câhîliyye

ve a. [Ar. câhili sözünün müennes (dişil) biçimi] İslâmdan önceki dönem ve bu dönem adamları.

Araplarm İslâmiyet öncesi dinî ve sosyal hayat anlayışlarmı, bireylerin ya da cemaatlerin günah ve isyanlarım ifade eden terim. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de ilk defa “Âl-i İmrân suresi” nde “zanne’l-câhiliyyeh” ibaresinde yer almış; ikinci defa “Ahzâb suresi” nde “Câhiliyye devrindeki kadınlar gibi açılıp saçılmayın. ” mealinde kullanılmış; bir sonraki geçtiği yer ise “Feth suresi” nde “Câhiliyye taassubu” olarak dikkati çekmektedir.

Câhiliyye dönemi Hz. Peygamber’e vahyin inmeye başlamasıyla sona erdiği kaynaklarda belirtilir. Bununla birlikte Hz.

Muhammed bu dönemi tamamen reddetmemiş, o dönemin faziletli davranışlarınm ve geleneklerinin devam ettirilmesini salık vermiştir. Bu konuda bir sahabeye, “Ey Sâib, Câhiliyye devrinde yaptığın faziletli şeylere İslâmî devirde de devam et. Misafiri ağırla, komşuna iyi davran, yetimin karnını doyur.

” veya “İnsanların Câhiliyye devrinde hayırlı olanları İslâm devrinde de hayırlıdır. ” yolundaki sözleri bunun en çarpıcı örnekleridir.