tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
640 sonuç · toplam 903 · “Tâbi” · 9/27
01Ümmü’l-kitâb
“Kitabın anası, özü.” Kur’ân’ın temel anlamlarını topladığı için Fâtiha sûresine verilen ad. Terim ayrıca Levh-i mahfûz ve ilâhî ilimdeki aslî kitap anlamında da yorumlanmıştır. Kullanımın hangi anlama geldiği âyet ve metin bağlamına göre b…
ehl-i kıble
İnanç ve itikatlarmı farklı bi Fiçimlerde yorumlayan ve uygulayan ve de değişik mezk. heplere tabi olan Müslüman. 2. Kâbe’ye yönelerek namaz kılmanm farz olduğunu ka O bul eden Müslüman. r Kâbe’ye yönelerek namaz kılmanm farz olduğunu ka O…
Âlem-i a‘lâ
Yüce ve ulvî âlem. Klasik kozmoloji ve tasavvuf dilinde ruhânî, semavî veya ilâhî yakınlık mertebelerini anlatabilir.
maddî temizlik
Dinî hayat temizliğe büyük önem veren İ lâmiyet’in, bedende veya çevr de oluşabilecek temizlik. Bu k nuya yeri geldikçe dikkat çek miş ve “necasetten temizlik 435 mâ-halak-Allah kle (bk. bu madde) terimiyle bu konı nu açıkça dile getirilmiş…
ahd-i cedîd
öz. a. (Yeni Ahit) Kitâb-ı Mukaddes’in yalnızca Hristiyanlara ait olan kısmına verilen ad, İncil. Bu kitap, “Tarihî kitaplar: Dört İncil ve Resullerin İşleri”, “Ta’lîmî Kitaplar: Pavlus’un Mektupları ile Katolik olarak adlandırılanyedi mekt…
felsefe-i ûlâ
Hayat ve varlık ile bunların karşısmda Allah ve vara lık ötesi dünyayı ele alan, bunların yanmda tabiî bilimn lerin ilkelerini araştıran bilim dalı için kullanılan bir terim, metafizik (bk. metafizik). Aristo’nun metafizik n için kullandığı…
î, irâde-i külliyye
Allah’ın yaratabilme, yapabilme iradesi için kullanılan ve kelâm terimi. m a ircâ' a. Gkjl) [Ar.] İslâm dininin a ilk yıllarında ortaya çıkan ve irfâniyye 368 aşın fırkalara karşı daha ılımlı ve uzlaşmacı fikir ve davranışlarıyla dikkati çe…
fukahâ'u’s-seb'a
“Tâbi'ûn” (bk. bu madde) tarafindan yedi büyük fıkıh âlimi için kullanılan terim. Bu yedi bilim adamı şunlardır: Saîd ibnü Museyyeb (öl. 105), Kasım b. Muhammed b. Ebî Bekr es- Sıddık (öl. 107), Urve ibn Zübeyr (öl. 94), Hârice b. Zeyd b. S…
mâ'-ı mutlak
D Tabiî durumunu kaybetmeumiş, kaynak, pmar, kar suyu e benzeri sular. e mâ'-ı müsta'mel O. (kullanılmış su) Abdest r alınabilen ve gusül yapılabilen su
sadru’l-evvel
Hadis büimi tarihinde, hayırla anılan ilk üç nesü. Bunlar: sahabeler, tâbiîler, tebe-i tâbiîn
kütübü’t-tis'a
Hadis bilimin Jl de, Buhârî ile Müslim’in “el- Câmi’u’s-Sahîh” adlı aynı eserleri yanmda Ebû Dâvud, a. Nesâ’î, îbn Mâce, Dârimî ve s Tirmizî’nin yine aynı adlı s “Sünen” kitapları ile İmam h” Mâlik’in “el-Muvatta” adlı a kitabı, yani dokuz…
kütübü’s-selâse
Hadis biliminde, Buhârî ile Müslim’in ^) “el-Câmi'u’s-Sahîh” adlı aynı d eserleri yanmda İmam n Mâlik’in “el-Muvatta” adlı d kitabı, yani üç hadis kitabı. n
kütübü’l-hamse
