tarikat.orgMEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Srinagar (Keşmir)
Halifesi Şemseddin Irâkī'nin (ö. 932/1526) Nûrbahşiyye'yi taşıdığı bölge; bir asır önce silsilenin başındaki Seyyid Ali Hemedânî'nin de merkeziydi. İlişkili kişi dosyası Muhammed Nûrbahş : Muhammed Nûrbahş, İshak Huttalânî çevresindeki Kübrevî terbiyesi, mehdîlik iddiası etrafındaki siyasî gerilimler ve sonraki Nurbahşiyye kollarıyla XV. yüzyıl…
Hankāh-ı Muallâ (Şâh-ı Hemedân) · HindistanHankāh-ı Muallâ (Şâh-ı Hemedân)
Keşmir'de adına nisbet edilen ve şehrin simgesi sayılan hankah; iki ayrı gelişinde (774/1372 ve 785/1383) irşad faaliyeti yürüttüğü merkezdir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Ali Hemedânî : Seyyid Ali Hemedânî, Kübrevî öğretisini Horasan, Mâverâünnehir ve Keşmir arasında taşıyan seyahatleri, halifeleri ve…
Şûnîziyye Kabristanı · IrakŞûnîziyye Kabristanı
654'te (1256) vefat edip Cüneyd-i Bağdâdî ile Serî es-Sakatî'nin mezarları yanına defnedildiği kabristan. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Necmeddîn-i Dâye : Rey'den Hârizm'e, Anadolu'dan Bağdat'a uzanan hayatı ve Mirṣâdü'l-ibâd başta olmak üzere eserleriyle Kübrevî düşünceyi Moğol istilası sonrasında geniş bir coğrafyaya taşıdı.
Horasan · İranHorasan
Bir ara faaliyet gösterdiği bölge; bu bilgi Necmeddîn-i Kübrâ'nın kendisine yazdığı mektuplardan anlaşılmaktadır. Konum bölgeye göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Mecdüddin Bağdâdî : Necmeddîn-i Kübrâ'nın önde gelen halifelerinden Mecdüddin el-Bağdâdî, Hârizm'deki irşad çevresi, seyrüsülûk risâleleri ve tartışmalı ölümüyle Kübreviyye tarihinin temel şahsiyetlerindendir.
İsferâyin · İranİsferâyin
Câmî'ye göre kabrinin 833/1430'da nakledildiği yer. Bertels bunun Mecdüddin el-İsferâyînî'ye ait olduğunu, Câmî'nin iki şeyhi karıştırdığını ileri sürer; bu sebeple kesin medfen sayılamaz. İlişkili kişi dosyası Mecdüddin Bağdâdî : Necmeddîn-i Kübrâ'nın önde gelen halifelerinden Mecdüddin el-Bağdâdî, Hârizm'deki irşad çevresi, seyrüsülûk risâleleri ve…
Cüveyn civarı · Bahrâbâd · İranBahrâbâd
Nîşâbur civarındaki Cüveyn kasabasına bağlı köy. Sa'deddîn-i Hammûye burada doğdu, 641'de (1243-44) memleketine dönerek buraya yerleşti ve mescid-hankahı onarıp irşad faaliyetini sürdürdü. Öldüğünde büyük dedesi Muhammed b. Hameveyh'in buradaki kabri yanına defnedildi; oğlu Sadreddin İbrâhim kabrin üzerine bir kubbe ve yanına imaret…
Nîşâbur · İranNîşâbur
Câmî'nin kaydına göre Nîşâburlu eşinin isteği üzerine cenazesinin götürülüp defnedildiği şehir; kabrin 833/1430'da İsferâyin'e nakledildiği rivayeti Bertels tarafından tartışılmıştır. İlişkili kişi dosyası Mecdüddin Bağdâdî : Necmeddîn-i Kübrâ'nın önde gelen halifelerinden Mecdüddin el-Bağdâdî, Hârizm'deki irşad çevresi, seyrüsülûk risâleleri ve tartışmalı ölümüyle Kübreviyye tarihinin…
Sûlikān köyü · İranSûlikān köyü
Şâhruh'un ölümünden (850/1447) sonra serbest kalıp yerleştiği ve 14 Rebîülevvel 869'da (14 Kasım 1464) vefat ettiği köy; hayatının son dönemini burada geçirmiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Nûrbahş : Muhammed Nûrbahş, İshak Huttalânî çevresindeki Kübrevî terbiyesi, mehdîlik iddiası etrafındaki siyasî gerilimler…
Simnân · İranSimnân
Silsilesindeki Kübrevî şeyhi Alâüddevle-i Simnânî'nin şehri; üç hocası da (Mezdekânî, Ali Dostî, Muhammed Ezkânî) onun halifeleridir. İlişkili kişi dosyası Seyyid Ali Hemedânî : Seyyid Ali Hemedânî, Kübrevî öğretisini Horasan, Mâverâünnehir ve Keşmir arasında taşıyan seyahatleri, halifeleri ve eserleriyle Hemedâniyye çevresinin merkezidir.
