hac yolculuklarıİbn Gānim’in iki hac yolculuğunun coğrafî kaydıdır. Biyografideki yeri Nûrüddîn Ali b. Muhammed İbn Gānim el-Makdisî (1514–1596), Kahire’de yetişen büyük Hanefî fakihlerinden; kıraat, tecvid, hadis, tefsir, kelâm ve Arap dili alanlarında eser veren müderristir. Son yıllarında Kerîmüddin el-Halvetî vasıtasıyla Halvetiyye’ye intisap etmiştir. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Mekke — İbn Gānim’in hac yolculukları” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLI Mekke · Suudi ArabistanMekke — Şeyh Ahmed Hatîb Sambasî’nin ilim ve irşad çevresiHaremeyn’de tahsil Ahmed Hatîb 1820’de Mekke’ye geldi; fıkıh, hadis ve tasavvuf tahsilinden sonra buraya yerleşti. Câvî halkası Nusantara’dan hac ve tahsil için gelen öğrencilere ders verdi. Kādiriyye-i Nakşibendiyye’nin başlıca halifeleri bu Mekke merkezli ilim ve irşad çevresinde yetişti. Vefatı Kaynakların çoğu 1875’te Mekke’de vefat ettiğini kabul eder. Kesin kabir noktası doğrulanmadığından harita Harem çevresini yaklaşık merkez olarak gösterir.KOORDİNATLI Mekke · Suudi ArabistanMekke-i Mükerreme1010 Safer’inde kadılığına tayin edildiği şehir; aynı yılın Şâban ayında vefat haberi buradan İstanbul’a ulaştı. İlişkili kişi dosyası Kavalalızâde Abdülvehhâb Efendi : Kavalalızâde Abdülvehhâb Efendi (ö. 1010/1601), medrese ve Haremeyn kadılıklarının yanında matematik, astronomi, geometri ve hesap ilimlerindeki yetkinliğiyle tanınmış Osmanlı âlimidir.KOORDİNATLI Mekke · Suudi ArabistanMekke-i MükerremeBahşî'nin, tekkenin postunu oğluna bıraktıktan sonra Hicaz'a gidip mücâvir olarak yerleştiği şehir. 1098/(1687) vefatı bu dönemin sonunda kaydedilir. İlişkili kişi dosyası Seyyid Muhammed Bahşî el-Halebî : Seyyid Muhammed Bahşî el-Halebî (1628–1687), Halep ve Şam’da yetişen; Şeyh İhlâs’a intisap ederek İhlâsiyye Tekkesi’nde onun yerini alan âlim, müellif ve şeyhtir.KOORDİNATLI Mekke · Suudi ArabistanMekke-i MükerremeSefîne, Şeyh Murâd'ın seyahat hattında Hicaz'a dönüşünü ve en az üç defa haccettiğini kaydeder; üçüncü haccının ardından Kahire'ye, oradan Şam'a geçmiştir. İlişkili kişi dosyası Şeyh Murâd el-Özbeki en-Nakşıbendi : ŞEYH MURAD el-ÖZBEKİ en-NAKŞiBENDİ Keşmir veya Kabil beldesinden neş'et eyledi. 105 5/( 1 645) tarihinde dünyaya zi net-bahş olmuştur. Henüz üç yaşındayken ayaklarına felç arız olmakla kötürüm bir halde kaldı. Fakat atideki tafsilden ma'lum olacağı üzre, ayakları sağlam olandan zi yade dünyayı dolaştı. Sinni kemal bulunca, tahsll- i kemalata başlayıp…KOORDİNATLIMekke · Suudi ArabistanSüleymaniye Medresesi (Mekke)Sefîne'ye göre Harem-i Şerîf'e nâzır konumdaki medrese; İsmâil en-Nüvvâb burada müderrislik yapmış, aynı yerde hastaları muayene edip ilâçlarını tertip etmiştir. Metin binanın tam yerini vermez. İlişkili kişi dosyası İsmâil en-Nüvvâb : İsmâil en-Nüvvâb, Hindistan kökenli; Mekke'de Süleymaniye Medresesi'nde ders veren, hastaları tedavi eden ve İbrâhim er-Reşîd'den irşad izni alan sûfî