kaderiyye

İnsana özgü sorumluluk doğu ran fiillerin İlâhî kaderle ilgil olmayıp sadece insan iradesine bağlı olduğu inancını savunan itikadî mezhep için kullanılan terim. İslâmiyetin ilk dönemle rinden itibaren ortaya çıkan bu mezhep, Mabed el-Cüheynî ve Gaylân el-Dımışkî’nin öncülü ğünde İlâhî kaderi reddeden bi mezhep olarak da yorumlanmış tır; “cebriyye” karşıtı

Hicrî ikinci asırda Vâsıl bin Atâ tarafından kurulan ve "Kul kendi fiillerini kendi yaratır" diyerek kaderi yâni işlerin, Allahü teâlânın takdîri ile olduğunu inkâr eden bozuk fırka. Bu fırkaya Mu'tezile adı da verilir.

Kaderiyye (îtikâdında olanlar) bu ümmetin mecûsîleridir (ateşe tapanlarıdır). (Hadîs-i şerîf-Ebû Ya'lâ)

Kaderiyye fırkasında olanlara selâm vermeyiniz. Hastalarını ziyâret etmeyiniz. Cenâzesinde bulunmayınız, sözlerini dinlemeyiniz ve onlara sert cevab veriniz! Hakâret ediniz. (Hadîs-i şerîf-Şir'at-ül-İslâm)

Kaderiyye fırkasının dediği gibi, insan dilediğini, kendi yaratıyor zannetmek, "Her şeyi yaratan Allahü teâlâdır" âyet-i kerîmesine inanmamak olur. (M. Hâlid-i Bağdâdî)