tarikat.orgMEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Seyyid Yahyâ Bakuvî Türbesi (Şirvanşahlar Sarayı)
Hocasının vefatından sonra yerleştiği, binlerce talebe yetiştirdiği ve 868-869/1463-64'te vefat ettiği şehirdeki medfeni; türbe Şirvanşahlar Sarayı külliyesi içindedir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî : Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî (ö. 868/1463-64), Sadreddin Hıyâvî’nin halifesi; Bakü’de yetiştirdiği halifeler, Virdü’s-settâr’ı ve etvâr-ı seb‘a…
Bakü · Yahya Celaleddin Şirvani Türbesi · AzerbaycanYahya Celaleddin Şirvani Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “HZ. PİR ES-SEYYİD YAHYA CELALEDDİN ŞİRVANİ” adıyla, HALVETİYYE çevresinde, BAKÜ/AZERBAYCAN ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi AZERBAYCAN'IN BAKÜ ŞEHRİNDE KABRİ BULUNMAKTA. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 869 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle…
Nahçıvan · AzerbaycanNahçıvan
3 tarihî kayıt ve 3 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Şirvan · AzerbaycanŞirvan
Soyunun dayandığı, meşhur şeyh aileleriyle tanınan bölge; tarikatın ikinci pîri Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî de buralıdır. İlişkili kişi dosyası Ömer Halvetî : Halvetiyye’ye adını veren erken dönem pîri. İlişkili kişi dosyası Ömer Halvetî : Halvetiyye’ye adını veren erken dönem pîri.
Şirvan (Künbedkubur) · AzerbaycanŞirvan (Künbedkubur)
Cerrâhî silsilenâmesine göre 860/1456'da vefat ettiği yer; kayıt “Şirvân-Künbedkubur” şeklindedir ve tam mevkii tesbit edilememiştir. Konum bölgeye göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Sadreddin Hıyâvî : Sadreddin Hıyâvî (ö. 860/1455-56), Şirvan yakınındaki Hıyâve’de yetişen; Hacı İzzeddin Türkmânî’den hilâfet alıp Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî’yi yetiştiren…
Şirvan (Şamahı) · AzerbaycanŞirvan (Şamahı)
Şirvanşah Ahsitân'ın daveti üzerine gittiği ve Kalenderîler'in suikast planladığı bölge; 679/1280'den itibaren adı buradan yayılmıştır. Yüzyıllar sonra Halvetiyye'nin ikinci pîri Yahyâ-yı Şirvânî de aynı şehirde doğacaktır.
Şirvan (Şamahı) · AzerbaycanŞirvan (Şamahı)
Silsilesinin her iki kolunun da ulaştığı Halvetiyye'nin ikinci pîri Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî'nin ve şeyhi Abdülmecid Şirvânî'nin nisbe aldığı bölge. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Şemseddin Ahmed Sivâsî : Şemseddin Ahmed Sivâsî (1520–1597), Kara Şems diye tanınan; Halvetiyye’nin Şemsiyye kolunu Sivas merkezli olarak…
Kürdemir · AzerbaycanKürdemir
Sefîne'ye göre İsmâil Sirâceddin Şirvânî'nin doğduğu köy: Şirvan vilâyeti dâhilinde Şemâhî kazasına bağlı Kürdemir. Koordinat bugünkü Kürdemir yerleşimine göre yaklaşık verilmiştir. İlişkili kişi dosyası İsmâil Sirâceddin Şirvânî : İsmâil Sirâceddin Şirvânî (d. 1783), Şemahı’dan Bağdat’a uzanan tahsilinin ardından Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî’den hilâfet…
İsperih (Isperih) · Demir Baba Tekkesi · BulgaristanDemir Baba Tekkesi
Deliorman’daki Bektaşî merkezi Demir Baba Tekkesi, Razgrad yakınındaki İsperih çevresinde, Deliorman’ın ormanlık vadilerinden birinde kurulmuştur. Demir Baba’nın hayatı büyük ölçüde menkıbevîdir; Akyazılı Sultan çevresiyle ilişkisi ve XVI. yüzyıldaki gazi derviş geleneği öne çıkar. Kuruluş tarihini ayırmak XIX. yüzyıl seyyahları Demir Baba’yı Rusçuklu…
Kentron · Revan — son kadılık tayini · ErmenistanRevan — son kadılık tayini
Hüseyin Efendi 1140/1728’de Âmid rütbesiyle Revan kadılığına tayin edildi. Kesin vefat yeri bilinmediği için bu nokta ölüm yeri değil görev şehridir. Biyografideki yeri Çalık Ahmed Paşa İmamı Hüseyin Efendi (ö. 1141/1728), Kastamonu’dan İstanbul’a gelerek Çalık Ahmed Ağa’nın imamlığını yapan; onun kurduğu medresenin…
Rabata (Cebeliâlem) · FasRabata (Cebeliâlem)
Mürşidi Abdüsselâm b. Meşîş ile tanışıp intisap ettiği mevki. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ebü’l-Hasan eş-Şâzelî : Ebü’l-Hasen Nûreddin Ali eş-Şâzelî (593/1197–656/1258), Abdüsselâm b. Meşîş’in terbiyesinde yetişip Tunus ve İskenderiye’de irşad halkaları kuran, Şâzeliyye’nin kurucu pîridir.
