Açıklamalı İslâmî Terimler Sözlüğü
Sözlük anlamı, “Ciddi olmayan, farkına varmayan, ihmal eden.” olan bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de kâfirleri ve onlarm davranışlan ile inançlarmı ifade etmektedir. Bunlarm davranışları olarak şunlar gösterümektedir: İmanm esaslarmı inkâr etme (Nahl suresi, 16 / 107 ve 108); ahret inancma yüz çevirme; Kur’ân’ın ayetlerine inanmayanlar ve yalanlayanlar. Ayrıca iman ettiği hâlde imanm esaslannı yerine getirmeyenler de “gafil” olarak nitelenmiştir. Öte yanda sûfîler de Allah’ın emir ve yasaklarma uymayanları bu terim ile karşılamışlardır.
Dinî Terimler Sözlüğü
Gaflette olan. Allahü teâlâyı, emir ve yasaklarını unutan kimse.
Gâfiller arasında Allahü teâlâyı anan, gâziler arasında muhârebe eden kimse gibidir. (Hadîs-i şerîf-Kelâm-ı Seyyid-il-Arab vel-Acem)
Bütün kötülüklerin başı, kalbin Allahü teâlâdan gâfil olmasıdır. (Abdülkâdir-i Geylânî)
Dünyâ, uyuyan kimsenin rüyâsı gibidir. Devâmı olmayan nîmetin ne safâsı(hoşluğu, güzelliği) olur? Bir kere düşün ki, dün sende bulunan nîmetler, bugün gidince, rüyâ görmüş kimseden ne farkın var?Allahü teâlâdan gâfil olanlar o kadar çoktur ki, bunlar dünyâ hayâtından gâfil değildirler. Allahü teâlâya ibâdette o kadar çok uyuyan vardır ki, dünyâ işlerinde uyumazlar. (İmâm-ı Mâverdî)
Gâfil olma, kıl namazı çün seâdet tâcıdır,
Sen namazı şöyle bil ki, mü'minin mîrâcıdır.
(Lâ Edrî)
Mü'min gâfil olmadıkça çok gülmez. (İmâm-ı Gazâlî)