Şîraz · İranŞîraz
İlk sorgulamadan sonra sürgün edildiği şehir; halifesi Muhammed b. Yahyâ el-Lâhîcî de burada tekke kurup Mefâtîhu'l-i'câz 'ı yazmıştır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Nûrbahş : Muhammed Nûrbahş, İshak Huttalânî çevresindeki Kübrevî terbiyesi, mehdîlik iddiası etrafındaki siyasî gerilimler ve sonraki Nurbahşiyye kollarıyla XV. yüzyıl…
Seyfeddin Bâharzî Türbesi, Fethâbâd · ÖzbekistanSeyfeddin Bâharzî Türbesi, Fethâbâd
Moğol tahribinden sonra yerleştiği, hankahını kurduğu ve 25 Zilkade 659'da (21 Ekim 1261) vefat ettiği yer; Buhara'nın dış mahallelerindendir. Kabri ve tekkesi asırlarca ziyaretgâh olmuş, İbn Battûta ve Ma'sûm Ali Şah da burayı ziyaret etmiştir. Konum yaklaşıktır.
Kāsiyûn Zâviyesi · SuriyeKāsiyûn Zâviyesi
Dımaşk'ta Kāsiyûn dağı eteklerindeki zâviye; Hammûye burada bir süre irşad faaliyetinde bulundu. Birçok defa gittiği Dımaşk'ta İbnü'l-Arabî, Sadreddin Konevî ve Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî ile sohbet ettiği nakledilir.
Mîr Seyyid Ali Hemedânî Türbesi · TacikistanMîr Seyyid Ali Hemedânî Türbesi
Cenazesi önce Huttalân'a nakledilmiş, daha sonra buraya defnedilmiştir; bugün Tacikistan'ın en büyük ziyaretgâhlarındandır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Ali Hemedânî : Seyyid Ali Hemedânî, Kübrevî öğretisini Horasan, Mâverâünnehir ve Keşmir arasında taşıyan seyahatleri, halifeleri ve eserleriyle Hemedâniyye çevresinin merkezidir.
Bitlis · TürkiyeBitlis
Eserlerinde adını zikrettiği tek şeyhi olan Ammâr Yâsir el-Bitlisî'nin nisbe aldığı şehir; silsile Sühreverdiyye'ye buradan bağlanır. İlişkili kişi dosyası Necmeddîn-i Kübrâ : Necmeddîn-i Kübrâ, Hârizm’de kurduğu irşad çevresi, yetiştirdiği çok sayıda halife ve seyrüsülûk sırasında nurlar ile renkleri yorumlayan eserleriyle Kübreviyye’ye adını…
Emîr Sultan Türbesi ve Külliyesi · TürkiyeEmîr Sultan Türbesi ve Külliyesi
Vefatında defnedildiği yer; rivayete göre kafileye rehberlik eden nurun söndüğü noktadır. Padişahların Bursa'ya geldiklerinde mutlaka ziyaret ettikleri türbe. İlişkili kişi dosyası Emîr Sultan : Emîr Sultan (ö. 833/1429 [?]), Buhara’dan Hicaz ve Irak üzerinden Anadolu’ya gelen, Bursa’ya yerleşen, Yıldırım Bayezid’in kızı Hundi…
Orta Pazar Camii Hazîresi · TürkiyeOrta Pazar Camii Hazîresi
938 (1532) yılında vefat ettiğinde defnedildiği hazîredir. Cami, Yeşiltürbe’nin nakışlarını yapan dedesi Nakkaş Ali tarafından yaptırılmıştır. Mezar taşındaki “el-merhûm Şeyh Lâmiî b. Osman” ibaresinden, vefatında bir tekkede şeyh olduğu anlaşılmaktadır.
Gürgenç (Köhne Ürgenç) · TürkmenistanGürgenç (Köhne Ürgenç)
618'de (1221) Moğol katliamı sırasında öldüğü Hârizm merkezi. Cesedinin bulunamadığı (Reşîdüddin) veya enkaz hâline gelen hankahına defnedildiği (Yâfiî) rivayet edilir; türbe ve zâviye günümüze ulaşmıştır.
Necmeddîn-i Kübrâ Türbesi · TürkmenistanNecmeddîn-i Kübrâ Türbesi
Necmeddîn-i Kübrâ’nın Harezm’deki hayatı, Moğol istilası sırasında ölümü ve Kübrevî halife ağının başlangıcı Köhne Ürgenç coğrafyasıyla bağlantılıdır. Mekân kaydı, Kübreviyye’nin nurlar ve renkler öğretisi kadar Harezm, Horasan, Keşmir ve Anadolu’ya uzanan tarihî hareketini de görünür kılar.
Ürgenç (Hârizm) · TürkmenistanÜrgenç (Hârizm)
Hârizmşah Tekiş'in kendisi için tekke yaptırdığı, on beş yıllık hizmetten sonra hilâfet alıp irşad ettiği ve Alâeddin Muhammed'in emriyle nehirde boğdurulduğu bölge. Şeyhi Necmeddîn-i Kübrâ da burada 618/1221'de Moğollar tarafından öldürülmüştür. Konum yaklaşıktır.