Gucdüvân · ÖzbekistanGucdüvân
Buhara'daki irşad postunu bıraktığı Abdülhâlik-ı Gucdüvânî'nin şehri; Hâcegân-Nakşibendî hattının başlangıcı. İlişkili kişi dosyası Hoca Ahmed Yesevî : Hoca Ahmed Yesevî (ö. 562/1166), Yesi merkezli irşadı, Türkçe hikmet söyleme geleneği ve Orta Asya’ya yayılan halife ağıyla Yeseviyye’ye adını veren; tarihî şahsiyeti kadar menkıbevî…
Gucdüvân · ÖzbekistanGucdüvân
Rüyada ruhaniyetine intisap ettiği ve Hâcegân silsilesinin ilk halkası sayılan Abdülhâlik-ı Gucdüvânî'nin (ö. 617/1220) şehri. İlişkili kişi dosyası Bahâeddin Nakşibend : Bahâeddin Nakşibend (718/1318–791/1389), Hâcegân mirasını hafî zikir, sohbet, hizmet ve ‘halvet der encümen’ ilkeleri etrafında yeniden biçimlendiren; Nakşibendiyye’ye adını veren Buharalı…
Fatih · Bahçıvancı Şeyh Arif Efendi Türbesi · TürkiyeBahçıvancı Şeyh Arif Efendi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “HZ. PİR EŞ-ŞEYH BAHÇIVANCI ŞEYH ARİF EFENDİ” adıyla, ARİFİYYE çevresinde, FATİH/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi HÜSREV PAŞA SK NO:23, HÜSREV PAŞA TÜRBESİ HAZİRESİ'NDE. HÜSREV PAŞA TÜRBESİ ARKASINDA TEKKE ARAZİSİ MEVCUT.
Avrat Pazarı-Cerrahpaşa/Samatya çevresi · Bekâr Bey / Kâmil Efendi Tekkesi · TürkiyeBekâr Bey / Kâmil Efendi Tekkesi
Adlar ve konum çevresi Kaynaklarda Bekâr Bey Tekkesi ve Kâmil Efendi Tekkesi adlarıyla, Cerrahpaşa-Samatya arasındaki Avrat Pazarı çevresinde anılır. Erken kuruluş iddiası Reşat Ekrem Koçu, yapıyı Sultan İbrahim devrinin Rifâî şeyhlerinden Süleyman Abaî'nin kurduğunu ileri sürer. M. Baha Tanman bu görüşü aktarırken…
Emîr Buhârî Tekkesi, Ayvansaray · TürkiyeEmîr Buhârî Tekkesi, Ayvansaray
1743'te şeyhliği teklif edilen ve “tekkede ikamet etmemek şartıyla” kabul ettiği tekke; iki yıl kadar bu görevi sürdürmüştür. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Mehmed Emin Tokadî : Muhammed Emîn-i Tokadî ana kaydıyla birleştirildi.
