جها طر يقة
Süleyman Uludağ, Tasavvuf Terimleri Sözlüğü
Tarikat ehli tarafından kullanılan ve tekkelerde bulundurulan asa, pabuç, taç, destâr, kemer, hırka, tespih, ibrik, teber, keşkül, tiğbend, külah gibi eşyalar. Bunlar sahiplerine törenle ve dua okunarak şeyh tarafın-
Coşmak
dan verilir veya şeyhe ve tekkeye takdim edilir. Bu nedenle bu eşyayla teberrük
edilir. Bu şeylerin sembolik anlamları da vardır.
Tasavvuf Sözlüğü
Tarikat araç-gereci anlamında Arapça bir ifade. Cihaz, gereken şeyler demektir. Ölünün sarıldığı kefene vs. ye cihaz dendiği gibi, gelinin baba evinden koca evine giderken götürdüğü eşyalara da, cihaz denir. Tarikatlarda hemen hemen ortak olarak görülen değişmez bir takım alet, edevat, eşyalar dikkati çeker ki, biz bunlara cihaz-ı tarikat diyoruz. Bunlar şunlardır: Başa giyilen taç, yani külah, külaha sarılan sarık, hırka, kemer, teşbih, ibrik, teber, keşkül, tığbend, papuç, âsâ, alem (bayrak), teslim taşı, palheng, kanberiyye, makas, habbe vs. Bu eşyalar sahiplerine belli bir merasimle ve dua okunarak şeyh tarafından verilir, şeyhe, tekkeye sunulur. Bu eşyalarla teberrük edilir.