âlimdir.KOORDİNATLI Mekke-Medine yolu · Suudi ArabistanMüşellel (Kudeyd)Yetmiş-yetmiş iki yaşında, bir hac veya umre yolculuğu sırasında Kudeyd mevkiinde vefat edip Müşellel'de defnedildiği yer. Konum çok yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Kâsım b. Muhammed b. Ebû Bekir : Kâsım b. Muhammed b. Ebû Bekir (yaklaşık 657–725), Hz. Âişe’nin yanında yetişen, Medine’nin yedi fakihinden sayılan güvenilir hadis râvisi; bazı tasavvuf silsilelerinde Ca‘fer es-Sâdık’tan önce yer alan tâbiî âlimidir.KOORDİNATLI Râbiğ · Suudi ArabistanRâbiğHacıların ihrama girdiği mevki; ikinci hac yolculuğunda Medine'den Mekke'ye giderken burada koleradan vefat etti (1262/1846). İlişkili kişi dosyası Kuşadalı İbrâhim Efendi : Kuşadalı İbrâhim Efendi (1774–1846), Şâbâniyye'nin Çerkeşiyye hattından doğan İbrâhimiyye kolunun pîri; tekke ve kıyafet yerine sohbeti, iç terbiyeyi ve mânaya yönelişi öne çıkaran Osmanlı sûfîsidir.KOORDİNATLI el-Ulâ civarı · Suudi ArabistanVâdilkurâ120 kadar sahâbî ile görüştükten sonra gidip kendini ilme verdiği yer. Konum vadinin genel hattına göre yaklaşık verilmiştir. İlişkili kişi dosyası Hasan-ı Basrî : Hasan-ı Basrî (21/642–Receb 110/Ekim 728), Medine’de sahâbe çevresinde yetişip Basra’da tefsir, hadis, fıkıh, kelâm, vaaz ve zühd geleneğini şekillendiren tâbiî âlimidir; sonraki tasavvuf silsilelerinin ortak erken halkalarındandır.KOORDİNATLI el-Ulâ çevresi · Suudi ArabistanVâdilkurâKervanın ulaştığı yer; kendisini çölden geçirmesi için her şeyini verdiği tüccar onu burada köle olarak sattı. İlişkili kişi dosyası Selmân-ı Fârisî : Selmân-ı Fârisî (ö. 36/656 [?]), hakikat arayışı İran’dan Hicaz’a uzanan, Hendek Gazvesi’ndeki teklifi ve Medâin valiliğindeki zâhid yaşayışıyla tanınan sahâbîdir.KOORDİNATLI Belgrad · SırbistanBelgrad1048/1638'de Anadolu kazaskerliğinden alınıp kadılık ve müftülük verilerek gönderildiği yer; mâzuliyeti kısa sürmüştür. İlişkili kişi dosyası Muîd Ahmed Efendi : Muîd Ahmed Efendi (1648-1725), İstanbul medreselerinden Diyarbakır, Galata ve Edirne kadılıklarına yükselen; Mekke kadılığı yolunda vefat eden Osmanlı âlimidir.KOORDİNATLI Belgrad · SırbistanBelgrad1739 seferine kethüdâ kâtibi sıfatıyla katıldığı ve yeniden zaptı sırasında ordugâhta hizmet yaptığı şehir; hakkında iki risâle yazmıştır. İlişkili kişi dosyası İzzî Süleyman Efendi : İzzî Süleyman Efendi (ö. 1755), 1744-1752 olaylarını yazan Osmanlı vak‘anüvisi; Şeyh Ali Efendi’den Nakşibendî hilâfeti alan ve Şeyh Murad Tekkesi için 1748’de kapsamlı bir vakıf kuran bürokrat, şair ve hattattır.KOORDİNATLI Belgrad · SırbistanBelgrad — KadılıkMustafa Efendi’nin kadılık güzergâhı 1112/1700’de Siroz’dan nakledildiği kadılık merkezi. Harita işareti tarihî mahkeme binasını değil, kaynakta adı geçen şehir merkezini gösterir. Biyografideki yeri Akhisarlı Şeyhzâde Mustafa Efendi (ö. 6 Zilkade 1137/17 Temmuz 1725), Feyzullah Efendi’den mülâzemet aldıktan sonra Siroz, Belgrad, Lefkoşa, Kütahya, Erzurum, Kayseri ve Eyüp kadılıklarında bulunan Osmanlı âlimidir. