tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
404 sonuç · toplam 404 · “rivayet” · 4/17
01mütevâtir sünnet
mütevâtir sünnet a. Hz. Peygamber’den yalan üzerine birleşmeleri asla mümkün olmayan bir sahab grubunun rivayet ettiği, daha sonra bu gruptan “tâbiûn” (bk. bu madde) ve “etbâu’ttâbiîn” (bk. bu madde) devirlerinde aynı grubun rivayet ettiği…
hasen
Hadis bilimin de, “Sahih hadis şartlarını taşı makla birlikte rivayet edenin tes pit ettiği metin, sahih hadisi tes pit eden râvînin metnine gör daha az güvenilir olması.” anlamında bir terim. Hadis bilimi il uğraşan kimselerin yaptığı bu t…
Reşîd
(j^J [Ar.] Sözlük anlamı, “Doğru yolda bulunan, doğru ile yanlışı ayırabilen.” olan bu söz, “Doğru yolu en iyi gösteren, irşat eden.” anlamında “esmâ'ü’lhüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olup Kur’ân-ı Kerîm’de Allah’a nispet edilmiştir. B…
Afüv
Sözlüklerde “Silmek, yok etmek, ortadan kaldırmak” biçiminde açıklanan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah'ın güzel isimleri)dan olup Allah’ın kullarına ait günahlarını bağışlama, Kirâmen Kâtibin meleklerinin kayıtlarmda bulunan suçlarını silme…
Berr
Q [Ar.] Sözlük anlamı “Sadakatli, vefakâr, iyiliksever” olan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olup Allah’ın sıfatı olarak “Yarattığı kullarına karşı rahmeti ve mağfireti bol, lütfü ve ihsanı sonsuz” vasfmı ifade etmekte…
Gafûr
Sözlük anlamı, “Örtmek, gizlemek.” olan bu söz, bağışlayıcı, yarhgayan, merhamet eden sıfatlarıyla “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah'ın güzel isimleri)dandır. Bu terim, türevleriyle birlikte Kur’ân-ı Kerîm’de 230 yerde geçmektedir. Bununla birlikte A…
iyâzen billah
“Allah’a sığınırım.” anlamında bir söz, “el-iyâzü billah” biçiminde de kullanılır. ) izzet a. [Ar.] Hadis biliminde, tek bir isnatla rivayet edilmiş bulunan bir hadisin başka bir ^ hadisin isnadıyla daha rivayet - edilmesi yoluyla kuvvet ka…
hukûkullah
“Allah hakları. ” anlamında kullanılan bu terim, kulun Allah’a karşı sorumluluklarını ve yükümlülüklerini ifade etmektedir. Bunlar, Allah’a iman ve ibadet, namaz, oruç, hac olarak gösterilirlerken, yasaklar olarak da zina, içki, kumar, nank…
cem âyini
cem âyini a. Bektaşîlikte dede, baba veya vekili tarafından düzenlenen ve yönetilen içkili tören. Genellikle harman ve hasat mevsimi sonrasında uzun kış gecelerinde düzenlenen bu törenin, şarabı bulduğuna inanılan ünlü İran hükümdarı Cemşid…
Kavî
Kavî öz. a. (^1 [< Ar. kuvvet] Sözlük anlamı, “Güçlü olmak, bir işi gerçekleştirmek için aklen ve bedenen yeterli olmak.” olan bu söz, Allah’a nipet edildiğinde “Her şeye gücü yeten, kudret sahibi.” anlamında “esmâ'ü’lhüsnâ” (Allah’ın güzel…
edâ sigalan
edâ sigalan ol Hadis biliminde, bir hadisi başkasına rivayet ederken almış biçimine, tahammül yoluna uygun olarak kullanılan kahp ifadeler. Bu tür ifadeler sıklıkla şöyledir: semi'tu, haddesenâ, kuri’e aleyh, vecedtu vb.
Hâdî
“Doğru yolu gösteren, hidayet eden, hayır ve mutluluk veren.” anlammdaki bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olup “İnsana akıl, muhakeme ve zarurî bütün bilgileri veren, ebedî mutluluğu sağlayacak manevî yolu gösteren.” an…
berat gecesi
berat gecesi a. İslâm âlemince kutsal sayılan günlerden olan Şaban aymm on beşinci gecesi. Bu gecenin Müslümanlarca başka gecelerden farkh olarak daha fazla ibadet ile geçirilmesi bizzat Hz. Peygamber tarafından tavsiye edilmiş, “Allah teâl…
Mu'tî
Ç^U.) [Ar.] Sözlük anlamı “veren.” olan bu söz, “esmâ’ü’lhüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olup sözlük anlamında Allah’a nispet edilmektedir. “Mu'tî” adı, sadece Allah’ın doksan dokuz ismini veren İbn Mâce rivayetindeki listede de yer alm…
müsnid
Hadis bili m minde, genellikle hadis çalışmasına ve yeni yeni rivayete başlayan kimseler.
edâ (III)
edâ (III) a. [Ar.] Hz. Peygamber’in hadislerini usulüne ve aslına göre rivayet etme. Hadis biliminde bir hadisi aslına ve usulüne göre öğrenmeye “tahammül”, onu ezberden veya bir kitap usulüne göre rivayet etmeye de “edâ” terimi kullanılmış…
a'le’l-vech
Hadis biliminde, hadisleri usulüne göre düzgün ve doğru bir şekilde hocanm yöntemiyle yazma veya rivayet etme işi.
kizb
Lİ) [Ar.] Hadis biliminde ravînin adalet sıfatma sahip ol madığmı ifade eden bir terim Ehil olmayan veya Hz. Peygamber’e yalan isnat ederek uydur ma hadis söyleyen kimselerin hadislerindeki tutarsızlıklar şöy le tespit edilmiştir: Bir hadis…
Muhyî
Sözlük anlamı “Yaşatan, dirilten.” olan bu söz, “esmâ’ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel isimleriydin olup “Varlıklara hayat veren, can veren.” anlamında olup Allah’a nispet edilmektedir. “Muhyî” adı, Allah’ın doksan dokuz ismini veren İbn Mâce ve…
hadîsi
Hadis biliminde, hadis rivayeti üe uğraşan kimseler.
râfi
Hadis biliminde, m’in bir hadisi “merfû” (bk. bu mad nnet de) olarak rivayet eden kimse. dilr’in rağbet ve rehbet a. (c^j j cuij bk. [Ar.] tas. “Arzu etme, ihlâs ile, C. yalvarıp yakarma.” anlamındaki “rağbet” sözü üe “Korkma, çekinme, endi…
Mâni
Sözlük anlam “Mahrum etmek, engel olmak olan bu söz, “esmâ’ü’l-hüsnâ (Allah’ın güzel isimleri)dan olup Allah’ın sıfatı olarak “Koruyucu kollayan, yardım eden.” anlamında Kur’ân-ı Kerîm’de on al tı ayette yer almaktadır (bk. M. F Abdülbâkî,…
ibâr
Hadis biliminde ferd veya garîb bir hadisin farklı yollardan rivayet edilip edilmediğini araştıran bilim dalı.
Kadir gecesi
Kur’ân’ın indirilmeye başlandığı, bin aydan daha hayırlı olduğu bildirilen mübarek gece. Ramazan ayının son on gecesinde, özellikle tek gecelerde aranması tavsiye edilir. Kadir sûresinde bu gecenin esenlik vakti olduğu ve meleklerin ilâhî i…