tarikat.orgGelenek içi anlatı
Bu bölüm, bağlı topluluğun aktardığı menkıbe hafızasıdır; tarihî biyografiyle aynı kesinlik düzeyinde değerlendirilmez.
Hârizm’i terk etmeyişi
Cengiz Han’ın orduları Hârizm’e yaklaştığında Necmeddîn-i Kübrâ’ya şehri terk edebileceği bildirilir. O ise huzur günlerinde birlikte yaşadığı halkı felâket anında yalnız bırakmanın vefaya sığmayacağını söyler.
Müridlerinin bir kısmını uzak bölgelere gönderir, kendisi şehirde kalır. Kuşatma sırasında öldürülmesi tarihî çekirdeğe sahiptir; ayrılırken söylediği cümlelerin biçimi ve savaş sahnelerinin ayrıntıları menkıbe geleneğinde gelişmiştir.