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Belgrad — Kadılık” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLI Smederevo · SırbistanSemendireBalkanlarda dolaştığı en batı uçlardan biri. İlişkili kişi dosyası Otman Baba : Otman Baba, Hüsam Şah (780/1378-79–8 Receb 883/5 Ekim 1478), Anadolu’dan Rumeli’ye uzanan hareketli irşadı, yörük-abdal çevresi ve Küçük Abdal’ın Vilâyetnâme’sinde korunan hatırasıyla Balkan tasavvuf tarihinin başlıca Kalenderî şahsiyetidir.KOORDİNATLI Hatlon · TacikistanHuttalânHalifesi ve damadı Hâce İshak Huttalânî'nin bulunduğu kasaba; cenazesi önce buraya nakledilmiştir. Huttalânî 826/1423'te Şâhruh tarafından idam edilmiş, Hemedâniyye onun iki halifesi etrafında ikiye ayrılmıştır. Konum yaklaşıktır.KOORDİNATLI Hatlon · TacikistanHuttalânKübrevî şeyhi Hâce İshak Huttalânî'ye intisap ettiği yer; 827/1424'te Vali Bayezid'in baskınında şeyhi burada öldürülmüş, kendisi tutuklanmıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Nûrbahş : Muhammed Nûrbahş, İshak Huttalânî çevresindeki Kübrevî terbiyesi, mehdîlik iddiası etrafındaki siyasî gerilimler ve sonraki Nurbahşiyye kollarıyla XV. yüzyıl İran tasavvuf tarihinin tartışmalı ismidir.KOORDİNATLI Hisar · TacikistanYa‘kūb-i Çerhî TürbesiGissar (Hisar) vadisinde bulunan türbe; Tacikistan'da müslümanların sıkça ziyaret ettiği türbeler arasında sayılır. Tacikler arasında en yaygın tarikatın Nakşibendiyye olması bu ziyaret geleneğini besler.KONUM BEKLİYOR Hisar (Hisârışâdmân) · TacikistanHisârışâdmânÇerhî'nin, Alâeddin Attâr'ın vefatından sonra yerleştiği ve 851 (1447) yılında vefat ettiği bölge; bugün Tacikistan sınırları içindedir. Harap olan türbesi Sovyet rejiminin yıkılmasından sonra restore edilmiştir.KOORDİNATLI Kûlab · TacikistanMîr Seyyid Ali Hemedânî TürbesiCenazesi önce Huttalân'a nakledilmiş, daha sonra buraya defnedilmiştir; bugün Tacikistan'ın en büyük ziyaretgâhlarındandır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Ali Hemedânî : Seyyid Ali Hemedânî, Kübrevî öğretisini Horasan, Mâverâünnehir ve Keşmir arasında taşıyan seyahatleri, halifeleri ve eserleriyle Hemedâniyye çevresinin merkezidir.KOORDİNATLI Vahş · TacikistanVahş1203-1210 arasında oturduğu veya gidip geldiği kasaba; buranın emîri ile ilişki kurmuştu, kadısını ise minberden eleştirenler arasında sayar. İlişkili kişi dosyası Bahâeddin Veled : Bahâeddin Veled (1151-1231), Belh’in ilim ve vaaz geleneğini Horasan, Irak, Hicaz ve Anadolu güzergâhından Konya’ya taşıyan; Maârif’i, Burhâneddin Tirmizî’ye tesiri ve Mevlânâ’nın ilk hocası oluşuyla Mevlevî hafızanın kurucu halkalarından biri olan âlim ve mutasavvıftır.KOORDİNATLI Tunus · TunusTunusOn yaşlarında ilk gittiği, uzletten sonra irşada başladığı ve Başkadı İbnü'l-Berâ'nın kıskançlığı yüzünden terketmek zorunda kaldığı şehir; hac dönüşü Ebü'l-Abbas el-Mürsî için buraya dönmüştür. İlişkili kişi dosyası Ebü’l-Hasan eş-Şâzelî : Ebü’l-Hasen