tarikat.orgMEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Kütahyalı Ahmed Tûrâni Dergâhı
Kaynakta geçen mekân Kütahyalı Ahmed Tûrâni Dergâhı , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Şeyh Abdullâh Efendi…
Balıklı / Muslihuddin Tekkesi · TürkiyeBalıklı / Muslihuddin Tekkesi
Halifesi Şeyh Muslihuddin'in postnişin olduğu XV. yüzyıl tekkesi; 1072'de (1661-62) vefatından sonra onun adıyla anıldı. İlişkili kişi dosyası İbrâhim Ümmî Sinan : İbrâhim Ümmî Sinan (ö. 976/1568), Halvetiyye’nin Ahmediyye gövdesinden gelişen Sinâniyye kolunun pîri; Eyüp’teki âsitâne ve halifeleri vasıtasıyla XVI. yüzyıl İstanbul…
Balıklı Tekkesi · TürkiyeBalıklı Tekkesi
Gaybî eserlerinde iki ayrı silsile kaydeder. Halvetî nispeti, Kütahya'daki Balıklı Tekkesi'nin kurucusu ve babasının pîrdaşı olan Muslihuddin Efendi yoluyladır; Bayramî-Melâmî nispeti ise Olanlar Şeyhi İbrâhim Efendi'den gelir. Koordinat şehir düzeyindedir; tekkenin tam konumu kaynakta belirtilmemiştir.
Ergûniye Mevlevîhânesi · TürkiyeErgûniye Mevlevîhânesi
II. Meşrutiyet'ten sonra şeyh vekili olarak gönderildiği mevlevîhâne. İlişkili kişi dosyası Ahmed Remzî Akyürek : Ahmed Remzî Akyürek (1872–1944), Kayseri'de yetişip Kütahya, Kastamonu, Halep ve Üsküdar Mevlevîhânelerinde hizmet eden; Mesnevî öğretimi, üç dilde şiiri, tercümeleri ve kütüphaneciliğiyle son dönem Mevlevî kültürünü taşıyan…
Gırbalcı köyü · TürkiyeGırbalcı köyü
Kaynak, Ahmed Dede'nin aslen Kütahya'ya yakın Gırbalcı köyünden olduğunu, doğum tarihinin kaydedilmediğini bildirir. Halk arasındaki “Kalburcu Şeyhi” adı bu köy nispetine, “Çavdarlı” lakabı ise tarlalarında yetiştirdiği ürüne bağlanır. İlk ilim tahsilini de kendi memleketinin âlimlerinden yapmıştır. Köyün bugünkü karşılığı kaynak metinden doğrulanamadığı…
Gırbalcı zâviyesi · TürkiyeGırbalcı zâviyesi
İstanbul'dan memleketine dönünce kendi yaptırdığı ve ikamet ettiği zâviye. Kaynak burada gece gündüz gelen geçene yemek yedirdiğini, sofranın hiç eksik olmadığını, ömrü boyunca hediye, maaş ve sadaka kabul etmeyip çiftçilikle geçindiğini, ürününden misafirlere, ihtiyaç sahiplerine, hatta hayvan ve kuşlara pay ayırdığını kaydeder.…
Kabri · TürkiyeKabri
Kaynak, Ahmed Dede'nin 978/1570-71'de memleketinde vefat ettiğini ve kabrinin orada olduğunu söyler; mezarın yeri bundan daha ayrıntılı tarif edilmez. Bu sebeple defin noktası köy ölçeğinde ve koordinatsız bırakılmıştır.
