tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
1055 sonuç · toplam 2366 · “şer'î” · 11/44
01ashâbu’l-intizâr
Şia inancında, on iki imam düzenini benimseyen Şiî mezhebinde “isnâaşeriyye” fırkası içinde on ikinci imamın gelişine inanan cemaat
Âlem-i beşer
İnsanlık dünyası ve insanların yaşadığı toplumsal alan. Beşerî hayatın geçiciliği veya ortak şartları bağlamında kullanılır.
Akl-ı beşer
İnsan aklı ve beşerî kavrayış gücü. Sınırları, vahiy ve mânevî bilgiyle ilişkisi kelâm ve tasavvuf metinlerinde tartışılır.
tecrîd
Tas vuf inancında, sûfînin dış dün ile ilişkisini keserek kendini h şeyden soyutlaması. 2. Bir ese belli ölçüler çerçevesinde kıs tılması işlemi ve bu tarz ese rin bütünü için kullanılan ad
mühür, -hrü
[< f.müh “İmza, damga, kaşe veya yet iktidar.” anlamlarına gelen söz, bazı kelime ve terkiple yeni terimler oluşturmuştur. 499 mükâtebe lük § tam. mühr-i hümâyûn a. kol Padişahlarm mutöz, lak vekilliğini gösteren ve üzel sadrazamlara verile…
hâkim-i şer'
Bir yerin kadısı, şeriat hâkimi
salavât
ç. a. [Ar. salât’ın b.] Hz. Peygamber’in adı geç ğinde veya yazıldığmda O’n dua etmek ve O’nu selâmlam amacıyla okunan dua cümlele En sık okunan veya okunma tavsiye edilen ve “Sallı Bârik’ dualan olarak biline salavât duası şudur: “Allahümm…
sırr-ı istivâ
am Mevlevîlikte Mevlâna’dan kaellan ve yüksek değeri olduğuaşna inanılan iki yollu şerit. ye
Ulûm-i ta‘lîmiyye
Öğretim yoluyla kazanılan veya eğitimle ilgili bilimler. İlim tasniflerinde kullanımı eserin yöntemine göre farklı kapsamlar taşır.
hulefâ-yı râşidîn
Ömer’in neşesinde şeriat, Hz. üş Osman’ın neşesinde tarikat, r! Hz. Ali’nin neşesinde hakikase ti görme anlamında terim. rıhulefâ-yı râşidîn ç. a. Dört halife (Hz. Ebubekir, Hz. Ömer, Hz. Osmı, man, Hz. Ali). Hz. Peygamm ber’den sonra halif…
rı mi'râciyye
“Miraç ul ile ilgili.” anlamındaki bu terim, İslâm sanatı ve edebiyatmda “mi'râc” konusunu işleyen eserîr ler için kullanılan ortak ad olymuştur. mi
in talâk-ı selâse
hh Şeriat hukukunun kabul ettio ği “üçten dokuza boş ol!” sözü ok ile gerçekleşen boşanma. u
sadaka-i mevkûfe
üa^) huk. Şeriat hukukuna göre vakfedilen bina için kulecilanılan terim. ere apı sadaka-i muharreme a. bir bk. sadaka-i an mevkufe. bu
Ar.] serlevha
“Bir yazının başlığı.” anve lammdaki bu terim, İslâm yazde, ma sanatı içinde, bir el yazması gö eserin “zahriyye”sinden sonra bile gelen sayfa veya karşılıklı iki Hic sayfanın baş kısmma bezemeli bu tezhiplenmiş başlıklar için kullla lanılm…
nakîbü’l-eşrâf
Hz. Muhammed’in şerim ceresi, özellikle de Hz. nakkâş-ı ezel 522 Fâtıma’dan doğma Hz. Haşan ve Hz. Hüseyin soyundan gelenler ile ilgili işlerle görevli kimse. 2. Devlet katmda ileri gelen kimselerin işlerine bakan veya yardımcı olan devletç…
Rahmânî
Allah’a ve ilâhî rahmete ait; şeytânî olanın karşıtı. İlham, hâl veya düşüncenin iyiliğe, doğruluğa ve şer‘î ölçülere uygun oluşunu belirtmek için kullanılır. Okuma notu Bir tecrübenin “rahmânî” sayılması yalnız güçlü hissedilmesine değil,…
sadaka-i fıtr
Di Ramazan aymda verilen ve bu ihtiyaçtan fazla mah bulunan lla müminler için vacip olan sadaka. Al sadaka-i mahbûse a. huk. Şeriat hukukuna göre vakfedilen sadaka, saneldaka-i mevkufe. lla
sıhah-ı sitte
Hadislerin büyük bir kısmmı ve genellikle güvenilir olanlarını bir araya getiren altı hadis kitabı için kullanılan terim. Bu altı kitap şunlardır: Buhârî (öl. 256 / 869)nin el-Câmi'ü’s-sahîh adlı eseri. 2. Müslim (öl. 261 / 831) in el-Câmi'…
nesih, -hi (I)
f İslâm hukukunda, şer'î bir hü mün daha sonra gelen şer'î delil ile kaldırılması. Allah önceki peygamberlere gönd diği vahiylerde bulunan hükmü, sonradan gelen p gamberler için gönderdiği v hiylerden tamamen kaldırm veya değiştirerek ona y…
kâdî
ve a. [< Ar.kazâ] fık. “Yapan, yerine geti ren, ifa ve eda eden.” anlamında ki bu söz, insanlar arasındak anlaşmazlıkları, sorunları ve çe kişmeleri, şeriat hükümlerine göre çözmekle görevli olan ve bu tür davalara bakan kimse hâkim. fık. O…
Deyyûs
Hanımının nâmussuzluğuna, ahlâksızlığına aldırış etmeyen, göz yuman kimse. Cennet, deyyûsa haramdır. (Hadîs-i şerîf-Zevâcir) Üç kişi Cennet'e hiç girmeyecektir: Birincisi deyyûs, ikincisi, kendisini erkeklere benzeten kadınlar. Üçüncüsü, iç…
Sû'-İ Zan
Kötü zan. Sû'-i zan etmeyiniz. Sû'-i zan, yanlış karar vermeğe sebeb olur. İnsanların gizli şeylerini araştırmayınız, kusurlarını görmeyiniz, münâkaşa etmeyiniz, haset etmeyiniz, birbirinize düşmanlık etmeyiniz, birbirinizi çekiştirmeyiniz,…
Mücâdele
Karşısındakinin câhilliğini veya haksızlığını ortaya koymak ve kendisinin akıl, fazîlet ve şeref bakımından üstün olduğunu isbât etmek için iki kişinin bir şey üzerinde tartışması. Haksız olduğu hâlde mücâdeleden vazgeçen kimseye Allahü teâ…
Mübdî (el-Mübdî)
Allahü teâlânın Esmâ-i hüsnâsından (ism-i şerîflerinden). Benzeri, nümûnesi olmayan, varlıkları yoktan var eden.