Gelenek içi anlatı
Bu bölüm kaynak biyografideki bağlamıyla verilir; tarihî biyografiyle aynı kesinlik düzeyinde değerlendirilmez.
ŞEYH CÜNEYD-İ BAĞDÂDÎ HAZRETLERİ
Burhân-ı erbâb-ı tarîkat seyyidü’t-tâifeti’s-sûfiyye Şeyh Cüneyd hazretleri, kibâr-ı
meşâyih-ı sûfiyyedendir. “Ebu’l-Kâsım Cüneyd el-Bağdâdî b. Muhammed ez-Zeccâc el-
Kavârîrî” diye meşhûrdur. Aslen Nihâvendli olup, Bağdâd’da yetişmiştir. Pederi cama
müteallik şeyler satarmış.
Hz. Cüneyd, İmâm Şafiî’nin talebesinden Ebû Sevr’in ve bir rivâyette Süfyân-ı
Sevrî hazretlerinin meclisine müdâvemetle, tahsîl-i ulûm ettikten sonra, dayısı bulunan
Seriyy-i Sakatî hazretlerine intisâb ile, tarîk-ı sûfiyyûna girmiş ve takvâ ve riyâzetle
tasfiye-i derûn ederek, a’mâl-i sâliha ve akvâl-i hekimânesiyle büyük bir sît ü şöhrete nâil
olmuş idi. Her taraftan mürîdân, halaka-ı irşâdına cem' olarak, asrının kutb-ı a’zamı
mertebesini ihrâz etmişti. Müddet-i ömründe otuz def'a yaya olarak hac etmiştir.
297/(909) veya 298/(910) senesinde irtihâl-i dâr-ı bakâ eylediler. Bağdâd’da Marûf-ı
Kerhî ve Seriyyi’s-Sakatî hazarâtının yanında medfûndur. Müddet-i ömr-i şerîfleri
doksanbirdir.
Bursalı İsmâîl Hakkı hazretleri buyururlar ki:
"Müşârünileyhin, "Şeyh Cüneyd-i Bağdâdî" nâmıyla vasf olunması, Erdebilî’den
ihtirâz içindir. Çünkü, şâhân-ı Acem, Erdebilî’nin neslindendir. Erdebilî’nin o tarafta bî-
had etbâı vardı. Sultânü’l-vakt olayım diye kırk sene ictihâd etti. Nihâyet muvaffak
olamayıp Şirvân vâlisi olan Sultân Halîl elinde katl olundu. Etbâı perîşân oldu. Şeyh
Cüneyd-i Bağdâdî’nin aslı, bilâd-ı cebelden, Nihavend şehrindendir.”