câmi (II)

Müslümanlann içinde namaz kıhp ibadet ettikleri yer. İslâmiyetin ilk dönemlerinde “el-mescidü’l-câmi” biçiminde kullanılmaya başlanmış; sonradan bu terkibin kısaltılmış biçimi olarak “câmi” ismi yaygınlaşmıştır. Zamanla içinde “minber” bulunan ve Cuma namazı kılınmaya elverişli yer olarak nitelenen bu söz karşılığında “mescid” kullanılmış; sonradan mescid, minberi bulunmayan, hutbe okunmaya elverişli olmayan ibadet mekânı olarak yaygınlaşmıştır. Cami, Osmanlı- Türk mimarîsinde de önemli bir konuma sahiptir. Söz gelişi padişahlar tarafindan yaptırılan camilere “selâtin camileri”, sadrazamlar, vezirler veya öteki devlet büyüklerinin yaptırdıkları camilere yaptıranın adı verilerek anılagelmiştir. Camilerde görev yapan kimselerin adlandırılması ve görev taksimi de önemlidir. Bunlar: İmam, hatip, müezzin, vâiz, kusâs, kâri, cüzhân, bevvâb, hademeler. İmam, cemaate namaz kıldıran kimsedir. Hatip, Cuma ve bayram namazlarmda hutbe okumakla görevli kimse idi. Bazen imam, ihtiyaç durumunda hatibin de görevini yerine getirmektedir. Müezzin ezan okumak, imamm arkasında cemaati namaza davet etmek ve namaz sonrası dua ve aşır okumakla görevli kimselerdir. Vâiz veya kussâs, önceden belirlenen ve duyurulan zamanlarda cemaate vaaz eden ehliyetli kimselerdir. Kâri, camilerde Kur’ân-ı Kerîm tilâvet eden kimselerdir. Cüzhânlar da aynı görevi yerine getirenlerdir. Bevvâb kapıcılar olup öteki hademeler ile cami hizmetinde bulunan kimselerdir. Ayrıca, caminin temizlik işleri, lâmbaların yakılma işi, su temini, temizlik malzemesi, mum ve yağ temini gibi işleri yürüten kimselere ise “kayyim” adı verilmiştir. § tam. câmi-i kebîr a. (^ ^L) Büyük cami. câmi-i selâtîn a. (j^ıL ^L) Sultan camileri. câmi (III) cl [< Ar.cem'] Hadis biliminde, bünyesinde pek çok farklı konuyu içeren hadis kitapları. Bu konular, hadis biliminde sekiz olarak tespit edilmiş ve benimsenmiştir:

1. İman ve aka’id. 2. İbadet ve mu’âmelât. 3. Ahlâk ve nefis terbiyesi. 4. Yeme, içme ve sefer âdâbı. 5. Tefsir, tarih ve siyer. 6. Davranış âdâbı. 7. Fiten (fitneler) ve melâhim (büyük savaşlar). 8. Peygamberlerin ve ashâbın menakıbı. İşte bu konuları birleştiren, toplayan kitaplara “câmi'” adı verümiştir. Bu türün en tanınmış üç kitabı, Buhârî, Müslim ve Tırmızî’nin el-Câmi’ü’s-Sahîh adh eserleridir.
2. İbadet ve mu’âmelât. 3. Ahlâk ve nefis terbiyesi. 4. Yeme, içme ve sefer âdâbı. 5. Tefsir, tarih ve siyer. 6. Davranış âdâbı. 7. Fiten (fitneler) ve melâhim (büyük savaşlar). 8. Peygamberlerin ve ashâbın menakıbı. İşte bu konuları birleştiren, toplayan kitaplara “câmi'” adı verümiştir. Bu türün en tanınmış üç kitabı, Buhârî, Müslim ve Tırmızî’nin el-Câmi’ü’s-Sahîh adh eserleridir.
3. Ahlâk ve nefis terbiyesi. 4. Yeme, içme ve sefer âdâbı. 5. Tefsir, tarih ve siyer. 6. Davranış âdâbı. 7. Fiten (fitneler) ve melâhim (büyük savaşlar). 8. Peygamberlerin ve ashâbın menakıbı. İşte bu konuları birleştiren, toplayan kitaplara “câmi'” adı verümiştir. Bu türün en tanınmış üç kitabı, Buhârî, Müslim ve Tırmızî’nin el-Câmi’ü’s-Sahîh adh eserleridir.
4. Yeme, içme ve sefer âdâbı. 5. Tefsir, tarih ve siyer. 6. Davranış âdâbı. 7. Fiten (fitneler) ve melâhim (büyük savaşlar). 8. Peygamberlerin ve ashâbın menakıbı. İşte bu konuları birleştiren, toplayan kitaplara “câmi'” adı verümiştir. Bu türün en tanınmış üç kitabı, Buhârî, Müslim ve Tırmızî’nin el-Câmi’ü’s-Sahîh adh eserleridir.
5. Tefsir, tarih ve siyer. 6. Davranış âdâbı. 7. Fiten (fitneler) ve melâhim (büyük savaşlar). 8. Peygamberlerin ve ashâbın menakıbı. İşte bu konuları birleştiren, toplayan kitaplara “câmi'” adı verümiştir. Bu türün en tanınmış üç kitabı, Buhârî, Müslim ve Tırmızî’nin el-Câmi’ü’s-Sahîh adh eserleridir.
6. Davranış âdâbı. 7. Fiten (fitneler) ve melâhim (büyük savaşlar). 8. Peygamberlerin ve ashâbın menakıbı. İşte bu konuları birleştiren, toplayan kitaplara “câmi'” adı verümiştir. Bu türün en tanınmış üç kitabı, Buhârî, Müslim ve Tırmızî’nin el-Câmi’ü’s-Sahîh adh eserleridir.
7. Fiten (fitneler) ve melâhim (büyük savaşlar). 8. Peygamberlerin ve ashâbın menakıbı. İşte bu konuları birleştiren, toplayan kitaplara “câmi'” adı verümiştir. Bu türün en tanınmış üç kitabı, Buhârî, Müslim ve Tırmızî’nin el-Câmi’ü’s-Sahîh adh eserleridir.
8. Peygamberlerin ve ashâbın menakıbı. İşte bu konuları birleştiren, toplayan kitaplara “câmi'” adı verümiştir. Bu türün en tanınmış üç kitabı, Buhârî, Müslim ve Tırmızî’nin el-Câmi’ü’s-Sahîh adh eserleridir.