Nûreddin Ali eş-Şâzelî (593/1197–656/1258), Abdüsselâm b. Meşîş’in terbiyesinde yetişip Tunus ve İskenderiye’de irşad halkaları kuran, Şâzeliyye’nin kurucu pîridir.KOORDİNATLI Tunus · TunusTunusYirmi altı yaşında geldiği ve el-Fütûhât'ı ithaf edeceği Şeyh Abdülazîz el-Mehdevî ile tanıştığı şehir; 597'de (1201) tekrar gelip onunla buluşmuş ve aynı yıl hacca çıkmıştır. İlişkili kişi dosyası Muhyiddin İbnü'l-Arabî : Muhyiddin İbnü'l-Arabî (1165–1240), Endülüs'ten Mağrib, Hicaz, Anadolu ve Şam'a uzanan hayatı; el-Fütûhâtü'l-Mekkiyye ile Fusûsü'l-hikem'i ve tasavvuf düşüncesindeki geniş tesiriyle tanınan sûfî müelliftir.KOORDİNATLI Tunus · TunusTunusAlâeddin Efendi'nin Şa‘bâniyye'yi neşretmekle görevlendirildiği ve Sefîne'ye göre yolun yaygınlık kazandığı bölge. Metin "Tunus'ta" ve "o havâlide" der; belirli bir şehir, tekke veya semt adı vermez. İlişkili kişi dosyası Şeyh (Üçüncü) Alâeddin Efendi : Nâsûhîzâde Fazlullah Efendi’nin oğlu Alâeddin Efendi, Şâbâniyye irşadı için Tunus’a gönderilmiş ve 1808’de vefat etmiştir.KOORDİNATLI Tunus · TunusTunus — Menzeliyye yayılma sahasıMenzeliyye kolunun kaynaklarda belirtilen Tunus yayılma sahasını temsil eden yaklaşık coğrafî merkezdir. Ali b. Ammâr el-Menzelî’nin ikamet ettiği kesin bir tekke veya ev olarak okunmamalıdır. Biyografideki yeri Ali b. Ammâr el-Menzelî eş-Şuaybî, XVIII. yüzyılda adına nispet edilen Menzeliyye koluyla tanınan Kādirî şeyhidir. Menzeliyye Cezayir ve Tunus’ta yayılmış, nispeti sonraki icazet hatlarıyla Batı Afrika’ya kadar taşınmıştır. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Tunus — Menzeliyye yayılma sahası” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLI Tûzer · TunusTûzer — Ahmed et-Tebbâsî’ye intisapTûzer — Ahmed et-Tebbâsî’ye intisap. Tûzer şehir merkezi yaklaşık koordinatıdır. Biyografideki yeri Ali b. Meymûn el-Mağribî (1450–1511), Mağrib’den Hicaz, Suriye, Lübnan ve Bursa’ya uzanan irşad ağıyla Şâzeliyye’nin Anadolu’daki ilk güçlü temaslarından birini kuran; zühd, sünnete bağlılık ve doğrudan terbiye anlayışıyla tanınan sûfî ve âlimdir. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Tûzer — Ahmed et-Tebbâsî’ye intisap” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLI Zaghouan · TunusZağvân DağıBir mağarasında bitkiler ve otlarla beslenerek uzlete çekildiği dağ; “Ey Ali! Artık insanların arasına karış da senden istifade etsinler” denilmesi üzerine uzletine son vermiştir. İlişkili kişi dosyası Ebü’l-Hasan eş-Şâzelî : Ebü’l-Hasen Nûreddin Ali eş-Şâzelî (593/1197–656/1258), Abdüsselâm b. Meşîş’in terbiyesinde yetişip Tunus ve İskenderiye’de irşad halkaları kuran, Şâzeliyye’nin kurucu pîridir.KOORDİNATLI İfrîkıye · TunusŞâzileMüridi Ebü'l-Hasan eş-Şâzelî'yi yerleşmesi için gönderdiği belde; Şâzeliyye adını buradan almıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Abdüsselâm b. Meşîş el-Hasenî : Abdüsselâm b. Meşîş el-Hasenî (ö. 625/1228 [?]), Benî Arûs ve Cebelialem çevresinde yaşayan; Ebü'l-Hasan