Açıklamalı İslâmî Terimler Sözlüğü
İslâm inancında Allah’ın emir, hüküm ve önerilerini insanlığa peygamberler vasıtasıyla bildirme yolu anlamında kullanılmıştır. Hz. Âdem’den başlayarak Hz.
Muhammed’e kadar uzanan süreç içerisinde her peygambere iletilen “vahiy”, Kur’ân-ı Kerîm ile en üst ve olgun düzeyde gerçekleşmiştir. Bu söz ve ondan türemiş filler Kur’ân-ı Kerîm’de pek çok ayette yer almaktadır (bk. M.
F. Abdülbâkî, el-Mu'cem, “vhy” maddesi). Hadislerde ise bu terim daha sık kullanılmıştır.
Kaynaklar, Wensinck’in el- Mu'cem adlı mecmuasmda bu maddenin beş sütun boyunca devam ettiğini kaydetmektedir. “Vahiy”, İlâhî ve gayr-ı İlâhî olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. İlâhî vahiy, doğrudan Allah’tan gelen vahiylerdir.
Bunlar, peygamberlere ulaşanlar; Cebrail’e ve öteki meleklere ulaşanlar; “emretmek” anlamında yeryüzüne ve gökyüzüne hitaben oluşanlar; canlılardan bal anşma ulaşan; insanlardan da Hz. Musa’nın annesine ve Hz. îsa havarilerine ulaşanlar olarak telenmektedir.
Gayr-ı İlâhî va ise cinler ve insanlar arasın oluşan nitelikte olanlardır. gelişi, şeytanm şeytana vahyi sıldamak, gizli konuşmak a mında), Zekeriyya’nın kavm göre vahyi (işaret ve ima a mında) bu nitelikte olan vahiy olarak gösterilmektedir.