İsm-i azam

سم ا عظم) (

1. En büyük isim, ulu ad.
2. tas. a Allah'ın bütün isimleri içine alan ismi. b İçinde bulunduğu zamanda kula hâkim bulunan isim. Kul kabz halinde ise ism-i azam el-Kâbız, bast halinde ise ism-i azam el-Bâsıt'ır (ifm). Genellikle mutasavvıflar Allah, lafza-i Celal'inin ism-i azam olduğuna inanırlar. Bazılarına göre ism-i azam Hü'dur. Bazılarına göre Allah'ın her ismi ulu ve muazzamdır. Başka bir inanışa göreyse ism-i azam gizlidir, herkes onu bilemez. Bilen kimse onu okuyarak ve ağzına alarak harikulade hallere sahip olur. Fevkalade bir güce malik bulunur. İspat i ar. (اثبات) Sâlikin alışkanlıklardan gelen vasıflarını ortadan kaldırması mahv, yerine ibadetin hükümlerini koyması ispattır. O halde kötü eylem ve davranışlarını yok edip yerine iyilerini koyan, mahv ve ispatı gerçekleştirmiş olur. Hak bir şeyi gizlerse mahv, açığa çıkarırsa ispat olur. “Allah dilediğini mahv, dilediğini ispat eder” (KR 39; İFM).