ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
44 sonuç · toplam 44 · “celîs” · 1/2
01celîs
O^K) [Ar.] Birlikte oturan, dost, refik, hemdem.
Celîsü’l-âlim
Âlimin meclisinde bulunan kimse. Hadis meclisinde hocanın yanında oturup rivayeti dinleyen; yazmaktan çok işitme ve meclise katılma yoluyla öğrenen talebe için kullanılan bir tabirdir.
Celîsü’l-Hak
Arapça, Hak ile oturan demektir. İhsan derecesine ulaşan sufî, kendisini sürekli olarak Allah’ın huzurunda hisseder; davranışlarını ona göre düzenler, bu sürekli bir hâldir. “Ene ‘inde men zekeranî” (Ben beni ananın yanındayım) hadis-i kuds…
Celîs-İilâhî
Allahü teâlâya yakın kimse, velî. Celîs-i ilâhî olanlarla birlikte bulunanlar, şakî (Cehennemlik) olmaz. (Hadîs-i şerîf-Buhârî, Müslim)
Öziçeli Şeyh Muslihiddin Efendi
Öziçeli Muslihiddin Efendi (ö. yaklaşık 1052/1642-43), Bosna’nın Öziçe kasabasından; Sofyalı Bâlî Efendi’ye bağlanarak memleketinde vaaz, tefsir, hadis ve irşad hizmeti yürüten Halvetî şeyhidir.
Mescidinin tarihinde iki ayrı kayıt
Kepenekçi Sinan · Aynı ansiklopedinin iki maddesi mescit için 942/1535 ve 952/1545 tarihlerini verir; çelişki çözülmedi.
Cehri zikir
& >>) Yüksek sesle yapılan zikir. Nakşbendiye gibi bazı tarikatler, müritlerin ancak kendilerinin işitebilecekleri kadar pes bir sesle zikre izin verir. Buna hafi zikir, diğerine cehri veya aleni zikir denir. Kadiriye ve Mevleviye gibi tari…
Şerbet
İlahi feyz, ilâhî muhabbet, aşk şarabı. Bize ask şerbetinden sun a sakt Bize uçmakta kevser gerekmez Yünus | 327 | Seriat Hak'tan gelen şerbeti içtik elhamdülillah Şol kudret denizini geçtik elhamdilillah Yünus Şerh-i sadr (a (شرح +. Gönül…
Teşebbüh
Benzeme, özenme, taklit etme, tas, Sûfî olmadıkları halde süfilere özenen, onları taklit edip onlara benzeyen. Bunlar iki kısımdır: Samimi olarak onlara benzemeye çalışan, kendisine onları örnek alanlar, yani müteşebbih-i muhik. “Bir kavme…
Müşebbihe
Müşebbihe a. (^î. ^) [Ar. ] İslâm gü tarihinde, Allah’ın sıfatlarını inbu sanın sıfatlarına benzeterek inân” san biçimli (antropomorfist) bir an tanrı düşüncesi yaratmaya çahşan bir akım için kullanılan terim. Bu inanca göre Allah’ın eli, n…
celi
C^) [Ar. ] İslâm hat (yazı) sanatmda her tarz yazının iri yazılmış biçimine verilen ad. İslâm yazı sanatının başlangıç döneminde ortaya çıkmaya başlayan “aklâm-ı sitte” (bk bu madde)nin iri olanlarma “celîl” denilmekteydi. Bunlara büyük boy…
inbisât
Tasavvu inancma göre sûfînin ruhen rahatlaması, manevî huzur bulması ve bir tür vecd ve cezbe hâline ulaşması durumu. İncil a. [Ar. ] Hz. İsa’ya gönderilen ve Hristiyan dünyasının inandığı üâhî kitabm Kur’ân-ı Kerîm’de geçen adı. Bu sözün k…
cefr
Değişik yöntemlerle gelecekte vuku bulacak olaylan inceleyen bilim ve bu bilimle ilgili eser. Kur’ân-ı Kerîm’de gayb bilgisinin ulûhiyet vasıflarmdan olduğu, insanlarm bilgi edinme vasıflarmm dışında kaldığı, bununla beraber Allah’ın bazı p…
ecel (I)
ecel (I) s. [< Ar. eceli] “Pek büyük, çelil ve âlî, eşref.” anlamında olan bu söz, başka kelime ve terkiplerle birleşerek yeni te rimler oluşturur.
muhkem hadis
muhkem hadis a. Hadis biliminde, her türlü şüpheden ve çelişmeden uzak, sağlam olan ve onlarla amel edilen hadisler. muhlis s. [Ar. ] İslâm inan cma göre, iman ve ibadetind samimi olan, Allah’a şirk ve kü fürden kaçman, nifak ve riya dan uz…
te'âruz
fık. İslâm hukukunda deliller ile fıkıhta ispat vasıtalarınm çelişmesi anlamında terim. Hadis biliminde, hadislerin zayıf olduğunu söyleme.
İşârî tefsir
Kur'an âyetlerinin zahir anlamını iptal etmeden sûfî tecrübe ve ahlâk diliyle ortaya konan mânevî çağrışımlı yorumudur. Dil, bağlam ve dinin temel ilkeleriyle çelişen sınırsız bâtınî iddiadan ayrılır.
rin müşkilü’l-Kur'ân
Ayetler arasında var olduğu sanılan çelişkili veya uyumsuz durumları ya da müşrif 51 konuları inceleyen bilim dalı ve bu konuda yazılan eserlerin ortak adı
Seher
Arapça, gece uykusuz kalmak, uyumamak demektir. Orta harfi “he” dir. Zariyat/18’de, Allah şöyle buyurur: “Onlar gecenin son vakitlerinde (tan yeri ağarmadan önce) istiğfar ederler”. Bu âyete, başta Hz. Peygamber (s) olmak üzere sûfiler, büy…
Pîr Ömer Sultan Ziyaretgâhı, Avahil
Şamahı · Azerbaycan · Son araştırmalara göre medfun olduğu ve hatta doğduğu ileri sürülen köy. Klasik kayıtlarla çelişir; konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ömer Halvetî : Halvetiyye’ye adını veren erken dönem pîri. İlişkili kişi dosy…
Harakānî Türbesi, Kars Kalesi
Kars · Türkiye · Evliya Çelebi'nin anlattığı rüya üzerine III. Murad devrinde Lala Mustafa Paşa tarafından bulunduğu söylenen makam; paşa kale içine adına bir tekke ile bir cami inşa ettirmiştir. Klasik kaynaklarla çelişen bu rivayet, Kars…
Semerkant
Semerkant · Özbekistan · Bazı kaynaklara göre Yûsuf el-Hemedânî ile burada karşılaşıp intisap etmiştir; Buhara rivayetiyle çelişir. İlişkili kişi dosyası Hâce Abdülhâlik Gucdüvânî : Abdülhâlik Gucdüvânî, Yûsuf el-Hemedânî’nin halifesi; hafî…
Bağdat
Bağdat · Irak · Ebû Hafs Ömer es-Sühreverdî'nin başında bulunduğu kalabalıkça karşılandığı rivayet edilen şehir; Müstansıriyye'de kaldığı iddiası ise medresenin 1228-1234'te yapılmış olmasıyla çelişir. İlişkili kişi dosyası Bahâeddin Veled…
Akşehir
Konya · Türkiye · Eflâkî'ye göre Bahâeddin Veled'in kendi adına yaptırılan medresede dört yıl ders okuttuğu şehir. Eflâkî'nin bu safha için verdiği tarihler Bağdat kaydıyla çelişmektedir. İlişkili kişi dosyası Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî : Me…