Kütahya · TürkiyeKütahya
5 tarihî kayıt ve 5 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Kütahya Merkez · Kütahya — Kadılık · TürkiyeKütahya — Kadılık
Mustafa Efendi’nin kadılık güzergâhı 1125-1126 arasındaki kadılık merkezi. Harita işareti tarihî mahkeme binasını değil, kaynakta adı geçen şehir merkezini gösterir. Biyografideki yeri Akhisarlı Şeyhzâde Mustafa Efendi (ö. 6 Zilkade 1137/17 Temmuz 1725), Feyzullah Efendi’den mülâzemet aldıktan sonra Siroz, Belgrad, Lefkoşa, Kütahya, Erzurum,…
Kütahya (Germiyan ili) · TürkiyeKütahya (Germiyan ili)
Hacı Bektaş'ın kendisini gönderdiği bölge — Kütahya, Afyonkarahisar ve Uşak'ı kapsar. Otman Baba da Germiyan'da doğmuştur. İlişkili kişi dosyası Hacım Sultan : Hacım Sultan, XIV. yüzyılda Germiyan sahasında yaşadığı anlaşılan; 1321 tarihli Susuz zâviyesi, konar göçer Türkmen çevresi ve erken Vilâyetnâmesi üzerinden…
Kütahya (Timur'un huzuru) · TürkiyeKütahya (Timur'un huzuru)
Ankara Savaşı'ndan sonra Molla Fenârî ve İbnü'l-Cezerî ile birlikte Timur'un huzuruna götürüldüğü yer. İlişkili kişi dosyası Emîr Sultan : Emîr Sultan (ö. 833/1429 [?]), Buhara’dan Hicaz ve Irak üzerinden Anadolu’ya gelen, Bursa’ya yerleşen, Yıldırım Bayezid’in kızı Hundi Hatun’la evlenen; Kübrevî irşad hattı,…
Kütahya-Merkez · Kütahya Ergûniye Mevlevîhânesi · TürkiyeKütahya Ergûniye Mevlevîhânesi
Tarihî işlev Kütahya'daki Ergûniye merkezi, Germiyan coğrafyasındaki erken Mevlevî yayılışı ile Mevlânâ soyundan gelen post çevresini birleştirir. İlişki ağı Bu merkez yalnız semâ yapılan yapı olarak değil; post, Mesnevî dersi, musiki meşki, matbah hizmeti, misafirlik ve şehirler arası derviş dolaşımıyla Mevleviyye ağının…
Börekçiler · Kütahya Ergûniye Mevlevîhânesi — şeyh vekilliği · TürkiyeKütahya Ergûniye Mevlevîhânesi — şeyh vekilliği
Şeyh vekilliği Ahmed Remzî, Konya'daki Mesnevî derslerinden sonra Ergûniye Mevlevîhânesi'ne şeyh vekili gönderildi. Yapıyla ilişkili kişi Ahmed Remzî Akyürek (1872–1944), Kayseri'de yetişip Kütahya, Kastamonu, Halep ve Üsküdar Mevlevîhânelerinde hizmet eden; Mesnevî öğretimi, üç dilde şiiri, tercümeleri ve kütüphaneciliğiyle son dönem Mevlevî kültürünü…
Musallâ Kabristanı · TürkiyeMusallâ Kabristanı
Kütahya Musallâ Kabristanı'nda bulunan türbesi, kaynağın ifadesiyle şehrin önemli ziyaretgâhlarındandır. Koordinat şehir düzeyindedir; kabristanın tam konumu kaynakta tarif edilmemiştir. İlişkili kişi dosyası Sun‘ullah-ı Gaybî : Sun‘ullah-ı Gaybî, Kütahya'da yetişen ve Olanlar Şeyhi İbrâhim Efendi'ye bağlanan Bayramî-Melâmî şair; Dîvân, Sohbetnâme ve çok sayıdaki…
Simav · TürkiyeSimav
Abdullah-ı İlâhî'nin memleketi ve Anadolu'daki ilk Nakşibendî tekkesini açtığı yer; sülûkünü burada tamamlamış, tekkenin imamlığını yapmıştır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Ahmed-i Buhârî : Seyyid Ahmed-i Buhârî (ö. 994/1586), XVI. yüzyıl ortalarında Buhara’dan İstanbul’a gelerek Unkapanı-Yeşil Tulumba çevresine yerleşen; türbesi II. Mahmud döneminde…
Simav · TürkiyeSimav
Doğum, eğitim ve irşad çevresi Abdullah-ı İlâhî’nin doğduğu; Semerkant dönüşünde dergâhını kurup Nakşibendîliği yaymaya başladığı kasabadır. Medrese ilimlerine vukufu sayesinde çevresindeki halka kısa sürede genişlemiştir. Kaynak aktarımında Ahmed-i Buhârî’nin de burada seyrüsülûkünü tamamladığı belirtilir. Kişi bağlantısı Simavlı Abdullah-ı İlâhî (ö. 896/1491), Ubeydullah…
Simav · TürkiyeSimav
Halifesi Abdullah-ı İlâhî'nin dönüp yerleştiği ve Nakşibendiyye'yi Anadolu'ya taşıdığı kasaba; Ahrâriyye'nin Osmanlı topraklarına girişi buradan olmuştur. İlişkili kişi dosyası Ubeydullah Ahrâr : Ya‘kūb-i Çerhî'nin müridi Ubeydullah Ahrâr, Nakşibendiyye'yi Mâverâünnehir'de güçlü bir sosyal, ekonomik ve siyasî irşad ağına dönüştürdü.
Şehzade Selim'in yaptırdığı mescid · TürkiyeŞehzade Selim'in yaptırdığı mescid
Kaynak, Sultan II. Selim'in şehzadeliği sırasında Ahmed Dede'yi ziyaret ettiğini ve zâviyesinin yakınına bir mescid yaptırdığını bildirir. Yapının bugünkü kimliği ikinci bir kaynakla doğrulanmadığı ve konumu yalnız “zâviye yakını” diye tarif edildiği için koordinat üretilmemiştir.