tarikat.orgMEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Hârizm
Attâr'ın şeyhinin emriyle seyahat ettiği ve Nakşibendiyye'nin onun vasıtasıyla ulaştığı yer. Attâr'ın ailesi de Hârizm'den Buhara'ya göç etmiş bir tüccar ailesidir. İlişkili kişi dosyası Hâce Alâeddin Attâr : Alâeddin Attâr (ö. 802/1400), Bahâeddin Nakşibend’in damadı ve doğrudan halifesi; hafî zikir, murakabe ve…
Bağırgan · ÖzbekistanBağırgan
Menkıbede birlikte anıldığı Hakîm Atâ'nın devesinin çöktüğü ve “Süleymân Bağırganî” nisbesinin doğduğu yer. Konum bölge merkezine göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Sûfî Muhammed Dânişmend : Sûfî Muhammed Dânişmend, Ahmed Yesevî'nin önde gelen halifelerinden; Otrar çevresinde irşadda bulunan ve erken Yesevî öğretisini Türkçe…
Hârizm · Hakîm Ata Bakırgan Makamı · ÖzbekistanHakîm Ata Bakırgan Makamı
Tarihî ve mânevî işlev Hakîm Ata’nın Hârizm irşadı ve Bakırgan hikmet çevresiyle ilişkilendirilen tarihî hafıza alanıdır. Okuma notu Bugünkü yapı evreleri ile şahsiyetin yaşadığı dönem aynı kabul edilmez; ziyaret hafızası, mimari ve tarihî biyografi ayrı katmanlarda izlenir.
Hârizm · ÖzbekistanHârizm
605'te (1208-1209) gittiği ve Şehâbeddin Hîvekî'nin öğrencisi olduğu bölge. Hac dönüşü burada Necmeddîn-i Kübrâ'nın halkasına katıldı; 616 (1219) veya 617'de şeyhten icâzet alarak önde gelen halifelerinden oldu. Moğol istilâsı sırasında Necmeddîn-i Kübrâ'nın tavsiyesiyle Hârizm'den ayrıldı.
Hârizm (Akkurgan) · ÖzbekistanHârizm (Akkurgan)
Üçüncü halifesi Süleyman Hakîm Ata'nın yerleşip irşad ettiği bölge; 1186'da vefat edince Akkurgan'a defnedildi. İlişkili kişi dosyası Hoca Ahmed Yesevî : Hoca Ahmed Yesevî (ö. 562/1166), Yesi merkezli irşadı, Türkçe hikmet söyleme geleneği ve Orta Asya’ya yayılan halife ağıyla Yeseviyye’ye adını veren;…
Hârizm · ÖzbekistanHârizm
Esaretten kurtulduktan sonra gidip amcası Ebü'l-Füyûzât Kerîmüddin Muhammed el-Hârizmî'ye intisap ettiği ve sülûkünü tamamladığı bölge. İlişkili kişi dosyası Ömer Halvetî : Halvetiyye’ye adını veren erken dönem pîri.