bk. hamse kütübü’s-seba'a ç.a (uıJlui) (yedi kitap) Hadis biliminde, Buhârî ile Müs lim’in “el-Câmi’u’s-Sahîh” adlı aynı eserleri yanında Ebû Dâvud, Nesâ'î, İbn Mâce Dârimî ve Tirmizî’nin yine 423 kütübü’t-tis'a l. aynı adh “Sünen” kitaplar…
nya tedebbür
Bir işin baher şmda, konunun sonucunu dü erin şünerek, hesabmı kitabını yapa sal rak hareket etme. erle
tahiyyata oturmak
Namaz ib detini yerine getirirken her i 633 tahlît hu rekâtta bir secdeden sonra dizen ler üzerinde oturarak “ettahiyerk yatü” (bk. bu madde) duasmı ek okumak, bk. ka'de-i ahîre ek
sıhah-ı sitte
Hadislerin büyük bir kısmmı ve genellikle güvenilir olanlarını bir araya getiren altı hadis kitabı için kullanılan terim. Bu altı kitap şunlardır: Buhârî (öl. 256 / 869)nin el-Câmi'ü’s-sahîh adlı eseri. 2. Müslim (öl. 261 / 831) in el-Câmi'…
levh-i mahfûz
Kâi natta var olacak ve meydana ge lecek olayları, değişimleri veya yok oluşları düzenleyen İlâh takdirin kayıtlı bulunduğu kitap veya yazı, bütün evrendeki bil giyi kucaklayan ve saklayan ne fis. Bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de “Bel hüve Kur’â…
Celîsü’l-âlim
Âlimin meclisinde bulunan kimse. Hadis meclisinde hocanın yanında oturup rivayeti dinleyen; yazmaktan çok işitme ve meclise katılma yoluyla öğrenen talebe için kullanılan bir tabirdir.
Süryânîler
Hıristiyanlıktaki katolik mezhebine bağlı olan ve süryânî dili ile konuşan bir hıristiyan topluluğu. Süryânîler, katolik kısmından Yâkûbiye fırkasındandırlar. Monafisiyye (Hazret-i Îsâ'da ilâhî ve insânî özelliklerin birleşerek tek tabîat o…
İnâs Çelebi
Mevlânâ Celâleddin-i Rûmî Hazretlerinin neslinden gelen erkek çelebilerin kızlarına, “inâs çelebi” denirdi, inâs, hanım demektir. Erkek çelebilere de “zükûr çelebi” unvanı kullanılırdı, “inâs, çelebi” tâbiri, kızlardan doğan erkek evlatlar…
Mübelliğ
1. Tebliğ eden, bildiren, duyuran. Dinleri, emirleri ve yasakları koyan Allahü teâlâdır.Mübelliği ise, Allah'ın peygamberidir. (Seyyid Abdülhakîm) 2. Aynı namazı imâma tâbi olarak kılarken onun aldığı namaz tekbirlerini arka saflardaki cemâ…
Şûûn
Arapça, hal, rütbe, önemli iş, tabiat, ihtiyaç gibi anlamları olan şe’n kelimesinin çoğuludur. Şuûn-ı Zatiyye (zata ait işler): Zat-ı Ehadiyyetteki hakikat ve aynların nakışlarından ibarettir. Tıpkı ağacın, yaprakların, çiçek ve meyvelerin,…
Deyn-İ Mütevassıt
Ticâret malı olmayan zekât hayvanları ile köle, ev, yiyecek, içecek gibi ihtiyâç maddelerinin satışları karşılığı ve binâların kirâ alacakları. Deyn-i mütevassıt, nisâb hesâbına katılır. Bir sene sonra, eline nisâb miktârı veya daha çok geç…
Muhkemât
Kur'ân-ı kerîmdeki mânâsı açık, meydanda olan, anlaşılabilen âyet-i kerîmeler. Muhkemin çoğulu. (Bkz. Âyet) Allahü teâlâ âyet-i kerîmede meâlen buyurdu ki: (Ey Habîbim!) Sana Kur'ân'ı, Allahü teâlâ inzâl etti (indirdi) . Onun bir kısmı muhk…