Fatih · Ayvansaray/Balat · Ferruh Kethüdâ Camii ve Zâviyesi · TürkiyeFerruh Kethüdâ Camii ve Zâviyesi
Cami, zâviye ve mahkeme bütünü Kanûnî devri ricâlinden Ferruh Ağa tarafından 970/1562-63’te Mimar Sinan’a yaptırıldı. Cami aynı zamanda zâviyenin tevhidhânesiydi; külliyede şer‘iyye mahkemesi ve çeşme de bulunuyordu. Sünbüliyye ve Balat Şeyhi Vakfiye geleneğinde tekke şeyhlerinin cuma vaizliği yapması şarttı. Seyyid Hasan Nûrî…
Kozyatağı · Sancaktar / Şeyh Nuri Camii · TürkiyeSancaktar / Şeyh Nuri Camii
Sancaktar / Şeyh Nuri Camii (Kozyatağı) , Risâle-i Rifâiyye içinde 1925 öncesi İstanbul Rifâî tekke ve zâviyeleri arasında kaydedilir. Ad bazen yapının resmî adını, bazen şeyh veya mahalle lakabını yansıtabilir. Bâni, açık adres, postnişin silsilesi ve bugünkü yapı durumu ikincil kaynak ve…
Şehremini · Vani Efendi · TürkiyeVani Efendi
Nakşî kuruluş, Kādirî meşihat Vânî Tekkesi'nin ilk kuruluş devri Nakşibendiyye ile ilişkilidir. XIX. yüzyılın ikinci yarısında Bağdatlı Şeyh Hacı Abdullah Efendi tarafından Kādirî meşihatına bağlandı; 1889'da tekkenin şeyhi Mehmed Emin Efendi Meclis-i Meşâyih üyeliğine getirildi. Rifâî mukabele kaydı İstanbul'daki tarikat faaliyetlerini gösteren…
Vaniköy Camii · TürkiyeVaniköy Camii
Boğaz'da cami ve medrese yaptırdığı yer; semt adını ondan almıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Vânî Mehmed Efendi : Vânî Mehmed Efendi (ö. 1096/1685), Hoşap'tan Van, Tebriz, Karabağ ve Erzurum'a uzanan tahsil güzergâhından sonra IV. Mehmed'in hocalığına yükselen; vaaz, tefsir, siyaset ve…
II. Mahmud Türbesi hazîresi · TürkiyeII. Mahmud Türbesi hazîresi
1924 mübadelesiyle Serez'den getirilen kemiklerinin, çeşitli yerlerde saklandıktan sonra 1961'de defnedildiği yer. İlişkili kişi dosyası Şeyh Bedreddin-i Simâvnâvî : Şeyh Bedreddin (ö. 1420), Simavna kadısının oğlu; Kahire’de fıkıh tahsil eden, Hüseyin Ahlâtî’ye intisap eden, Musa Çelebi’nin kazaskerliğini yapan ve eserleri etrafında yoğun…
Konya (en eski divan nüshası) · TürkiyeKonya (en eski divan nüshası)
Divanının bilinen en eski nüshası Yûsuf Ağa Kütüphanesi'ndedir (nr. 7838). İlişkili kişi dosyası İbnü’l-Fârız : İbnü’l-Fârız (1181–1235), ilâhî aşkı ve seyrüsülûk tecrübesini Arap şiirinin en güçlü örnekleri arasında yer alan el-Kasîdetü’t-tâiyye ve el-Hamriyye ile anlatan Mısırlı sûfî şairdir.
Küfra (Şirvan) · TürkiyeKüfra (Şirvan)
1191/1777'de doğduğu ve babasının medresesinde tahsil görüp müderrislik yaptığı kasaba; nisbesini buradan alır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Küfrevî : Muhammed Küfrevî (ö. 1898), Seyyid Tâhâ Nehrî'den hilâfet alarak Bitlis'te tekke kuran; Doğu Anadolu, Kafkasya ve İran'a uzanan geniş halife ağıyla Küfrevî kolunu…
Şirvan · TürkiyeŞirvan
Şeyhi Abdurrahmân Tâgî'nin 1831'de doğduğu yer; Verkanis köyü de aynı havzadadır. İlişkili kişi dosyası Şeyh Fethullah Verkânisî : Fethullah Verkânisî (1846-1899), Abdurrahman Tâğî'nin halifesi; Norşin postunu Muhammed Ziyâeddin'e bıraktıktan sonra Ohin ve Bitlis'te medrese-tekke hizmeti kuran âlim ve müelliftir.
Arvas köyü · TürkiyeArvas köyü
1241/1825'te doğduğu, ecdadının kurduğu medresede okuduğu, irşad ettiği ve 1313/1895'te vefat edip defnedildiği köy; Van'ın Müküs (Bahçesaray) ilçesine bağlıdır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Fehim Arvâsî : Seyyid Fehim Arvâsî (1826/27-1895), Seyyid Tâhâ Nehrî'nin halifesi; Arvâs Medresesi'ni yeniden imar edip ilmî…
Hoşab (Güzelsu) · TürkiyeHoşab (Güzelsu)
Ailesinin asıl memleketi olan kasaba; babası Vanî Bistâm Efendi buralıdır. Doğum tarihi bilinmemektedir. İlişkili kişi dosyası Vânî Mehmed Efendi : Vânî Mehmed Efendi (ö. 1096/1685), Hoşap'tan Van, Tebriz, Karabağ ve Erzurum'a uzanan tahsil güzergâhından sonra IV. Mehmed'in hocalığına yükselen; vaaz, tefsir, siyaset…
Van · TürkiyeVan
2 tarihî kayıt ve 2 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.