Suskunluk ve hazır cevap hesap

Uzun suskunluklar

Şeyhî Mehmed Efendi, Ma‘den Dede'nin meclislerde çoğu zaman konuşmadan oturduğunu ve çevresindeki gündelik konuşmalara katılmadığını aktarır. Bu tavrı kaynakta “meczûb-ı ilâhî” nitelemesiyle açıklanır.

Hesap sorularına hızlı cevap

Buna karşılık kendisine sayılar veya hesapla ilgili bir soru yöneltildiğinde beklemeden doğru cevap verdiği anlatılır. Suskun görünüşüyle zihninin keskinliği arasındaki karşıtlık, onu tanıyanların hafızasında hazır cevap bir bilge tipine dönüştürmüştür.

Bu kayıt tarihî biyografiden ayrı bir hatıra katmanıdır. Kaynağın “meczup” sözü geleneksel tasavvuf sınıflandırmasıdır; modern bir tıbbî teşhis olarak okunmamalıdır.