eş-Şâzelî'yi yetiştiren, Salâtü'l-Meşîşiyye ve Şâzelî kaynaklarında korunan öğütleriyle Mağrib tasavvufunda kalıcı iz bırakan sûfîdir.KOORDİNATLI İfrîkıye · TunusŞâzile (Şâzele)Mürşidi Abdüsselâm b. Meşîş'in emriyle yerleşip irşada başladığı belde; tarikatın ve kendisinin adı buradan gelir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ebü’l-Hasan eş-Şâzelî : Ebü’l-Hasen Nûreddin Ali eş-Şâzelî (593/1197–656/1258), Abdüsselâm b. Meşîş’in terbiyesinde yetişip Tunus ve İskenderiye’de irşad halkaları kuran, Şâzeliyye’nin kurucu pîridir.KOORDİNATLI Şâzile · TunusŞâzileTarikata adını veren Ebü'l-Hasan eş-Şâzelî'nin nisbet edildiği yer. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası İbn Atâullah el-İskenderî : Tâcüddîn İbn Atâullah el-İskenderî (ö. 1309), Mâlikî fakihi, vaiz ve Şâzelî şeyhi; amel, ihlâs, tevekkül, fakr ve mârifet öğretisini el-Hikem başta olmak üzere eserleriyle kalıcılaştırdı.KOORDİNATLI Adana · TürkiyeAdanaBalıkesir'den sonra maarif müdürlüğüne getirildiği ilk şehir. İlişkili kişi dosyası Ken‘an Rifâî : Ken‘an Rifâî (1867–1950), Osmanlı maarif teşkilâtında müdür, müfettiş ve öğretmen olarak çalışan; Medine’de Hamza er-Rifâî’den icâzet alan, Hırka-i Şerif’teki dergâhında Mesnevî okutan mutasavvıf ve müelliftir.KOORDİNATLI Adana · TürkiyeAdana (Sîs Kalesi çevresi)Mir'âtü'l-ışk 'a göre Somuncu Baba'nın Bursa'dan göçüp Ceyhan kenarında Nebî Sûfî'nin evine yerleştiği bölge; kapıcıbaşı kıyafetini bırakıp buraya gelerek intisap etti. İlişkili kişi dosyası Hacı Bayram Velî : Hacı Bayrâm-ı Velî, Ankara merkezli Bayramiyye yolunun pîri; medrese ilmi, sohbet, ortak emek ve topluma hizmeti birleştiren 15. yüzyıl sûfîsidir.KOORDİNATLI Adıyaman · TürkiyeHısn-ı Mansûr (Adıyaman)1083 Şevvalinde (Ocak-Şubat 1673) babasının bulunduğu Hısn-ı Mansûr beldesinde doğdu; ailenin "Hısn-ı Mansûrîzâde" nisbesi de buradan gelir. İlişkili kişi dosyası Hısn-ı Mansûrîzâde Mustafa Mûcib Efendi : Hısn-ı Mansûrîzâde Mustafa Mûcib Efendi (1673-1727), İstanbul’un yüksek medreselerinde müderrislikten Halep ve Şam kadılıklarına yükselen; 107 şair biyografisini içeren Tezkire-i Mûcib’i yazan Osmanlı âlimi ve divan şairidir.KOORDİNATLI Afyonkarahisar · TürkiyeAbdürrahim Karahisârî TürbesiKaynak, Abdürrahim Karahisârî'nin türbesinin Karahisar'da Kasım Paşa Camii'nin yanında bulunduğunu bildirir. Ölüm yılı kayıtlarda geçmediğinden türbe, biyografinin en sağlam sabit noktalarından biridir.KOORDİNATLI Afyonkarahisar · TürkiyeAbdürrahim Karahisârî'nin mescidi ve kitap vakfı888 (1483) yılında Karahisar'da tanzim ettirdiği vakfiyeyle servetini ve kitaplarını Afyon'da yaptırdığı mescide vakfetti. Kaynak mescidin adını ve mevkiini vermez; koordinat şehir düzeyindedir. İlişkili kişi dosyası Şeyh Abdurrahim Karahisârî : Abdürrahim Karahisârî, Akşemseddin'in yakınında yetişen Bayramî-Hamzavî çevre öncesi halifelerden; Vahdetnâme ve diğer telifleriyle XV. yüzyıl tasavvuf dilinin önemli müelliflerindendir.KOORDİNATLI