muhâlefet

Hadis biliminde, zayıf ravînin güvenilir ravîye göre veya güvenilir sayılan bir ravînin kendisinden daha güvenilir ravîye karşı aykırı rivayette bulunması. muhâlefetün li’l-havâdis a. UjIjJJ <ü [Ar.] Allah’ın evrende yaratmış olduğu mahluklara benzemediğini ifade eden ve O’nun “selbî” (bk. bu madde) sıfatlarından biri olan terim. Kur’ân-ı Kerîm’de Allah’ın bu vasfı şöyle ifade edilmektedir: “O (Allah) ’nun benzeri yoktur; O her şeyi işitendir, görendir.” (“Şûra suresi”.

Karşı gelme itâat etmeme, uymamak.

İrâde; nefsin arzularına muhâlefet edip, onu Allahü teâlânın emirlerine yöneltmek ve kendisi için Allahü teâlânın takdîr ettiğine râzı olmaktır. (Abdullah bin Muhammed Mürteiş)

Her ayrılışın başlangıcı muhâlefettir. Hocasına muhâlefet eden bir kimse, artık onun yolu üzerinde devâm edemez; aradaki ilgi ve berâberlik kesilir. Kalbi ile hocasına îtirâz eden (karşı gelen) kimse, sohbetinden ve ilminden istifâde edemez (faydalanamaz). O kimseye tövbe etmesi lâzım olur. (Ebû Ali Dekkâk)

Bir kimsenin münâzara ve muhâlefet yaptığını, sâdece kendi görüşünü beğendiğini, ısrarlı bir tutum içerisinde olduğunu görürsen, onun hüsrânının tamam olduğunu bil. (Bilâl bin Sa'd)

Arapça, karşı çıkmak, muhalefet etmek anlamındadır. Nefse karşı çıkmak ibadetin başıdır. Şeyhlerden birine İslâm’dan sorulunca, “nefsin, muhalefet (karşı çıkma) kılıçlarıyla boğazlanmasıdır” karşılığını vermiştir.