tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
640 sonuç · toplam 903 · “Tâbi” · 1/27
01Tâbi
Uyan. Allahü teâlâ, âyet-i kerîmede meâlen buyuruyor ki: Ey sevgili peygamberim! Onlara de ki: Eğer Allahü teâlâyı seviyorsanız ve Allahü teâlânın da, sizi sevmesini istiyorsanız, bana tâbi olunuz! Allahü teâlâ bana tâbi olanları sever. (Âl…
tabî'atçılar
Tabiat bilimlerine dayah bir metafizik kurma eğilimi ve gayreti içinde olan İslâm feylezoflannm oluşturduğu ekol. t
tabî'at
Yaratılış, t seciye, bir varhğm aslî yapısı ve maddî dünya anlamında bir terim. “Gökler ve yer.” anlamında bütün evreni ifade eden Kur’ân terimi. t
Tabîb-İ Müslim-İ Hâzık
Mütehassıs (uzman) ve açıkça günâh işlemeyen müslüman doktor. Hasta, hastalığının artmasından veya iyi olmasının gecikmesinden yâhut şiddetli ağrı gelmesinden veya hasta bakıcı hastalanarak, onlara bakamayıp helâk olmalarından korkar ise, o…
Tabîî İlimler
Fen ilimleri, aklî ilimler. Din ile tabiî ilimleri karşılaştıracak olursak, hiçbir yerinde bunların birbirinden aykırı bir bilgi vermediğini görürüz. Gerek din, gerek tabiî ilimler, bir muazzam yaratıcı olmadan bu dünyânın kurulamayacağını…
Tabî'iyyeciler (tabî'iyyûn)
Canlılarda ve cansızlardaki, akıllara hayret veren intizâmı (düzeni) ve incelikleri görerek, bir yaratanın varlığını söylemekle berâber; öldükten sonra tekrar dirilmeği, âhireti, Cennet'i ve Cehennem'i inkâr edenler (red edip, kabûl etmeyen…
Tabib-İ Ruhanî
Arapça, maneviyat doktoru demektir. Seyyid Şerife göre, maneviyat doktoru arif bir kişi olan şeyhtir. O, bu tıb ile kemâle erdirir, doğruya iletir. Eğer islâm’da bir psikolojiden bahsedilecek ise, en mükemmel psikologlar, sûfîlerdir. Zira o…
Tabirname
Arapça ve Farsça iki kelime-den meydana gelen bir sözcük, yorum mektubu anlamında. Uykuda görülen rüyaları yorumlamak üzere yazılan kitaplara, tabirname denir.
mâ ba'de’t-tabî'a
mâ ba'de’t-tabî'a a. [Ar.] Hayat ve varlık ile bunlarm karşısmda Allah ve varlık ötesi dünyayı ele alan, bunlarm yanmda tabiî bilimlerin ilkelerini Mâ araştıran bilim dalı için kullanılan kelâm terimi, metafizik (bk. metafizik). Aristo’nun…
etbâ'u’t-tâbi'în
Gerek hadis rivayetinde, gerekse Hz. Peygamber sonrası nesillere îslâm’m iyi anlatılarak öğretilmesinde büyük emeği geçen üçüncü nesil için kullanılan terim. bk. tebe'ü’t-tâbi'în
tebe'-i tâbi'în
“Tâbi'î” (bk bu madd lerin arkasmdan gelen üçüncü kuşak olarak nite nen kimseler. Bunlar da ö cekiler gibi Hz. Peygamber övgüsüne nail olmuşlardır. teberrî a. 0^) [Ar.] İmamiy Şi'asınm devlet başkanlığı ve siyasî hâkimiyet konusun kendileri…
tebe'ü’t-tâbi'în
[A Hadis biliminde, gerek hadis vayetinde, gerekse sonraki nes lere İslâm’m iyi anlatılarak ö 643 tebyîn L) retilmesinde büyük emeği geçen Ull “tâbi'î ve tâbi'în” (bk. bu madde) i Müslüman olarak kabul eden ve Müslüman olarak ölen Ar. üçünc…
Ulûm-i tabîiyye
Tabiat bilimleri. Klasik ilim tasniflerinde fizik, canlılar, mineraller ve gök-altı doğal olaylarını inceleyen disiplinleri kapsar.
Etbautebe-İ Tâbiîn
Sahâbe ve Tâbiînden sonra Peygamber efendimizin övdüğü nesillerden üçüncüsü olan Tebe-i tâbiîni görenler. Tebe-i tâbiînin asrı hicrî 220 (m.835)'de son bulur. Hanbelî mezhebinin imâmı Ahmed binHanbel, İmâm-ı Buhârî, İmâm-ı Müslim ve İmâm-ı…
Sevk-İ Tabiî
İstek dışı hareket. İç güdü. Canlıların hayâtiyetini ve nesillerini devâm ettirmek için, Hak teâlâ tarafından kendilerine verilen kuvvet. Aklı olan kimse, sevk-i tabiîleri, İslâmiyet'in emrettiği, izin verdiği gibi kullanır ve günah olmaz.…
Meyl-İ Tabî'î
İç güdü. İnsanın irâdesi dışında, yaratılıştan olan meyl, bedenin istemesi. Allahü teâlâdan başka bir şeyi sevmek iki türlü olur: Birincisi; bir mahlûku, varlığı kalb ile ve beden ile birlikte sevmek, ona kavuşmak istemektir. Câhillerin sev…
efrâd ve garâ’ib kitabı
efrâd ve garâ’ib kitabı a. Hadi biliminde sadece bir hocanın ri vayet ettiği bütün hadis kitapla n.
ilmihâl kitabı
ilmihâl kitabı a. bk. ilmihâl ilmiyye 360
Müftâbih
Müctehid âlimlerin ictihadlarının (kavillerinden, sözlerinden) kendisiyle fetvâ verilen. Her müslümanın ibâdet yaparken ve haramdan sakınırken kendi mezhebi âlimlerinin "Müftâbih olan budur", "En iyisi budur", "En doğru söz budur" gibi bild…
Mânây-I Mutâbıkî
Bir lafzın asıl konulduğu mânânın tamâmı, hepsi. Hayvân-ı nâtık (düşünen canlı) sözünün mânâsı, insan lafzının mânây-ı mutâbıkîsidir. Çünkü hayvân-ı nâtık, insan lafzının tam karşılığıdır.
kitâb-ı İlâhî
kitâb-ı İlâhî a. tas. Allah’ın yarattığı bütün varlıklar. Evliyaullah için kullanılan terim.
kitâb-ı mahv ü isbât
kitâb-ı mahv ü isbât a. b^l j ^ uK) tas. kitâb-ı levh-i mahfuz
tab'-ı kalb
Bireyin dinî gerçekleri kavû) rayıp benimsemesini sağlayan ruhsal yeteneğin köreltilmesi anlamında kelâm telî rimi. li tabâ'i'iyyûn a. [Ar.] Maddeden oluşan ve duyularla algılanabilen tabiat ezelîdir, onun di üstünde yaratıcı ve etkileyici…
Abâ-i ulviyye
Abâ-i ulviyye veya pederân-ı bülend , “ulu atalar, yüce babalar” anlamında kullanılan Farsça bir tamlamadır. Felsefe ve astroloji geleneğinde hava, su, toprak ve ateşten oluşan dört unsurun kaderini yönlendirdiğine inanılan yıldızlara veril…