Afyonkarahisar · TürkiyeAfyonkarahisarHalifeleri vasıtasıyla adının yayıldığı şehirlerden. İlişkili kişi dosyası Ümmî Sinân : Ümmî Sinân (ö. 1657), Elmalı merkezli Halvetî şeyhi; Niyâzî-i Mısrî, Muslihuddin Mustafa Uşşâkī, Çavdaroğlu Müftî Derviş ve Eroğlu Nûrî gibi isimlerin yetiştiği irşad çevresinin merkez şahsiyetidir.KOORDİNATLI Afyonkarahisar · TürkiyeAfyonkarahisarKendisinden sonraki halka Mehmed Muhyiddin Karahisârî'nin (ö. 994/1585) nisbe aldığı şehir. İlişkili kişi dosyası Mehmed Kâsım Lârendevî : Mehmed Kâsım Lârendevî (ö. 941/1535), Antakya ve Bursa çevrelerinde bulunan, İzzeddin Ali el-Karamânî’nin halifesi olarak İnegöl’de irşad hizmeti yürüten Cevâhirü’l-ahbâr müellifidir.KOORDİNATLI Afyonkarahisar · TürkiyeAfyonkarahisarNisbesini aldığı şehir. İlişkili kişi dosyası Mehmed Muhyiddin Karahisârî : Mehmed Muhyiddin Karahisârî, İbn-i Noktacı adıyla da anılan; Kāsım Çelebi’nin halifesi ve Ramazan Mahfî’nin seyrüsülûkünü tamamladığı Halvetî şeyhidir.KOORDİNATLI Afyonkarahisar · TürkiyeAfyonkarahisar MevlevîhânesiTarihî işlev Sultan Dîvânî çevresiyle güçlenen Afyonkarahisar merkezi, Konya dışındaki başlıca âsitânelerden ve Mısır-Suriye yayılımının hafıza duraklarından biridir. İlişki ağı Bu merkez yalnız semâ yapılan yapı olarak değil; post, Mesnevî dersi, musiki meşki, matbah hizmeti, misafirlik ve şehirler arası derviş dolaşımıyla Mevleviyye ağının bir düğümüdür. Harita notu Kesin tarihî parsel ve yapı izi ayrıca doğrulanmadan yaklaşık koordinat üretilmemiştir. 1918 Meşihat kaydı Karahisarısâhib (Afyonkarahisar) Mevlevîhanesi postnişinliğine mahallinden münasip birisinin tayini mümkün değilse, İstanbul’dan tayin yapılması için dergâhın vakfiye suretinin gönderilmesi hususunun Afyonkarahisar Encümen-i Meşâyih riyâsetine bildirilmesi. Bu belge, kurumun 1918 tarihli idarî hafızasına aittir; manevî silsile veya kişi ilişkisi iddiası olarak kullanılmaz. 1919 Meşihat kaydı 1. Bu belge, kurumun 1919 tarihli idarî hafızasına aittir; manevî silsile veya kişi ilişkisi iddiası olarak kullanılmaz. 1918: postnişinliğe Râşid Çelebi Efendi’nin tayini 14 Aralık 1918 tarihli kayıtta, Karahisarısâhib (Afyonkarahisar) Mevlevîhânesi postnişinliğine Râşid Çelebi Efendi’nin tayini yer alır. Kayıt, Mevlevîhânenin son dönem kurum idaresine ilişkin bir post görevi bilgisidir.KOORDİNATLI Afyonkarahisar · TürkiyeAfyonkarahisar — Mevlevî tahsil, çile ve sikkeAfyonkarahisar — Mevlevî tahsil, çile ve sikke. Afyonkarahisar şehir merkezi yaklaşık koordinatıdır. Biyografideki yeri Ali Behçet Efendi (1727–1822), Konya ve Afyonkarahisar’daki ilmî-Mevlevî terbiyesini Bursa’da aldığı Nakşibendî, Kâdirî, Kübrevî, Çiştî ve Şüttârî icâzetleriyle birleştiren; Üsküdar Selimiye Dergâhı’nda Nakşibendî-Müceddidî irşadı, Mesnevî ve Mektûbât dersleriyle tanınan şeyhtir. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Afyonkarahisar — Mevlevî tahsil, çile ve sikke” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLI