Ayn

1. Göz, öz, kaynak, çeşme, halis, mal, zihnin dışındaki varlık.
2. tas, Bir şeyin Allah'ın ilmindeki sureti.

Sözlük anlamı “Göz, göze, su kaynağı, bir şeyin özü veya aslı” olan bu söz, kelâm ilminde “Boşlukta kendi başına veya başlı başına yer tutan varlık veya cevher. ” anlamında bir terim olarak kullanılmıştır. Tasavvufta ise kullanım alanı daha geniş bir özellik gösterir.

Bu alanda ise “Allah'ın zatı” veya “Her şeyi Allah’ın zatında görme” olarak nitelenmiştir. § tam. ayne’l-yakin a.

(j^l ^) tas. Gözlem yoluyla elde edilen ve doğruluğu kesin olan bilgi. İslâmî kaynaklarda doğru bilginin kriterleri üç kategoride ifade edilmiştir.

Bunlar, ayne’l-yakîn (gözlem ve duyu yollaryla elde edilen bilgi), ilme’l-yakîn (akla ve İlmî delillerle edinilen bilgi) (bk. bu madde), hakka’l-yakîn (iç duyuya da tecrübe ile elde edilen bilgi) (bk. bu madde).

aynü’l-cem a. (^Ij^) tas. Kulun İnsanî vasfını bırakarak kendisinde Allah’ın benliğini bulması durumu, aynu’l-lah.

aynü’l-fenâ a. (Lîllj^) tas. Tasavvuf ehlinin hiçbir şeye veya hiçbir şeyin tasavvuf ehline sahip olmaması durumu.

aynü’l-hayât a. (oLJIj^) tas. bk.

âb-ı hayât aynü’l-lah a. (dil^) tas. bk.

aynü’l-cem aynü’l-muhabbet a. (-. ^.

11 ^1 tas. Allah insanların nesini seviyorsa onu sevmek, nesini sevmiyorsa onu sevmemek durumu. aynü’t-tevMd a.

(j^i j^ tas. Bütün eylemlerin fail olarak Allah’ı görme duru mu.