Hârizm · ÖzbekistanHârizm
Zikirden usandığı bir sabah, İmâdüddin Tabîb adındaki bilginden tıp okumak üzere gitmeyi gönlünden geçirdiği yer. İlişkili kişi dosyası Bahâeddin Veled : Bahâeddin Veled (1151-1231), Belh’in ilim ve vaaz geleneğini Horasan, Irak, Hicaz ve Anadolu güzergâhından Konya’ya taşıyan; Maârif’i, Burhâneddin Tirmizî’ye tesiri ve…
Hârizm · ÖzbekistanHârizm
Şeyhi Ali Râmîtenî ile birlikte gittiği bölge; tasavvufî eğitiminin bir kısmı burada geçmiştir. Konum bölge merkezine göredir. İlişkili kişi dosyası Muhammed Baba Semâsî : Muhammed Baba Semâsî (ö. 755/1354), Semâs köyünde yetişen, Ali Râmîtenî’nin halifesi olarak Hâcegân irşadını sürdüren ve Emîr Külâl…
Hârizm · ÖzbekistanHârizm
Yesevî halifelerinin yayıldığı bölge; Hakîm Atâ ve Seyyid Ata'nın faaliyet sahasıdır. Konum bölge merkezine göredir. İlişkili kişi dosyası Sûfî Muhammed Dânişmend : Sûfî Muhammed Dânişmend, Ahmed Yesevî'nin önde gelen halifelerinden; Otrar çevresinde irşadda bulunan ve erken Yesevî öğretisini Türkçe Mir'âtü'l-kulûb'da derleyen sûfî…
Hârizm · ÖzbekistanHârizm
Yeseviyye maddesine göre Seyyid Ata'nın yaşadığı ve Ali Râmîtenî ile görüştüğü bölge; irşadının bir kısmının bu havalide geçtiği kabul edilir. Konum bölge merkezine göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Hâce Ali Râmîtenî : Ali Râmîtenî (ö. 721/1321), Mahmûd Encîrfağnevî’nin halifesi; dokumacılık, helâl kazanç,…
Hârizm · TürkmenistanHârizm
Şeyhi Hakîm Ata'nın vefat ettiği ve tâziye için gidip Anber Ana ile evlendiği bölge; ikinci halifesi Seyyid Ata da buraya yerleşip irşadla meşgul olmuştur. İlişkili kişi dosyası Zengi Ata : Asıl adının Ay Hoca olduğu nakledilen Zengi Ata, Hakîm Ata'nın halifesi; Taşkent…
Hârizm (Ürgenç) · TürkmenistanHârizm (Ürgenç)
Necmeddîn-i Kübrâ'nın halkasına katılmak için gittiği ve Mecdüddin el-Bağdâdî'nin gözetiminde eğitildiği yer; Moğol istilâsı veya Mecdüddin'in öldürülmesi üzerine terketti. İlişkili kişi dosyası Necmeddîn-i Dâye : Rey'den Hârizm'e, Anadolu'dan Bağdat'a uzanan hayatı ve Mirṣâdü'l-ibâd başta olmak üzere eserleriyle Kübrevî düşünceyi Moğol istilası sonrasında…
Ürgenç (Hârizm) · TürkmenistanÜrgenç (Hârizm)
Bağlı olduğu Kübreviyye'nin doğduğu ve pîri Necmeddîn-i Kübrâ'nın 618/1221'de şehid düştüğü yer; Risâle-i Dih Kāide onun el-Usûlü'l-aşere 'sinin tercümesidir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Ali Hemedânî : Seyyid Ali Hemedânî, Kübrevî öğretisini Horasan, Mâverâünnehir ve Keşmir arasında taşıyan seyahatleri, halifeleri ve…
Ürgenç (Hârizm) · TürkmenistanÜrgenç (Hârizm)
Hârizmşah Tekiş'in kendisi için tekke yaptırdığı, on beş yıllık hizmetten sonra hilâfet alıp irşad ettiği ve Alâeddin Muhammed'in emriyle nehirde boğdurulduğu bölge. Şeyhi Necmeddîn-i Kübrâ da burada 618/1221'de Moğollar tarafından öldürülmüştür. Konum yaklaşıktır.
Ürgenç (Hârizm) · TürkmenistanÜrgenç (Hârizm)
Şeyhi Necmeddîn-i Kübrâ'nın merkezi ve 618/1221'de Moğollar tarafından öldürüldüğü yer; Kübreviyye buradan bütün İslâm dünyasına dağılmıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyfeddin Bâharzî : Necmeddîn-i Kübrâ'nın halifesi Seyfeddin Bâharzî, Moğol istilası sonrasında Buhara-Fethâbâd merkezli öğretim, vaaz ve irşad ağı kurdu.