Muhammed Pârsâ rüyası ve güzel ahlâk öğüdü

Rüyada verilen öğüt

Kaynak, Muhammed Bâkī-Billâh'ın tasavvuf anlayışını onun Muhammed Pârsâ'yı gördüğü bir rüyayla ilişkilendirir. Rivayete göre Muhammed Pârsâ ona tasavvuf yolunda ilerlemenin güzel ahlâk sahibi olmak demek olduğunu, bu nimete erişildiğinde asıl hedefe varılacağını söyler.

Hayata taşınan ölçü

Bâkī-Billâh'ın bu sözü yalnız rüyada kalmış bir işaret olarak değil, hayatına ve mürid terbiyesine yön veren bir ölçü olarak benimsediği anlatılır. Onun merhametli, zarif, kanaatkâr ve ibadete düşkün kişiliği; Kur'an ve sünnete bağlılık, tasavvuf âdâbına riayet ve ilim-irfan ehliyle sohbet tavsiyeleriyle birlikte değerlendirilir.

Kaynakta kendisine nispet edilen “Kalbinde mârifet-i ilâhî isteği olmayanla sohbet etme” ve mevki için ilim kullananlardan sakınma öğütleri de aynı ahlâk anlayışının parçalarıdır. Rüya, tarihî bir görüşme kaydı değil, Bâkī-Billâh'ın güzel ahlâk merkezli irşadının gelenek içinde nasıl anlamlandırıldığını gösteren menkıbevî hafızadır.